Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει προαναγγείλει ότι η Τετάρτη θα είναι η «Ημέρα Απελευθέρωσης» – η στιγμή κατά την οποία σχεδιάζει να θέσει σε εφαρμογή μια σειρά δασμών που υπόσχεται ότι θα απελευθερώσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες από τα ξένα αγαθά.
Οι λεπτομέρειες του επόμενου γύρου δασμών του Τραμπ είναι ακόμη αόριστες. Οι περισσότερες οικονομικές αναλύσεις λένε ότι οι μέσες αμερικανικές οικογένειες θα πρέπει να απορροφήσουν το κόστος των δασμών του με τη μορφή υψηλότερων τιμών και χαμηλότερων εισοδημάτων. Αλλά ένας απτόητος Τραμπ προσκαλεί διευθύνοντες συμβούλους στον Λευκό Οίκο για να πουν ότι επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε νέα έργα για να αποφύγουν τους φόρους εισαγωγής.
Είναι επίσης πιθανό οι δασμοί να είναι βραχύβιοι, αν ο Τραμπ αισθάνεται ότι μπορεί να κλείσει συμφωνία μετά την επιβολή τους. «Είμαι σίγουρα ανοιχτός σε αυτό, αν μπορούμε να κάνουμε κάτι», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. «Θα πάρουμε κάτι γι’ αυτό».
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί, η προβολή της Αμερικής ως κορυφαίας οικονομικής δύναμης στον κόσμο και η δομή της παγκόσμιας οικονομίας.
Τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει ο Τραμπ;
Θέλει να ανακοινώσει φόρους στις εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων «αμοιβαίων» δασμών που θα αντιστοιχούν στους συντελεστές που επιβάλλουν άλλες χώρες και θα λαμβάνουν υπόψη άλλες επιδοτήσεις. Ο Τραμπ έχει μιλήσει για φορολόγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Νότιας Κορέας, της Βραζιλίας και της Ινδίας, μεταξύ άλλων χωρών.
Καθώς ανακοίνωσε δασμούς 25% για τα αυτοκίνητα την περασμένη εβδομάδα, ισχυρίστηκε ότι η Αμερική έχει εξαπατηθεί επειδή εισάγει περισσότερα αγαθά από όσα εξάγει.
«Αυτή είναι η αρχή της Ημέρας της Απελευθέρωσης στην Αμερική», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα χρεώσουμε τις χώρες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και παίρνουν τις δουλειές μας, παίρνουν τον πλούτο μας, παίρνουν πολλά πράγματα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουν πάρει τόσα πολλά από τη χώρα μας, φίλοι και εχθροί. Και, ειλικρινά, ο φίλος ήταν συχνά πολύ χειρότερος από τον εχθρό».
Σε συνέντευξή του το Σάββατο στο NBC News, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν τον ενοχλεί αν οι δασμοί προκαλέσουν αύξηση των τιμών των οχημάτων, επειδή τα αυτοκίνητα με περισσότερο αμερικανικό περιεχόμενο θα μπορούσαν ενδεχομένως να έχουν πιο ανταγωνιστικές τιμές. «Ελπίζω να αυξήσουν τις τιμές τους, γιατί αν το κάνουν, ο κόσμος θα αγοράζει αυτοκίνητα αμερικανικής κατασκευής», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν με νοιάζει καθόλου, γιατί αν οι τιμές στα ξένα αυτοκίνητα ανέβουν, θα αγοράσουν αμερικανικά αυτοκίνητα».
Ο Τραμπ άφησε επίσης να εννοηθεί ότι θα είναι ευέλικτος με τους δασμούς του, λέγοντας ότι θα συμπεριφερθεί σε άλλα έθνη καλύτερα από ό,τι συμπεριφέρθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά έχει ακόμα πολλούς άλλους φόρους που έρχονται στις εισαγωγές.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος σχεδιάζει να φορολογήσει τα εισαγόμενα φαρμακευτικά σκευάσματα, τον χαλκό και την ξυλεία. Έχει προωθήσει δασμό 25% σε κάθε χώρα που εισάγει πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, παρόλο που το ίδιο κάνουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εισαγωγές από την Κίνα επιβαρύνονται με πρόσθετο φόρο 20% λόγω του ρόλου της στην παραγωγή φαιντανύλης. Ο Τραμπ έχει επιβάλει ξεχωριστούς δασμούς σε αγαθά από τον Καναδά και το Μεξικό. Ο Τραμπ επέκτεινε επίσης τους δασμούς του 2018 για τον χάλυβα και το αλουμίνιο στο 25% σε όλες τις εισαγωγές.
Ορισμένοι σύμβουλοι υποστηρίζουν ότι οι δασμοί είναι εργαλεία διαπραγμάτευσης για το εμπόριο και την ασφάλεια των συνόρων, ενώ άλλοι λένε ότι τα έσοδα θα βοηθήσουν στη μείωση του ελλείμματος του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού. Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ λέει ότι θα αναγκάσουν τα άλλα έθνη να δείξουν στον Τραμπ «σεβασμό».
Η ΕΕ ετοιμάζει αντεπίθεση σε Big Tech και αμερικανικές τράπεζες για τους δασμούς του Τραμπ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να ανοίξει ένα νέο μέτωπο μάχης, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να επιβάλει την Τετάρτη τους λεγόμενους αμοιβαίους δασμούς σε όλους τους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής.
Μέχρι στιγμής, οι Βρυξέλλες έχουν παίξει σύμφωνα με τους παραδοσιακούς κανόνες του εμπορικού πολέμου, αντιστοιχίζοντας τους ευρύτερους δασμούς του Τραμπ στα βιομηχανικά μέταλλα με ισοδύναμες εισφορές σε εμβληματικές αμερικανικές μάρκες όπως η Harley-Davidson. Η απάντηση «tit-for-tat» έχει ως στόχο να ταιριάξει ή να «καθρεφτίσει» τις κινήσεις της κυβέρνησης – αλλά όχι να κλιμακώσει.
Τώρα, με την Ουάσινγκτον να απειλεί να τιμωρήσει περαιτέρω την ΕΕ, όχι μόνο για τους υφιστάμενους δασμούς, αλλά και για όσα θεωρεί μη δασμολογικά εμπόδια, όπως οι κανονισμοί της στον τομέα της τεχνολογίας, οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να ανεβάσουν τους τόνους.
«Θα προσεγγίσουμε αυτές τις διαπραγματεύσεις από μια θέση ισχύος», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την Τρίτη, την παραμονή της μεγάλης ανακοίνωσης του Τραμπ για τους δασμούς. «Η Ευρώπη κατέχει πολλά χαρτιά. Από το εμπόριο μέχρι την τεχνολογία, μέχρι το μέγεθος της αγοράς μας. Αλλά αυτή η δύναμη βασίζεται επίσης στην ετοιμότητά μας να λάβουμε αποφασιστικά αντίμετρα. Όλα τα μέσα είναι στο τραπέζι».
Στοχεύοντας τις αμερικανικές υπηρεσίες, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να σκέφτονται τις τράπεζες της μεγάλης κατηγορίας, όπως η J.P. Morgan ή η Bank of America, ή τους τεχνολογικούς παίκτες, όπως το κοινωνικό δίκτυο X του Elon Musk, τον γίγαντα της αναζήτησης Google ή την Amazon, τον μεγαλύτερο διαδικτυακό λιανοπωλητή στον κόσμο.
«Σίγουρα δεν αποκλείουμε μια μεγαλύτερη απάντηση, μια καλύτερη απάντηση και μια ακόμη πιο δημιουργική απάντηση μέσω υπηρεσιών, μέσω [των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας]», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους δημοσιογράφους στα μέσα Μαρτίου.
Η ΕΕ είναι καθαρός εξαγωγέας αυτοκινήτων, φαρμάκων και τροφίμων προς τις ΗΠΑ, αλλά είναι καθαρός εισαγωγέας υπηρεσιών – και αυτό της δίνει μεγαλύτερη επιρροή σε μια εμπορική διαμάχη. «Οι τεχνολογικοί γίγαντες της Αμερικής, η χρηματοπιστωτική βιομηχανία και οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν βαθιές ρίζες στην Ευρώπη. Αν το παρατραβήξουν, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να σφίξουν τα λουριά: ψηφιακές εισφορές στη Silicon Valley, ρυθμιστικές αγκυλώσεις στη Wall Street ή φόρους στις αμερικανικές εξαγωγές φαρμάκων», δήλωσε ο Tobias Gehrke, ανώτερος συνεργάτης πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. «Η Αμερική μπορεί να κρατάει το μεγαλύτερο ρόπαλο, αλλά η Ευρώπη έχει πολλές αιχμηρές πέτρες να ρίξει».
Πλήγμα στο πλήγμα
Στο ρινγκ του εμπορικού της πολέμου με τον Τραμπ, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ έχει πολεμήσει μέχρι στιγμής στην ίδια κατηγορία: πλήγμα στο πλήγμα.
Αφού η Ουάσινγκτον επέβαλε νέους και ευρύτερους δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου στα μέσα Μαρτίου, η Επιτροπή είναι έτοιμη να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα, πλήττοντας εξαγωγές αγαθών αξίας 26 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις ΗΠΑ. Έπειτα από δύσκολες διαβουλεύσεις με τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις της ΕΕ, οι Βρυξέλλες θα πρέπει να προτείνουν τους εν λόγω δασμολογικούς καταλόγους το συντομότερο δυνατόν αυτή την εβδομάδα.
«Αν ο Τραμπ επιβάλει αμοιβαίους δασμούς, μπαίνουμε σε ένα εντελώς νέο παιχνίδι», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία. Ανάλογα με το δικό του εγχειρίδιο παιχνιδιού του Τραμπ, υπάρχουν δύο ευρείς τρόποι με τους οποίους η Επιτροπή θα μπορούσε να χτυπήσει τις υπηρεσίες.
Πρώτον, κάνοντας χρήση των υφιστάμενων κανονισμών που έχει δημιουργήσει τα τελευταία πέντε χρόνια, μπορεί να αυστηροποιήσει τους κανόνες που διέπουν τη Μεγάλη Τεχνολογία, να φορολογήσει τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες ή να επιβραδύνει την έκδοση αδειών επιχειρηματικής δραστηριότητας στην ΕΕ.
«Όταν βλέπεις την τοποθέτηση των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών τεχνολογίας τους τελευταίους μήνες, οι οποίες βρίσκονται όλες κοντά στον Τραμπ, έχεις την εντύπωση ότι ασκούν πιέσεις στον Λευκό Οίκο εναντίον της Ευρώπης. Στην πραγματικότητα, είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε αντίποινα», δήλωσε ο Yves Melin, ιδρυτικός εταίρος της δικηγορικής εταιρείας Cassidy Levy Kent.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο νόμος του μπλοκ για τις ψηφιακές αγορές, ο οποίος επιδιώκει να περιορίσει τη δύναμη των κυρίαρχων τεχνολογικών φορέων και να διασφαλίσει τον ανταγωνισμό. Η Επιτροπή πρόκειται να αποφασίσει το συντομότερο αυτή την εβδομάδα αν η Apple και η Meta παραβιάζουν τους εν λόγω κανόνες. Αλλά είναι επίσης ένας τομέας όπου οι Βρυξέλλες θα είναι προσεκτικές ώστε να μην ανάψουν “φωτιές”.
«Το πρόβλημα με το ψηφιακό κομμάτι είναι ότι τη στιγμή που η ΕΕ θα το κάνει αυτό, η πίεση από τις ΗΠΑ για το ρυθμιστικό πλαίσιο θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο», δήλωσε ο Arnoud Willems, εταίρος για το διεθνές εμπόριο στη δικηγορική εταιρεία King & Spalding.
Η φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και των ψηφιακών ροών ή το να αναγκαστούν οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες να πληρώνουν περισσότερα για να προσγειώνονται σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια, είναι άλλοι μοχλοί που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, πρόσθεσε.
Η ΕΕ θα μπορούσε επίσης να περιορίσει την πρόσβαση των αμερικανικών εταιρειών σε δημόσιες συμβάσεις στο πλαίσιο του νέου της Διεθνούς Μηχανισμού Προμηθειών. Εάν οι Βρυξέλλες αποκλείσουν τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας ή συμβούλων από τις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ, αυτό θα έπληττε μια σημαντική πηγή εσόδων.
Ως έσχατη λύση, η ΕΕ μπορεί να χρησιμοποιήσει το εμπορικό της «μπαζούκα» – το μέσο κατά του εξαναγκασμού. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, θα επιτρέψει μια απάντηση ευρέος φάσματος, συμπεριλαμβανομένης της στόχευσης υπηρεσιών, εάν οι Βρυξέλλες καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ είναι υπερβολικές. «Αυτά τα πράγματα είναι καταρχήν … δυνατά, για παράδειγμα, στο πλαίσιο του μέσου κατά του καταναγκασμού», δήλωσε ο προαναφερόμενος ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ όταν ρωτήθηκε αν η ΕΕ θα πλήξει το εμπόριο υπηρεσιών.
Εντός έξι μηνών η Επιτροπή θα μπορούσε να φτάσει στο σημείο να τραβήξει την πρίζα στο X του Μασκ – να περιορίσει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών ή να τους απαγορεύσει να επενδύσουν στην ΕΕ.
Ενώ η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα αποφασίσει πότε θα χρησιμοποιήσει αυτή την επιλογή, θα χρειαστεί την υποστήριξη 15 από τις 27 χώρες μέλη της για να αποφασίσει αν και πώς θα χτυπήσει.
«Πολλά κράτη μέλη δεν θέλουν να κλιμακώσουν την κατάσταση», δήλωσε ο διπλωμάτης της ΕΕ που αναφέρθηκε παραπάνω. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανησυχούν επίσης για το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν αυτή την οδό. «Το πρόβλημα με όλες αυτές τις ιδέες περί μόχλευσης είναι ότι δεν αποτελούν πραγματικά μόχλευση», δήλωσε η Luisa Santos, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της ομάδας λόμπι των επιχειρήσεων BusinessEurope. «Οι οικονομίες μας είναι τόσο αλληλένδετες … που ακόμη και αν επιβάλλετε δασμούς ή οποιοδήποτε άλλο μέτρο στην πλευρά των υπηρεσιών, θα βλάψετε τα δικά σας συμφέροντα», πρόσθεσε.
Και ακόμη και όταν σηματοδοτεί την προθυμία της για κλιμάκωση, οι Βρυξέλλες ελπίζουν επίσης να φέρουν την Ουάσινγκτον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς ελπίζει ότι οι ομόλογοί του στις ΗΠΑ θα μπορέσουν να καταλήξουν σε όρους που θα καθορίζουν το πλαίσιο των συνομιλιών – όταν τεθεί σε ισχύ ο επόμενος γύρος δασμών.
Αυτά θα μπορούσαν να συνεπάγονται μείωση των δασμών, επενδύσεις σε αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, ενίσχυση των αγορών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου ή άμβλυνση ορισμένων κανονισμών. «Δεν θέλουμε να περάσουμε από το εμπόριο στην ασφάλεια. Πιθανότατα δεν θέλουν να περάσουν από το εμπόριο στην τεχνολογία, σωστά;» δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος από χώρα μέλος της ΕΕ. «Θέλω να πω, αν πολεμάμε, ας έχουμε τουλάχιστον ένα σαφές πλαίσιο».
Πηγή: AP, Politico
