Μια μικρή αλλαγή στις ώρες έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά την πρωινή κυκλοφοριακή συμφόρηση στις πόλεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν, μέσα από προσομοίωση, ότι η διαφοροποίηση των σχολικών ωραρίων κατά μέσο όρο μόλις 12 λεπτά ανά σχολείο συνδέθηκε με μείωση έως 17,2% του συνολικού χρόνου παραμονής των οχημάτων στο οδικό δίκτυο.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους Αντώνιο Γεωργαντά, Στέλιο Τιμοθέου και Χρίστο Γ. Παναγιώτου, του Κέντρου Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, και έχει υποβληθεί στο επιστημονικό περιοδικό Transportation Research Part C: Emerging Technologies.
Γιατί τα σχολικά ωράρια επιβαρύνουν την κίνηση
Κάθε πρωί, οι δρόμοι των πόλεων καλούνται να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα δύο βασικές κατηγορίες μετακινήσεων: όσους κατευθύνονται απευθείας στην εργασία τους και τους γονείς που προηγουμένως μεταφέρουν τα παιδιά τους στο σχολείο.
Όταν τα σχολεία αρχίζουν την ίδια ώρα, ένας μεγάλος αριθμός διαδρομών συγκεντρώνεται μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Αμέσως μετά τη μεταφορά των μαθητών, οι γονείς συνεχίζουν προς τις δουλειές τους και συναντούν στο οδικό δίκτυο τους υπόλοιπους εργαζομένους, εντείνοντας τη συμφόρηση.
Το πρόβλημα επηρεάζει ακόμη και όσους διαθέτουν ευέλικτο ωράριο εργασίας, καθώς η συγκεκριμένη ώρα έναρξης των μαθημάτων τούς υποχρεώνει να μετακινούνται κατά τις ώρες αιχμής.
Τι έδειξε η προσομοίωση με 50 σχολεία
Για να εξετάσουν εάν η διαφοροποίηση των σχολικών ωραρίων μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μαθηματικό μοντέλο με προσομοιωμένο αστικό περιβάλλον και 50 σχολεία, κατανεμημένα στο κέντρο και στην περιφέρεια μιας υποθετικής πόλης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η ευελιξία στις ώρες έναρξης των σχολείων τόσο περισσότερο μπορούσε να μειωθεί ο συνολικός χρόνος που περνούσαν τα οχήματα στο δίκτυο.
Στο σενάριο με συνολική μεταβολή 600 λεπτών για τα 50 σχολεία, δηλαδή κατά μέσο όρο 12 λεπτά ανά σχολείο, καταγράφηκε μείωση 17,2% του συνολικού χρόνου παραμονής των οχημάτων στους δρόμους.
Η μεταβολή δεν εφαρμόστηκε ομοιόμορφα. Ορισμένα σχολεία άρχιζαν νωρίτερα, άλλα αργότερα, ενώ κάποια διατήρησαν αμετάβλητο το πρόγραμμά τους.
Η κατανομή των αλλαγών έγινε με βάση τις ανάγκες του οδικού δικτύου και τη δυνατότητα καλύτερης χρονικής διασποράς των μετακινήσεων.
Έως 20% λιγότερη συμφόρηση κατά τις σχολικές διακοπές
Η σχέση των σχολικών μετακινήσεων με την κυκλοφοριακή επιβάρυνση έχει καταγραφεί και σε προηγούμενες έρευνες.
Μελέτη στο Πεκίνο διαπίστωσε ότι κατά τις εργάσιμες ημέρες των σχολικών διακοπών ο δείκτης κυκλοφοριακής συμφόρησης ήταν κατά 20% χαμηλότερος σε σύγκριση με τις περιόδους λειτουργίας των σχολείων.
Άλλη έρευνα κατέγραψε αύξηση κατά 4,5% της πιθανότητας εμφάνισης συμφόρησης όταν τα σχολεία ξεκινούν ταυτόχρονα.
Γιατί τα αποτελέσματα δεν ισχύουν αυτομάτως για κάθε πόλη
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα ευρήματά τους δεν σημαίνουν πως μια αλλαγή 12 λεπτών στα σχολικά ωράρια θα μείωνε κατά 17,2% την κυκλοφορία σε οποιαδήποτε πραγματική πόλη.
Το συγκεκριμένο ποσοστό προέκυψε από προσομοίωση σε συνθετικό οδικό δίκτυο και εξαρτάται από τις παραδοχές του μαθηματικού μοντέλου.
Επιπλέον, τα 12 λεπτά αποτελούν τον μέσο όρο των μεταβολών για τα 50 σχολεία και όχι μια ενιαία αλλαγή που εφαρμόστηκε σε όλα.
Η μελέτη αναδεικνύει, πάντως, ότι η ώρα έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να ενταχθεί στον ευρύτερο κυκλοφοριακό σχεδιασμό και ότι ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ενδέχεται να περιορίσουν την πρωινή πίεση στους δρόμους.
