Μάχη με το χρόνο δίνουν οι διασώστες στην Κολομβία, καθώς συνεχίζουν αδιάκοπα να αναζητούν αγνοούμενους στα χαλάσματα κτηρίων που κατέρρευσαν από τον ισχυρό σεισμό των 7,4 Ρίχτερ. Πρόκειται για έναν από τους σφοδρότερους σεισμούς που έχουν πλήξει τη χώρα τα τελευταία χρόνια, με τις σκηνές καταστροφής να εκτείνονται από μεγάλες πόλεις έως μικρότερες κοινότητες. Κάθε λεπτό που περνά μετράει, όχι μόνο επειδή ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται, αλλά και επειδή το κρίσιμο παράθυρο για τη διάσωση επιζώντων στενεύει.
Ο σεισμός των 7,4 βαθμών σημειώθηκε τη Δευτέρα στις 07:34 τοπική ώρα (15:34 ώρα Ελλάδας), κοντά στη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στον δυτικό νομό Τσοκό, στις ακτές της χώρας στον Ειρηνικό. Το εστιακό βάθος υπολογίστηκε στα 103 χιλιόμετρα, στοιχείο που, παρότι συχνά μειώνει την ένταση στην επιφάνεια, δεν στάθηκε αρκετό για να αποτρέψει εκτεταμένες καταρρεύσεις και σοβαρές ζημιές σε ευάλωτες κατασκευές.
Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό των αρχών, οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 254, ενώ οι αγνοούμενοι υπολογίζονται σε χιλιάδες, χωρίς να μπορεί να δοθεί ακριβής αριθμός. Σε πόλεις όπως η Κάλι, η Περέιρα, η Μανισάλες —στην τουριστική «γη του καφέ»— και η Κιβδό, που δέχθηκαν το πιο ισχυρό πλήγμα, η ένωση δήμων ανέφερε τουλάχιστον 1.600 τραυματίες και 240 κατεστραμμένα κτίρια. Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου 1.600 κτήρια έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί, ανάμεσά τους και οι πύργοι του ιστορικού καθεδρικού ναού της Μανισάλες, ένα σημείο αναφοράς για την περιοχή.
Το κρίσιμο διάστημα των 72 ωρών για αγνοούμενους στα χαλάσματα
Ειδικοί επισημαίνουν ότι, μετά από έναν μεγάλο σεισμό, το πιο κρίσιμο διάστημα για τον εντοπισμό και τη διάσωση επιζώντων είναι κατά κανόνα οι πρώτες 72 ώρες. Σε αυτό το χρονικό παράθυρο, οι πιθανότητες να βρεθούν άνθρωποι ζωντανοί κάτω από συντρίμμια παραμένουν σημαντικές, ιδιαίτερα αν έχουν δημιουργηθεί «τσέπες» αέρα ή αν οι εγκλωβισμένοι μπορούν να επικοινωνήσουν με ήχους, χτυπήματα ή φωνές. Μετά την παρέλευση των 72 ωρών, οι πιθανότητες επιβίωσης μειώνονται δραματικά, κυρίως λόγω αφυδάτωσης, τραυματισμών, υποθερμίας ή επιπλοκών από την πίεση.
Παράλληλα, η καταγραφή των αγνοουμένων παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία σε συνθήκες χάους. Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας (11/8), πάνω από 2.700 άνθρωποι είχαν αναφερθεί ως αγνοούμενοι σε ιστοσελίδες που διαχειρίζονται πολίτες. Ωστόσο, οι αρχές τονίζουν ότι τέτοιοι αριθμοί δεν αντιστοιχούν πάντα με ακρίβεια στον πραγματικό αριθμό των εγκλωβισμένων, καθώς συχνά περιλαμβάνουν διπλοεγγραφές ή άτομα που δεν έχουν ακόμη καταφέρει να επικοινωνήσουν.
Διασώσεις που αναπτερώνουν την ελπίδα
Μέσα στη βαριά ατμόσφαιρα, κάθε διάσωση λειτουργεί σαν ανάσα ζωής για οικογένειες που περιμένουν νέα. Το γεγονός ότι οι ομάδες έρευνας καταφέρνουν να εντοπίζουν επιζώντες στα χαλάσματα αναπτερώνει τις ελπίδες, ακόμη κι όταν οι ώρες περνούν και η κόπωση των συνεργείων γίνεται εμφανής.
Στην πόλη Κάλι, διασώστες κατάφεραν την Τρίτη να ανασύρουν ζωντανή μια γυναίκα 31 ετών, σχεδόν 30 ώρες μετά τον καταστροφικό σεισμό. Η γυναίκα ζούσε στον δεύτερο όροφο πενταώροφης πολυκατοικίας και παγιδεύτηκε όταν το κτήριο κατέρρευσε. Ο πυροσβέστης Σαντιάγο Σάντσες εξήγησε στο Caracol ότι η επιχείρηση διάσωσης, εξαιρετικά περίπλοκη, διήρκεσε περίπου 16 ώρες. Τα μέλη του συνεργείου χρειάστηκε να κατέβουν σε βάθος «επτά ή οκτώ μέτρων» μέσα σε έναν κάθετο όγκο συντριμμιών για να τη φτάσουν. Η κατάστασή της χαρακτηρίστηκε «καλή, με δεδομένες τις περιστάσεις».
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον Σάντσες, στο ίδιο κτήριο πιστεύεται ότι είναι παγιδευμένοι άλλοι 24 άνθρωποι. Για τουλάχιστον δύο, υπάρχει βεβαιότητα πως παραμένουν ζωντανοί, γεγονός που κρατά τα συνεργεία σε συνεχή κινητοποίηση, με την αγωνία να κορυφώνεται σε κάθε νέο σημάδι ζωής.
Στην Περέιρα, μια ακόμη διάσωση συγκλόνισε τους παρευρισκόμενους: μια γυναίκα, η Ντανιέλα Λάργκο, απεγκλωβίστηκε αφού παρέμεινε θαμμένη στο σκοτάδι για περισσότερες από 36 ώρες. Μεταφέρθηκε τυλιγμένη σε μια μπλε κουβέρτα, ενώ διασώστες αγκαλιάζονταν και συγγενείς φώναζαν από ανακούφιση. Η μητέρα της, Σάντρα Μιλένα Πέρες, περιέγραψε τη στιγμή που η ελπίδα επέστρεψε: «Είχαμε αρχίσει να τη χάνουμε και τότε λάβαμε ένα τηλεφώνημα». Όπως είπε, ένας κάτοικος άκουσε κραυγές βοήθειας κάτω από τα ερείπια και, μαζί με γείτονες, άρχισαν να απομακρύνουν τα συντρίμμια πριν φτάσουν οι επαγγελματίες. «Χάρη σε αυτόν, σήμερα είμαστε ευτυχισμένοι», πρόσθεσε, σημειώνοντας πως στο σπίτι την περιμένει ο 12χρονος γιος της.
Σε μια ακόμη στιγμή που έδωσε μια μικρή ανάπαυλα μέσα στην τραγωδία, διασώστες κατάφεραν να βγάλουν ζωντανό ένα μικρό γατάκι από τα χαλάσματα, υπενθυμίζοντας πως κάτω από τα συντρίμμια δεν βρίσκονται μόνο αριθμοί, αλλά ζωές που περιμένουν μια ευκαιρία.
Επιχειρήσεις με γερανούς, σκύλους και ανθρώπινες αλυσίδες
Σε Περέιρα και Κάλι, οι ομάδες έκτακτης ανάγκης επιστράτευσαν γερανούς, εκπαιδευμένους σκύλους και βαριά μηχανήματα για να ερευνήσουν τα κατεστραμμένα κτήρια. Δίπλα τους, εθελοντές σχημάτισαν ανθρώπινες αλυσίδες, απομακρύνοντας πέτρες και θραύσματα με γυμνά χέρια. Σε πολλές περιπτώσεις, η προσεκτική, χειρωνακτική εργασία είναι αναγκαία για να αποφευχθούν νέες καταρρεύσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο τόσο τους αγνοούμενους στα χαλάσματα όσο και τα ίδια τα σωστικά συνεργεία.
Την ίδια ώρα, χιλιάδες επιζώντες πέρασαν τη νύχτα στο ύπαιθρο: είτε επειδή τα σπίτια τους κρίθηκαν επικίνδυνα, είτε από φόβο για μετασεισμούς, είτε επειδή δεν θέλουν να απομακρυνθούν από τα σημεία όπου ελπίζουν να βρεθούν οι αγαπημένοι τους. Για πολλές οικογένειες, η αναζήτηση έχει μετατραπεί σε αγρυπνία. «Η θεία μου ζούσε εκεί. Βρίσκεται κάτω από τα ερείπια», είπε ο Χόρχε Γκονζάλες δίπλα σε ένα κατεστραμμένο κτήριο στην Περέιρα. «Έφτασα χθες και δεν έχω φύγει. Και μέχρι να βρουν το σώμα της δεν σκοπεύω να φύγω από εδώ».
«Έχουν εντοπιστεί επιζώντες έπειτα από επτά ημέρες»
Παρότι οι 72 ώρες θεωρούνται καθοριστικές, οι διασώστες γνωρίζουν ότι οι εξαιρέσεις υπάρχουν — και συχνά είναι αυτές που κρατούν ζωντανή την προσπάθεια όταν όλα μοιάζουν να σκοτεινιάζουν. Ο διασώστης Τζον Βελάσκο, μιλώντας στο BBC, έδωσε μια νότα αισιοδοξίας: «Στο παρελθόν έχω συμμετάσχει σε επιχειρήσεις όπου έχουμε διασώσει επιζώντες που είχαν μείνει παγιδευμένοι για επτά ημέρες. Όσοι είναι γραφτό να επιζήσουν, επιζούν. Τίποτα δεν είναι προκαθορισμένο».
Ανάμεσα σε όσους δεν εγκαταλείπουν την ελπίδα είναι και ο Εφραΐν Γκαγιέγκο. Πιστεύει ότι ο αδελφός του θα βρεθεί ζωντανός, αν και η φωνή του σπάει όταν μιλά για εκείνον. «Νιώθεις αγωνία. Κάθε φορά που υπάρχει μια ειδοποίηση ότι κάποιος είναι ζωντανός, αναγεννιέται η ελπίδα ότι θα τον βρούμε», είπε συγκινημένος. Ο 80χρονος αδελφός του θάφτηκε μαζί με τη σύζυγό του όταν κατέρρευσε το κτίριο «Torres del Limonar» στην Κάλι, ένα τετραώροφο συγκρότημα δεκάδων διαμερισμάτων που έχει γίνει συνώνυμο της τραγωδίας: πλέον μοιάζει με λόφο από ερείπια, όπου στρώματα, έπιπλα και προσωπικά αντικείμενα ξεπροβάλλουν μέσα από το μπετόν.
Η Κάλι, με περισσότερους από δύο εκατομμύρια κατοίκους και ως τρίτη πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της χώρας, επλήγη ιδιαίτερα. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αλεχάντρο Έντερ, οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 95. Για να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις, κηρύχθηκε νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας, ώστε να περιοριστούν οι μετακινήσεις και να ενισχυθεί η ασφάλεια στα σημεία των διασώσεων.
«Χάσαμε τα πάντα», αλλά η ζωή συνεχίζεται
Πίσω από τα νούμερα και τους χάρτες των ζημιών, υπάρχουν άνθρωποι που σε λίγα δευτερόλεπτα έχασαν σπίτια, περιουσίες και την αίσθηση ασφάλειας. «Χάσαμε τα πάντα», είπε η Στέλα Γκάλβις, προσπαθώντας να συγκρατήσει τα δάκρυά της, αφού σώθηκε από την κατάρρευση του σπιτιού της. «Επιζήσαμε ως εκ θαύματος… Χάσαμε τα πάντα, αλλά είμαστε ζωντανοί».
Ο 23χρονος Τζον Ταμπάσκο, που κατασκήνωσε με τη σύζυγό του και τον επτά μηνών γιο τους σε πάρκο στην Περέιρα, περιέγραψε τη βίαιη αλλαγή της καθημερινότητας: «Ποτέ πριν δεν χρειάστηκε να το κάνουμε αυτό, να εξαρτηθούμε από κάποιον άλλο για να μας βοηθήσει. Είναι εκπληκτικό το πώς μπορεί να αλλάξει η ζωή». Και ο 79χρονος Χάιμε Αλσάτε συνόψισε το βάρος μιας ολόκληρης ζωής που γκρεμίζεται: «Αγοράζεις ένα μικρό σπίτι με τόσο κόπο… τελικά το αποκτάς και σε λίγες μόνο μέρες όλα πάνε χαμένα».
Καθώς οι ώρες κυλούν, το βλέμμα όλων παραμένει στραμμένο στα σημεία όπου οι διασώστες σκάβουν ασταμάτητα. Το στοίχημα είναι διπλό: να εντοπιστούν όσο το δυνατόν περισσότεροι αγνοούμενοι στα χαλάσματα και να σωθούν ζωές πριν κλείσει οριστικά το κρίσιμο παράθυρο. Κι όσο συνεχίζονται οι έρευνες, κάθε ήχος κάτω από τα ερείπια, κάθε ένδειξη ζωής, γίνεται μια υπενθύμιση ότι η ελπίδα επιμένει, ακόμη και μέσα στην απόλυτη καταστροφή.
Πηγές: AFP, Reuters, BBC, Al Jazeera, AP
