Κάμψη της μεταδοτικότητας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων δείχνουν οι μετρήσεις της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς. Σύμφωνα με επικυρωμένα στοιχεία που δημοσίευσε η ΕΕΕΔΕΕ από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 18 Ιανουαρίου, έχουν θανατωθεί 472.928 αιγοπρόβατα εξαιτίας της ευλογιάς. Το ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.559 εκτροφές.
Ισχυρή επιβράδυνση -σύμφωαν με τον Πρόεδρο της ΕΕΕΔΕΕ και Πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπο Μπιλλίνη- έχει παρατηρηθεί στα κρούσματα που καταγράφονται σε εβδομαδιαία βάση. Τον Οκτώβριο του 2025, όταν και συστάθηκε η ΕΕΕΔΕΕ, σε εβδομαδιαία βάση καταγραφόταν περίπου 200 νέες μολυσμένες εκτροφές, με δείκτη μετάδοσης κοντά στο 2. “Δηλαδή ένα μολυσμένο ζώο μετέδιδε τη νόσο σε δύο ακόμη” είπε ο ίδιος και πρόσθεσε ότι “την προηγούμενη εβδομάδα, οι νέες μολυσμένες εκτροφές περιορίστηκαν σε περίπου οκτώ, ενώ ο δείκτης μετάδοσης υποχώρησε στο 0,5, δηλαδή ένα μολυσμένο ζώο μετέδιδε τη νόσο σε μισό”.
Το διάστημα 10-18 Ιανουαρίου σημειώθηκαν μόλις 16 νέα κρούσματα σε έξι περιφέρειες. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται αφενός με τον χειμώνα, που περιορίζει τις μετακινήσεις ζώων, και αφετέρου με την εντατικοποίηση των ελέγχων και την απαγόρευση παράνομων μετακινήσεων. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ, είναι εξαιρετικά σημαντικό να συνεχίσουν να τηρούνται τα πρωτόκολλα και τα μέτρα ασφάλειας, με στόχο την εξάλειψη της νόσου. Απευθύνει δε, έκκληση προς όλους τους εμπλεκόμενους για αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και για αποφυγή διάδοσης ψευδών πληροφοριών σχετικά με παράνομα εμβόλια, με την επισήμανση ότι τέτοιες πρακτικές όχι μόνο δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα και στη διακίνηση των ελληνικών ζωικών προϊόντων.
Από τον περασμένο Οκτώβριο η ΕΕΕΔΕΕ και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αξιολογώντας όλα τα διαθέσιμα δεδομένα κατέληξαν ότι ο μαζικός εμβολιασμός θα επιβαρύνει την κατάσταση. Τα διαθέσιμα εμβόλια περιέχουν ζωντανό ιό μειωμένης λοιμογόνου δύναμης και, δεδομένου του ισχυρού παθογόνου δυναμικού της νόσου, η χρήση τους σε συνθήκες ανεπαρκούς βιοασφάλειας ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης αντί περιορισμού.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο εμβολιασμός δεν σταματά αυτομάτως τη διασπορά ούτε αίρει την ανάγκη για μέτρα βιοασφάλειας. Αντίθετα, μπορεί να καλύψει υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία.
Όπως είχε γνωστοποιήσει και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια στην Ευρώπη μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν, ενώ κανένα από τα ήδη υφιστάμενα εμβόλια τρίτων χωρών δεν έχει λάβει αδειοδότηση στην ΕΕ. Όπως έχει ξεκαθαρίσει η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους, ενώ η εισαγωγή ή χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων είναι παράνομη και επικίνδυνη.
Σε ό,τι έχει να κάνει με τις αποζημιώσεις προς τους κτηνοτρόφους που απώλεσαν το ζωικό τους κεφάλαιο λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει ενεργοποιήσει και υλοποιεί πλήρως το πλαίσιο στήριξης και αποζημιώσεων.
Αυτές φτάνουν τα 250 ευρώ ανά ζώο και είναι οι μεγαλύτερες στην ΕΕ όπου ο μέσος όρος βρίσκεται στα 90 ευρώ ανά ζώο, ενώ οι κτηνοτρόφοι έχουν ενισχυθεί και για την αγορά ζωοτροφών.
Στο πλαίσιο των ενισχύσεων για επιζωοτίες και ζωονόσους, κυρίως για την ευλογιά, το 2025 έχουν καταβληθεί συνολικά 167,4 εκατ. ευρώ.
