Αίσθηση προκάλεσε η ομιλία του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι ντι Βανς στην κρίσιμη διάσκεψη του Μονάχου, καθώς χθες επιχείρησε να παραδώσει μαθήματα δημοκρατίας και ελευθερίας του λόγου στην Ευρώπη. Ο ίδιος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την Παρασκευή, κατακεραυνώνοντάς τες ότι αγνοούν τη βούληση των λαών τους, ανατρέπουν τις εκλογές, αγνοούν τις θρησκευτικές ελευθερίες και δεν ενεργούν για να σταματήσουν την παράνομη μετανάστευση.
Ο Βανς αναφέρθηκε σε ορισμένα καυτά ζητήματα, από τους νόμους περί αμβλώσεων στη Βρετανία έως τις πρόσφατες εκλογές στη Ρουμανία. «Η απειλή για την οποία ανησυχώ περισσότερο απέναντι στην Ευρώπη δεν είναι η Ρωσία. Δεν είναι η Κίνα, δεν είναι κανένας άλλος εξωτερικός παράγοντας. Αυτό για το οποίο ανησυχώ είναι η απειλή από το εσωτερικό», δήλωσε ο αντιπρόεδρος. «Η υποχώρηση της Ευρώπης από ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της, αξίες που μοιράζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
«Στην Ουάσινγκτον υπάρχει ένας νέος σερίφης στην πόλη και υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να διαφωνούμε με τις απόψεις σας, αλλά θα αγωνιστούμε για να υπερασπιστούμε το δικαίωμά σας να τις προβάλλετε στο δημόσιο χώρο, είτε συμφωνείτε είτε διαφωνείτε», είπε ο Βανς και πρόσθεσε: «Η απόρριψη των ανθρώπων, η απόρριψη των ανησυχιών τους … το κλείσιμο των μέσων ενημέρωσης, δεν διασφαλίζει τίποτα. Είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να καταστραφεί η δημοκρατία … Αν τρέχετε φοβούμενοι τους ίδιους τους ψηφοφόρους σας, δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει η Αμερική για εσάς».
Η ομιλία προκάλεσε αναστάτωση στο Μόναχο, όπου το ακροατήριο περίμενε διευκρινίσεις σχετικά με τα πρόσφατα συγκεχυμένα σχόλια της αμερικανικής κυβέρνησης για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία, τις απόψεις της για τη Ρωσία και το αν θα αποσυρθούν τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη.
«Ανοησίες», ήταν η αντίδραση του πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Ίβο Ντάαλντερ. «Δεν είναι το είδος της γλώσσας που θα περίμενε κανείς στον 21ο αιώνα και σίγουρα όχι από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ στην πιο σημαντική διάσκεψη για την ασφάλεια της Ευρώπης», δήλωσε στο Politico και πρόσθεσε ότι ο Βανς έχασε επίσης την ευκαιρία να εξηγήσει τις θέσεις της ομάδας Τραμπ σχετικά με τις συνομιλίες με τη Ρωσία για την Ουκρανία.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι ακούγοντας την ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, είχε την αίσθηση ότι η Ουάσινγκτον «προσπαθούσε να ξεκινήσει καυγά» με την Ευρώπη. «Ακούγοντας αυτήν την ομιλία, είναι σαν να προσπαθούν να ξεκινήσουν καυγά μαζί μας και εμείς δεν θέλουμε να καυγαδίσουμε με τους φίλους μας», είπε η Κάλας. Η Κάγια Κάλας τόνισε ότι οι σύμμαχοι θα έπρεπε να επικεντρώνονται σε μεγαλύτερες απειλές, όπως στην επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ στην Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια προκάλεσε αντιδράσεις και στο εσωτερικό της Γερμανίας. Για απαράδεκτες δηλώσεις έκανε λόγο ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, ενώ οι αρχηγοί της Εναλλακτικής για την Γερμανία (AfD) και της Συμμαχίας Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) έσπευσαν να εκφράσουν την ικανοποίησή τους για τα σχόλια του αμερικανού αντιπροέδρου.
«Τέθηκε υπό αμφισβήτηση η δημοκρατία σε ολόκληρη την Ευρώπη από τον αμερικανό αντιπρόεδρο. Μιλάει για ακύρωση της δημοκρατίας. Και αν τον κατάλαβα σωστά, συγκρίνει τις συνθήκες σε τμήματα της Ευρώπης με απολυταρχικά καθεστώτα, αυτό είναι απαράδεκτο», δήλωσε ο κ. Πιστόριους, ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Bundestag Μάσκους Φέρμπερ σχολίασε ότι «τουλάχιστον τώρα ξέρουμε τι να περιμένουμε από την Ουάσιγκτον, διχασμό αντί για συμφιλίωση» και πρόσθεσε: «Άκουσα κάποιον σε προεκλογικό αγώνα. Θα ήθελα να είχα ακούσει έναν αντιπρόεδρο».
Ενθουσιώδης ήταν αντιθέτως η αντίδραση της αρχηγού της AfD Αλίς Βάιντελ, η οποία χαρακτήρισε «εξαιρετική» και «εντυπωσιακή» την ομιλία του Τζέι Ντι Βανς και παρέθεσε αποστροφή του λόγου του αμερικανού αντιπροέδρου: «Δεν υπάρχουν τείχη πυρός στην δημοκρατία», ενώ σχολίασε ότι δεν χειροκρότησαν τον κ. Βανς οι εκπρόσωποι των CDU, CSU, SPD και Πρασίνων.
Σχεδόν στο ίδιο πνεύμα, η αρχηγός της BSW Ζάρα Βάγκενκνεχτ δήλωσε ότι «θα πρέπει να ήταν σοκ για το ευρωπαϊκό κατεστημένο που εξαρτάται από τις ΗΠΑ το γεγονός ότι τους επικρίνει ένας αντιπρόεδρος των ΗΠΑ για θέματα ελευθερίας του λόγου και την κουλτούρας ακύρωσης». Ωστόσο, ο κ. Βανς, συνέχισε η κυρία Βάγκενκνεχτ, «δεν είπε σχεδόν τίποτα για το κεντρικό ζήτημα της ειρήνης και της ασφάλειας. Αυτό δεν ήταν αρκετό».
Αλλά δεν βρήκαν όλοι την ομιλία τόσο κατακριτέα. Ο Έλον Μασκ, ο δισεκατομμυριούχος σύμβουλος του Τραμπ, ήταν εκστασιασμένος, αναρτώντας στο Χ: «Κάντε την Ευρώπη μεγάλη ξανά!».
Make Europe Great Again!
MEGA, MEGA, MEGA
— Elon Musk (@elonmusk) February 14, 2025
Το τετ α τετ Βανς με Ζελένσκι και το μήνυμα στον Πούτιν
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δεσμεύτηκε την Παρασκευή ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να εξασφαλίσει μια «διαρκή» ειρήνη, καθώς πραγματοποίησε μια πρώτη συνάντηση με τον ηγέτη της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να συζητήσει την προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ για μια συμφωνία με τη Μόσχα.
«Θέλουμε να επιτύχουμε μια ανθεκτική, διαρκή ειρήνη, όχι το είδος της ειρήνης που θα έχει την Ανατολική Ευρώπη σε σύγκρουση μόλις δύο χρόνια αργότερα», δήλωσε ο Βανς κατά την ολοκλήρωση της συνάντησης.
Είπε ότι έγιναν «καλές συζητήσεις» με τον Ζελένσκι για το πώς θα μπορούσαν να επιτύχουν αυτόν τον στόχο και ότι θα έχουν περισσότερες συνομιλίες «τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες».
Ο Ζελένσκι έναε επίσης λόγο για μια «καλή συζήτηση», λέγοντας ότι η συνάντηση με τον Βανς ήταν «η πρώτη μας συνάντηση, όχι η τελευταία, είμαι σίγουρος».
«Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε το συντομότερο δυνατό προς μια πραγματική και εγγυημένη ειρήνη», έγραψε ο Ζελένσκι αργότερα στο Χ, προσθέτοντας ότι ένας απεσταλμένος της Ουάσινγκτον θα επισκεφθεί το Κίεβο.
