Ο αυξανόμενος αριθμός θανάτων Αμερικανών στρατιωτών και η διαρκώς διευρυνόμενη κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν δίνουν νέα διάσταση σε ένα ερώτημα που παραμένει από καιρό αναπάντητο: Ποιος είναι ο τελικός στόχος του Ντόναλντ Τραμπ και πώς θα τον πετύχει;
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN, από τα πρώτα κιόλας πυρά, η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει δώσει επαρκείς εξηγήσεις για αυτόν τον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να προχωρά και πάλι σε βομβαρδισμούς επειδή το προσωπικό, πολιτικό και οικονομικό κόστος της σημαντικής νίκης του Ιράν μέχρι στιγμής –ο απόλυτος έλεγχός του στα Στενά του Ορμούζ- είναι αδύνατο για αυτόν να το αποδεχτεί. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη εξηγήσει στους Αμερικανούς γιατί πιστεύει ότι αυτή η τακτική μπορεί να αποδειχθεί πιο επιτυχημένη από ό,τι στο παρελθόν.
Εν τω μεταξύ, ο απότομα αυξημένος ρυθμός των αμερικανικών βομβαρδισμών και τα διευρυμένα αντίποινα του Ιράν, η επίθεση δηλαδή που σκότωσε δύο Αμερικανούς στρατιωτικούς και άφησε έναν αγνοούμενο την περασμένη εβδομάδα κινδυνεύει να σύρει ολόκληρη την περιοχή ξανά στον πόλεμο.
Η Ιορδανία, σύμμαχος των ΗΠΑ που βρίσκεται ανατολικά του Ισραήλ και δυτικά του Ιράκ, απέχει περισσότερο από το Ιράν σε σχέση με τους αμερικανικούς στόχους στα κράτη του Κόλπου.
Πώς μπορεί ο Τραμπ να ανατρέψει τα πράγματα
Ωστόσο, η επιτυχία της Τεχεράνης να χτυπήσει αμερικανικές δυνάμεις στη χώρα δείχνει ότι διατηρεί θανατηφόρες δυνατότητες παρά τις εβδομάδες αμερικανικών επιθέσεων. Την Κυριακή, το Ιράν κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιτέθηκαν σε ένα πυρηνικό εργοστάσιο υπό κατασκευή και προειδοποίησε για κατάλληλη αντίδραση. Το Ισραήλ δήλωσε ότι είναι έτοιμο να ξαναρχίσει αμέσως τις εχθροπραξίες σε περίπτωση επίθεσης.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι ακόμα εκείνο το είδος «ατέρμονου πολέμου» στη Μέση Ανατολή, τον οποίο ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα διεξάγει. Ωστόσο, δεν είναι ούτε κατά διάνοια ένας πόλεμος με καθορισμένη διάρκεια.
Εκτός αν επέλθει κάποια απρόβλεπτη αλλαγή στα πολιτικά θεμέλια του βίαιου καθεστώτος εντός του Ιράν, δεν είναι σαφές πώς αυτή η σειρά επιθέσεων θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει ουσιαστικά τις επιλογές του.
Η κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει αν ο στόχος των νέων επιθέσεων είναι αποκλειστικά η εξουδετέρωση των ιρανικών εγκαταστάσεων κατά μήκος του Ορμούζ, οι οποίες επιτρέπουν στην Τεχεράνη να επιτίθεται σε πολιτικά πλοία, ή αν προετοιμάζει το έδαφος για ευρύτερη δράση που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει χερσαίες δυνάμεις.
Μια άλλη άγνωστη παράμετρος είναι αν ο πρόεδρος είναι πλέον πιο πρόθυμος να στοχεύσει πολιτικούς στόχους ως μέσο άσκησης επιπλέον πίεσης στην ταλαιπωρημένη οικονομία και την εξουσιαστική δομή του Ιράν.
Και μόνο ο χρόνος θα δείξει αν διαθέτει την υπομονή να αντέξει τις παγκόσμιες οικονομικές αναταράξεις που ενδέχεται να προκύψουν, προτού ο αποκλεισμός του σε πλοία και λιμάνια αυξήσει αποφασιστικά την πίεση προς το Ιράν.
Τέτοια ερωτήματα είναι ιδιαίτερα επίκαιρα, όχι μόνο επειδή η σύγκρουση κλιμακώνεται σχεδόν πέντε μήνες αφότου ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε κερδίσει μέσα σε λίγες μέρες, αλλά και επειδή αυτή η νέα φάση φαίνεται να αποτελεί μια προσπάθεια να διορθωθούν οι αποτυχίες του αρχικού πολέμου. Οι αμερικανικές δυνάμεις μάχονται πλέον ουσιαστικά για να στερήσουν από το Ιράν την ικανότητά του να χρησιμοποιεί τα Στενά ως όμηρο της παγκόσμιας οικονομίας.
Το Ορμούζ ήταν ανοιχτό στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα πριν από τον πόλεμο. Εάν ο Τραμπ δεν καταφέρει να αποκαταστήσει αυτό το status quo, θα μείνει στην ιστορία ως υπεύθυνος για μια στρατηγική καταστροφή. Ωστόσο, οι επιλογές του για να το επιτύχει αυτό είναι περιορισμένες, ειδικά δεδομένου ότι ορισμένα στοιχεία του νεοσυσταθέντος ιρανικού καθεστώτος φαίνονται ενεργά υπέρ της συνέχισης του πολέμου.
Περισσότεροι θάνατοι Αμερικανών
Ο αριθμός των αμερικανικών απωλειών στον πόλεμο με το Ιράν δεν μπορεί να συγκριθεί με τους θανάτους και τους τραυματισμούς που υπέστη η χώρα κατά τη διάρκεια των πολέμων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Ωστόσο, κάθε απώλεια διαλύει μια οικογένεια. Και κάθε απώλεια αυξάνει την ευθύνη των πολιτικών ηγετών να αποδείξουν ότι η αποστολή δικαιολογεί τη θυσία.
Την Παρασκευή, δύο στρατιώτες σκοτώθηκαν σε ιρανική επίθεση εναντίον αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία και ένας άλλος αγνοείται.
Το Σάββατο, ένας Αμερικανός στρατιώτης έχασε τη ζωή του στο βόρειο Ιράκ κατά τη διάρκεια ελεγχόμενης ανατίναξης πυρομαχικών από ένα καταρριφθέν ιρανικό drone. Με αυτόν τον θάνατο, ο αριθμός των νεκρών από την πλευρά των ΗΠΑ ανήλθε σε 17. Οι απώλειες αμάχων στο Ιράν εκτιμάται ότι είναι υψηλότερες, αλλά είναι αδύνατο να επαληθευτούν από τα ξένα μέσα ενημέρωσης.
Ο Τραμπ αντέδρασε στον θάνατο των δύο πρώτων στρατιωτικών σε συνέντευξή του στη New York Post. Χαρακτήρισε τις απώλειες «ντροπή» και δήλωσε ότι θα επικοινωνήσει με τις οικογένειες των πεσόντων.
Η πιο άμεση προσπάθεια της κυβέρνησης την Κυριακή να εξηγήσει τις ενέργειές της προήλθε από τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ. Ο ίδιος δήλωσε στην εκπομπή στο ABC News ότι «ο στόχος του προέδρου είναι να αποδυναμώσει την ικανότητα του Ιράν να τρομοκρατεί τον κόσμο, να κρατά όμηρο το παγκόσμιο εμπόριο, όπως κάνει αυτή τη στιγμή, και να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Αυτό παραμένει αμετάβλητο».
Πώς το Ιράν πέρασε στην αντεπίθεση
Το Πεντάγωνο δεν αποκαλύπτει τις απώλειες εξοπλισμού του, αλλά η Τεχεράνη ισχυρίζεται ότι κατά τη διάρκεια των επιθέσεών της καταστράφηκε μεγάλος αριθμός αμερικανικών ελικοπτέρων Black Hawk και υπέστη σοβαρές ζημιές η υποδομή βάσεων, όπως τα υπόστεγα αεροσκαφών.
Και ενώ οι ΗΠΑ επιτίθενται σε ιρανικές υποδομές όπως γέφυρες, λιμάνια και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κράτη του Κόλπου όπως το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν βάσεις, βλέπουν τις υποδομές τους να υφίστανται ζημιές από ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.
Ωστόσο, το Ιράν δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει αυτές τις δυνατότητες σε βαθμό που να διαφαίνεται το τέλος των ανανεωμένων συγκρούσεων.
Ακόμη και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, παραδέχτηκε ότι οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους δεν θα αρκούν για την επίτευξη ενός από τους κύριους στόχους της κυβέρνησης Τραμπ, δηλαδή τη διατήρηση του Στενού του Ορμούζ ανοιχτού.
Και τώρα το Ιράν έχει αποδείξει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν τους ίδιους κινδύνους σε ολόκληρη την περιοχή με θανατηφόρες συνέπειες.
Υπάρχει διέξοδος;
Η τρέχουσα συζήτηση στην Ουάσινγκτον σχετικά με τον πόλεμο, όπως και οι δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ, φαίνεται να αναδεικνύει απλώς έναν φαύλο κύκλο.
Η επίθεση σε ιρανικές θέσεις γύρω από τα Στενά και σε πολιτικούς στόχους, όπως γέφυρες που χρησιμοποιούνται από το στρατό, μπορεί να περιορίσει την απειλή της Τεχεράνης.
Η επίπληξη του Τραμπ για τον πόλεμο μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό επιχείρημα για τους Δημοκρατικούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ωστόσο, δεν συμβάλλει καθόλου στην εξεύρεση λύσης. Εάν η πολιτική πίεση αναγκάσει τον Τραμπ να αποσυρθεί, η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί όμηρος ενός τυραννικού καθεστώτος στην Τεχεράνη. Και, ούτως ή άλλως, δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι αυτό θα συμφωνήσει σε παραχωρήσεις μέσω της διπλωματίας που οι ΗΠΑ και ο κόσμος θα θεωρούσαν αποδεκτές.
Η τακτική της κλιμάκωσης των αεροπορικών επιθέσεων μπορεί να αποδώσει για κάποιο διάστημα, αλλά χωρίς την επανειλημμένη επιστροφή στη στρατιωτική δράση, ο Τραμπ — ή ο επόμενος αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ — ενδέχεται να δυσκολευτεί να διασφαλίσει ότι η απειλή του Ιράν έχει εξαλειφθεί οριστικά.
Και χωρίς τη διαφάνεια που θα μπορούσε να προσφέρει μια αβέβαιη πυρηνική συμφωνία μέσω της διεθνούς εποπτείας, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ιδέα — έστω και θεωρητική — ότι η Ισλαμική Δημοκρατία ενδέχεται να επιταχύνει τις προσπάθειές της για την κατασκευή ατομικής βόμβας.
Ίσως αυτή η δυσκολία επίλυσης να εξηγεί καλύτερα την τελευταία στρατηγική του Τραμπ για κλιμάκωση χωρίς σαφή τελικό στόχο.
Ο συνταξιούχος ναύαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ Τζέιμς Σταυρίδης, δήλωσε ότι όλες οι επιλογές του Τραμπ ήταν κακές. Το Ιράν δεν «έχει κάποιο πολύ καλό χαρτί στα χέρια του, αλλά το παίζει αρκετά καλά… θυμίζει κάπως τους Βορειοβιετναμέζους στον πόλεμο του Βιετνάμ ή τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν», είπε ο Σταυρίδης. «Έτσι, προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν αξίζει τον κόπο να συνεχίσουμε αυτό το παιχνίδι, ότι τελικά θα αποσυρθούμε».
Συνέχισε: «Δεν νομίζω ότι θα πετύχουν με αυτή τη στρατηγική, αλλά είναι σίγουρα αυτή που ακολουθούν. Και μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, παραμένουν στο παιχνίδι».
Πηγή: CNN
