Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συμπληρώνει την πρώτη χρονιά επιστροφής του στον Λευκό Οίκο, έχοντας εξαπολύσει μια πολιτική επίθεση που προκάλεσε σοκ και δέος: στη χώρα του έχει επεκτείνει ευρέως την προεδρική εξουσία, ενώ έχει αναδιαμορφώσει τις σχέσεις των ΗΠΑ με τον κόσμο. Καθώς εισέρχεται στο δεύτερο έτος της θητείας του δεν φαίνεται να κάνει πίσω στις πολιτικές που εμβαθύνουν τις διαιρέσεις εντός και εκτός των αμερικάνικων συνόρων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ διέταξε μια πιο επιθετική καταστολή της παράνομης μετανάστευσης στη Μινεσότα, η οποία οδήγησε στον θάνατο μιας άοπλης γυναίκας από έναν ομοσπονδιακό πράκτορα, επέβλεψε μια στρατιωτική επιδρομή στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, αναβίωσε το αμφιλεγόμενο σχέδιό του να καταλάβει τη Γροιλανδία, απείλησε να βομβαρδίσει το Ιράν και αγνόησε τις ανησυχίες για μια ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ.
«Δεν με νοιάζει», δήλωσε ο Τραμπ στο Reuters σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Οβάλ Γραφείο την περασμένη εβδομάδα, όταν ρωτήθηκε για τις πιθανές οικονομικές επιπτώσεις από την έρευνα για τον Πάουελ. Μιλώντας στους New York Times στις 7 Ιανουαρίου, ο Τραμπ είπε ότι ο μόνος έλεγχος που μπορεί να του γίνει ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων ώστε να εξαπολύσει στρατιωτικές επιθέσεις στο εξωτερικό ήταν μόνο η δική του ηθική.
Συνολικά, τα σχόλια του Τραμπ εκφράζουν μια άποψη για την προεδρία, η οποία περιορίζεται κυρίως από την δική του κρίση και όχι από θεσμικούς περιορισμούς.
Η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι το πρώτο ένστικτο του Τραμπ είναι η διπλωματία και ότι λαμβάνει όλες τις αποφάσεις με σύνεση. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι έχει όλες τις επιλογές στο τραπέζι και αν τελικά αποφάσισε να στείλει τον αμερικανικό στρατό στη Βενεζουέλα για να συλλάβει τον Μαδούρο και να βομβαρδίσει τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις πέρυσι, ήταν γιατί «και οι δύο απέτυχαν να διαπραγματευτούν με σοβαρό τρόπο».
Όταν ο Τραμπ επέστρεψε θριαμβευτικά στον Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου 2025, για δεύτερη θητεία, ορκίστηκε να αναδιαμορφώσει την οικονομία, την ομοσπονδιακή γραφειοκρατία, την μεταναστευτική πολιτική και μεγάλο μέρος της πολιτιστικής ζωής των ΗΠΑ. Έχει υλοποιήσει μεγάλο μέρος αυτής της ατζέντας, καθιστώντας τον έναν από τους ισχυρότερους προέδρους στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ.
Όπως όλοι οι πρόεδροι των ΗΠΑ που δεν μπορούν να διεκδικήσουν άλλη θητεία, ο Τραμπ αντιμετωπίζει την σχεδόν αναπόφευκτη μείωση της δημοτικότητάς του κατά το δεύτερο έτος της θητείας του. Παραμένει μια βαθιά αντιδημοφιλής προσωπικότητα: ένας αυξανόμενος αριθμός Αμερικανών είναι δυσαρεστημένοι με τον χειρισμό της οικονομίας και έχουν ανησυχίες για τις προτεραιότητές του. Ωστόσο, οι απόψεις είναι βαθιά πολωμένες και εξακολουθεί να απολαμβάνει σημαντική υποστήριξη μεταξύ των βασικών υποστηρικτών του.
Το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ ανέρχεται στο 41% σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos που διεξήχθη την περασμένη εβδομάδα, με το 58% των ενηλίκων στις ΗΠΑ να αποδοκιμάζει την απόδοσή του στα καθήκοντά του. Το ποσοστό είναι χαμηλό για τους προέδρους των ΗΠΑ γενικά, αλλά όχι το χαμηλότερο της δεύτερης θητείας του Τραμπ.
«Η πλήρης περιφρόνηση του κράτους δικαίου ή των βασικών ελέγχων και ισορροπιών έχει καταστήσει τους Αμερικανούς λιγότερο ασφαλείς σε όλους τους τομείς», δήλωσε ο Δημοκρατικός στρατηγικός αναλυτής Άλεξ Φλόιντ, προσθέτοντας ότι οι ψηφοφόροι θα μπορούσαν να τιμωρήσουν τους Ρεπουμπλικάνους για αυτό που χαρακτήρισε ως «παράνομη συμπεριφορά».
Στη συνέντευξή του στο Reuters, ο Τραμπ αναγνώρισε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις εκλογές του Νοεμβρίου, λέγοντας ότι η ιστορία δεν ευνοεί το προεδρικό κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές. Νωρίτερα, είχε απευθυνθεί σε μια συγκέντρωση Ρεπουμπλικάνων βουλευτών να αγωνιστούν για να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, διαφορετικά μια πλειοψηφία των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα τον παρέπεμπε σε δίκη για τρίτη φορά.
Όταν ρωτήθηκε σχετικά με τις ανησυχίες των Αμερικανών για τις υψηλές τιμές, ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι η οικονομία ήταν η «ισχυρότερη» στην ιστορία, παρά τα στοιχεία που δείχνουν επίμονα υψηλό πληθωρισμό.
Έργα και ημέρες
Στον πρώτο χρόνο της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ μείωσε το μέγεθος του ομοσπονδιακού προσωπικού, διέλυσε και έκλεισε κυβερνητικές υπηρεσίες, μείωσε την ανθρωπιστική βοήθεια προς ξένες χώρες, διέταξε σαρωτικές επιδρομές και απελάσεις κατά της μετανάστευσης και έστειλε στρατεύματα της Εθνοφρουράς σε πόλεις που διοικούνται από τους Δημοκρατικούς.
Έχει επίσης πυροδοτήσει εμπορικούς πολέμους επιβάλλοντας δασμούς σε αγαθά από τις περισσότερες χώρες, ψήφισε ένα τεράστιο νομοσχέδιο για περικοπές φόρων και δαπανών, άσκησε διώξεις σε πολιτικούς εχθρούς, ακύρωσε ή περιόρισε την πρόσβαση σε ορισμένα εμβόλια και επιτέθηκε σε πανεπιστήμια, δικηγορικά γραφεία και μέσα ενημέρωσης.
Παρά την υπόσχεση να τερματίσει τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία την πρώτη ημέρα που ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Τραμπ έχει σημειώσει μικρή πρόοδο προς μια ειρηνευτική συμφωνία, ενώ ισχυρίζεται ότι έχει τερματίσει οκτώ πολέμους, ένας ισχυρισμός που αμφισβητείται ευρέως δεδομένων των συνεχιζόμενων συγκρούσεων σε πολλά από αυτά τα θερμά σημεία.
Όλοι οι σύγχρονοι πρόεδροι έχουν επιδιώξει να επεκτείνουν την προεδρική τους εξουσία, αλλά φέτος ο Τραμπ αύξησε την εκτελεστική εξουσία με ρυθμό που σπάνια έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν, λένε ιστορικοί και αναλυτές. Το έχει κάνει αυτό μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων και κηρύξεων έκτακτης ανάγκης που έχουν μετατοπίσει τη λήψη αποφάσεων από το Κογκρέσο στον Λευκό Οίκο.
Η συντηρητική πλειοψηφία στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει ως επί το πλείστον ταχθεί υπέρ του Τραμπ, και το Κογκρέσο που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους έχει κάνει ελάχιστα για να τον εμποδίσει. Και σε αντίθεση με την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ έχει τον απόλυτο έλεγχο του σημερινού υπουργικού συμβουλίου, το οποίο είναι γεμάτο με πιστούς οπαδούς του.
Ο Τίμοθι Ναφτάλι, ιστορικός σε θέματα προεδρίας, σχολίασε ότι ο Τραμπ ασκεί την εξουσία στη δεύτερη θητεία του με λιγότερους περιορισμούς από οποιονδήποτε άλλο πρόεδρο από την εποχή του Φράνκλιν Ρούσβελτ.
Πηγή: Reuters
