Η απόφαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να επισκεφθεί την Αθήνα, χωρίς να περάσει από την Άγκυρα, αποτυπώνει, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τον Ρεπουμπλικανικό χώρο, μια σημαντική αλλαγή στις αμερικανικές προτεραιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, η εξέλιξη θεωρείται «πρωτοφανής» στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία και αποτελεί ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον δεν θεωρεί πλέον πως ο δρόμος προς την Ανατολική Μεσόγειο περνά υποχρεωτικά μέσα από την Τουρκία.
Άνθρωποι από τον Ρεπουμπλικανικό χώρο, με τους οποίους υπήρξαν συζητήσεις για την επίσκεψη Ρούμπιο στην περιοχή, υπενθύμισαν ότι ανάλογη επιλογή είχε κάνει στο παρελθόν και ο Μάικ Πομπέο. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η απουσία της Άγκυρας από τη συγκεκριμένη περιοδεία του Ρούμπιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της σημερινής γεωπολιτικής συγκυρίας.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, συνιστά ταυτόχρονα αναβάθμιση του γεωπολιτικού βάρους της Αθήνας. Η Ελλάδα εμφανίζεται να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον αμερικανικό σχεδιασμό για την Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ βρίσκονται σε ένταση.
Η παρουσία του Ρούμπιο στην Αθήνα αποτελεί, παράλληλα, μήνυμα στήριξης προς το Ισραήλ. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είναι γνωστός για τη σταθερά φιλοϊσραηλινή του στάση, ενώ το Ισραήλ παραμένει ένας από τους σημαντικότερους και ισχυρότερους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και πρόσφατη τοποθέτηση του αμερικανικού State Department για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η αμερικανική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και όχι μέσω απειλών, με την ελληνική πλευρά να υπογραμμίζει ότι η Αθήνα δεν ακολουθεί πολιτική απειλών έναντι της Τουρκίας.
Η Ουάσινγκτον δεν γυρίζει την πλάτη στην Τουρκία
Ωστόσο, η απουσία του Ρούμπιο από την Άγκυρα δεν σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον γυρίζει την πλάτη στην Τουρκία. Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να συζητούν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε βρεθεί στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και είχε ιδιαίτερα θερμές επαφές με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι δύο άνδρες έχουν καλή σχέση.
Υπήρξαν επίσης επαφές στη σύνοδο του ΟΗΕ μέσω των αντιπροσωπειών των δύο χωρών, ενώ εξακολουθούν να συζητούν για το ζήτημα των S-400.
Ωστόσο, υπάρχει νομοθεσία, η οποία είναι ξεκάθαρη και δεν μπορεί να παρακαμφθεί όσο οι S-400 παραμένουν επί τουρκικού εδάφους.
Δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση για F-35 στην Άγκυρα όσο οι S-400 παραμένουν στην Τουρκία. Αυτό είναι ξεκάθαρο και η αμερικανική πλευρά έχει φροντίσει να το μεταφέρει στην Τουρκία.
Επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και στρατηγικός διάλογος
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν, την ίδια ώρα, τα όσα είχε επισημάνει ο Μάρκο Ρούμπιο πριν από την έναρξη της μεγάλης περιοδείας του, η οποία ξεκίνησε από την Ισλανδία και αναμένεται να ολοκληρωθεί στην Πορτογαλία.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είχε υπογραμμίσει ότι οι σχέσεις ΗΠΑ και Ελλάδας δεν περιορίζονται στη στρατιωτική συνεργασία και στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα, αλλά περιλαμβάνουν και δυναμικούς οικονομικούς δεσμούς και επενδύσεις.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ελλάδα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα των συζητήσεων στην Αθήνα. Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης, ένας τομέας που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την ελληνική πλευρά και στον οποίο εξετάζονται δυνατότητες επενδύσεων και συνεργασίας.
Όλα αυτά αναμένεται να βρεθούν στο τραπέζι των συνομιλιών κατά την επίσκεψη του Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνοδεύεται, μάλιστα, από μια μεγάλη ομάδα συνεργατών και υφυπουργών, με αρμοδιότητες σε μια σειρά κρίσιμων τομέων, μεταξύ άλλων πολιτικές υποθέσεις, πολιτιστικά θέματα, άμυνα και ασφάλεια και ενέργεια.
Η παρουσία μαζί του τριών βασικών υφυπουργών Εξωτερικών θεωρείται ενδεικτική του εύρους των θεμάτων που θα συζητηθούν στην Αθήνα και δίνει το στίγμα του περιεχομένου των επαφών κατά την έκτη συνεδρίαση του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Μετά την ολοκλήρωση της βασικής συνεδρίασης, αναμένεται να ακολουθήσουν και υπογραφές μνημονίων συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών.
Σημαντική είναι, τέλος, και η συμφωνία για συνεργασία μεταξύ της Εθνοφρουράς της Φλόριντα και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεκπαιδεύσεις.
