Η υπόθεση της Γροιλανδίας, με τις αμερικανικές δασμολογικές απειλές και τη συζήτηση για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, σκίασε την πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup για το 2026, παρότι δεν περιλαμβανόταν επισήμως στην ατζέντα.
Ως νέος πρόεδρος του Eurogroup, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αξιοποίησε τη συνέντευξη Τύπου για να στείλει σαφές μήνυμα υπέρ του διεθνούς δικαίου, της ευρωπαϊκής ενότητας και της ανάγκης αποφυγής ενός κλιμακούμενου εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση για τις πιθανές ευρωπαϊκές αντίμετρα απέναντι στις αμερικανικές κινήσεις, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Γροιλανδία δεν αποτέλεσαν μέρος της επίσημης ημερήσιας διάταξης, καθώς το Eurogroup δεν συνεδρίαζε σε διευρυμένη σύνθεση που να περιλαμβάνει το Βασίλειο της Δανίας. Υπογράμμισε όμως ότι όλοι είχαν πλήρη επίγνωση πως η συνεδρίαση λάμβανε χώρα υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, που αφορούν άμεσα τόσο τη Δανία όσο και τη Γροιλανδία.
Ο πρόεδρος του Eurogroup επανέλαβε ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, κρίσιμες για την Ευρώπη αλλά και για τη διεθνή κοινότητα συνολικά». Παράλληλα προειδοποίησε ότι η επιβολή δασμών θα έθετε σε κίνδυνο τις διατλαντικές σχέσεις, εγκυμονώντας τον κίνδυνο ενός «καθοδικού σπιράλ», και τόνισε πως η Ευρώπη οφείλει να μείνει ενωμένη, συντονισμένη και προσηλωμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της, ενόψει και της έκτακτης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τόσο τις απειλές κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας όσο και τις δασμολογικές απειλές που τις συνοδεύουν. Επισήμανε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαβουλεύσεις για την ευρωπαϊκή απάντηση, προαναγγέλλοντας συζήτηση στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με στόχο την αναζήτηση μιας «εποικοδομητικής λύσης» με τις ΗΠΑ, αλλά με σαφή βάση τον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών – μελών.
Τα εργαλεία πίεσης και το ζήτημα της πολιτικής βούλησης
Σε ερώτηση για το κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πράγματι έτοιμη να ενεργοποιήσει τα μέσα που διαθέτει, όπως το «αντι-καταναγκαστικό» εργαλείο, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις τόνισε ότι «όλα τα εργαλεία βρίσκονται στο τραπέζι» και ότι η Ένωση δεν αποκλείει καμία επιλογή. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στόχος παραμένει η εποικοδομητική εμπλοκή και η αναζήτηση συμβιβασμού, αλλά με παράλληλη προετοιμασία για αντίδραση σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή μια αμοιβαία αποδεκτή λύση με την Ουάσιγκτον.
Παρά τις επιφυλάξεις ειδικών για το αν η Ένωση θα επιδείξει την αναγκαία πολιτική βούληση για ουσιαστική αντίδραση, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα μέσα δεν είναι απλώς αποτρεπτική ρητορική. Εξήγησε ότι η προσωρινή «παύση» σε ορισμένες διαδικασίες, όπως η κύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, μπορεί να κριθεί δικαιολογημένη όσο εξελίσσονται οι διαβουλεύσεις και διαμορφώνεται η πλήρης εικόνα της κρίσης γύρω από τη Γροιλανδία.
Η νέα ατζέντα Πιερρακάκη για το Eurogroup
Πέρα από τη Γροιλανδία, ο Κυριάκος Πιερρακάκης προσπάθησε να δώσει το στίγμα της νέας του θητείας, μιλώντας για την ανάγκη «χειροπιαστών αποτελεσμάτων» στις προτεραιότητες πολιτικής της ευρωζώνης. Εστίασε στην εμβάθυνση της αποταμιευτικής και επενδυτικής ένωσης, αλλά και στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και την προώθηση του ψηφιακού ευρώ, επισημαίνοντας ότι απαιτείται μεγαλύτερη αίσθηση κατεπείγοντος, ιδίως λόγω του διεθνούς οικονομικού και γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Υπογράμμισε ότι στηρίζει την προσπάθειά του στις «σταθερές βάσεις» που άφησε ο προκάτοχός του, Πασκάλ Ντόνοχιου, αλλά θέλει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ανταλλαγή πολιτικών ιδεών και τη μετάφραση των γενικών προτεραιοτήτων σε συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα βήματα σε σφιχτά χρονοδιαγράμματα.
Ακόμη, ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η σημερινή συμφωνία για την υποψηφιότητα του Μπόρις Βούιτσιτς στη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτελεί παράδειγμα «σύγκλισης» μεταξύ των υπουργών Οικονομικών.
Διακυβέρνηση της ευρωζώνης και ανθεκτικότητα
Στο επίσημο σκέλος της συνεδρίασης, οι υπουργοί της ευρωζώνης συζήτησαν τις ετήσιες συστάσεις για τη διακυβέρνηση της ευρωζώνης, με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το Eurogroup συμφώνησε να συνεχιστεί η τεχνική δουλειά με στόχο την ολοκλήρωση των συστάσεων στη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου, ως αφετηρία για μια νέα προσπάθεια επιστροφής σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή τροχιά.
Παράλληλα, στη συζήτηση για τις τελευταίες εξελίξεις στο επίπεδο του G7, αναδείχθηκαν οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία, όπως η άνοδος δασμών, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η υπερβάλλουσα βιομηχανική ικανότητα και κρίσιμες εξαρτήσεις σε τομείς όπως η τεχνολογία, η ασφάλεια και οι πρώτες ύλες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης, αν και αξιοσημείωτη, δεν αρκεί μακροπρόθεσμα χωρίς επιστροφή στη βιώσιμη ανάπτυξη και στον δυναμισμό, κάτι που προϋποθέτει συνέπεια στην υλοποίηση των συμφωνημένων προτεραιοτήτων.
