Στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ μπαίνουν χιλιάδες υποθέσεις γονικών παροχών και δωρεών, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις για πρακτικές που στόχο έχουν την καταστρατήγηση του ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος. Οι ελεγκτές αναζητούν περιπτώσεις όπου το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ χρησιμοποιείται ως «προπέτασμα» για τη μεταβίβαση περιουσίας σε πρόσωπα που κανονικά θα έπρεπε να πληρώσουν υψηλούς φόρους.
Το πλαίσιο του αφορολόγητου και η «κόκκινη γραμμή»
Από την 1η Οκτωβρίου 2021, η νομοθεσία προβλέπει μια εξαιρετικά γενναιόδωρη απαλλαγή: δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς της Α’ κατηγορίας (συζύγους, παιδιά, γονείς, εγγόνια) είναι αφορολόγητες μέχρι το ποσό των 800.000 ευρώ. Βασική προϋπόθεση για τα χρηματικά ποσά είναι η μεταφορά να πραγματοποιείται αποδεδειγμένα μέσω τραπεζικών ιδρυμάτων.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ, μέσω της εγκυκλίου Ε.2077/2022, ξεκαθαρίζει ότι η απαλλαγή αυτή δεν είναι απεριόριστη. Χορηγείται μία φορά για το σύνολο των δωρεών μεταξύ των ίδιων προσώπων, ενώ για οποιοδήποτε ποσό υπερβαίνει το όριο, επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10%.
Η παγίδα των «διαδοχικών δωρεών»
Το κύριο σημείο ελέγχου αφορά τις λεγόμενες «τεχνητές διασπάσεις». Πρόκειται για περιπτώσεις όπου η περιουσία δεν μένει στον αρχικό αποδέκτη (π.χ. στο παιδί), αλλά μεταβιβάζεται αμέσως μετά σε ένα τρίτο πρόσωπο (π.χ. αδελφό ή ανίψι), για το οποίο το αφορολόγητο είναι πολύ χαμηλότερο.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της φορολογικής διοίκησης:
- Διερεύνηση σκοπιμότητας: Οι αρχές εξετάζουν αν οι ενδιάμεσες μεταβιβάσεις έχουν αυτοτελή οικονομική αιτία ή αν αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου για να ωφεληθεί κάποιος εκτός της Α’ κατηγορίας.
- Το «τεκμήριο» του εξαμήνου: Εάν μεταξύ των διαδοχικών δωρεών μεσολαβεί διάστημα μικρότερο των 6 μηνών, δημιουργείται ισχυρή ένδειξη φοροαποφυγής. Στην περίπτωση αυτή, η Εφορία αγνοεί τα ενδιάμεσα στάδια και θεωρεί ότι έγινε μία απευθείας δωρεά από τον αρχικό δότη στον τελικό αποδέκτη.
Οι βαριές καμπάνες
Όταν οι ελεγκτές διαπιστώσουν καταστρατήγηση, οι συνέπειες είναι εξοντωτικές. Ο τελικός αποδέκτης αντιμετωπίζεται ως συγγενής Β’ κατηγορίας (όπου το αφορολόγητο είναι μόλις 30.000 ευρώ) και καλείται να πληρώσει:
- Φόρο δωρεάς 20% επί της αξίας του ποσού.
- Πρόστιμο 50% επί του αναλογούντος φόρου λόγω μη υποβολής δήλωσης.
Αυτό σημαίνει ότι η συνολική επιβάρυνση εκτινάσσεται στο 30% του μεταβιβασθέντος ποσού, μετατρέποντας μια υποτιθέμενη αφορολόγητη πράξη σε μια εξαιρετικά κοστοβόρα φορολογική περιπέτεια.
Τι πρέπει να προσέξετε
Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει πλέον αυτόματα τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών με τις δηλώσεις που υποβάλλονται στην πλατφόρμα myPROPERTY, καθιστώντας τον εντοπισμό τέτοιων κινήσεων ευκολότερο από ποτέ.
