Κόκκινες γραμμές απέναντι στην επιχειρούμενη αναθεώρηση του άρθρου 17 του Συντάγματος (περί ιδιοκτησίας) θέτει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, μέλος της ΠΟΜΙΔΑ.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 17 αποσκοπείται η διευκόλυνση αξιοποίησης ή απαλλοτρίωσης εγκαταλελειμμένων και «αζήτητων» ακινήτων με ταχύτερες διαδικασίες, κάμπτοντας τα αυστηρά εμπόδια που ισχύουν σήμερα.
Υπογράφοντας υπόμνημα προς τους αρμόδιους φορείς, ο Σύλλογος εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την πρόβλεψη περί «αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς».
Το υπόμνημα, το οποίο υπογράφει η Πρόεδρος του Συλλόγου, Αρχιτέκτων-Μηχανικός, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, εισηγείται τη μη τροποποίηση των σχετικών συνταγματικών διατάξεων. Σε αντίθετη περίπτωση, ζητά τη ρητή και καθολική εξαίρεση των διατηρητέων κτιρίων και μνημείων από τον όρο αυτό.
Τα 3 χρονίζοντα αγκάθια της πολιτείας
Ο Σύλλογος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, και υπενθυμίζει πως η σημερινή εικόνα φθοράς πολλών διατηρητέων δεν οφείλεται σε αδιαφορία των ιδιοκτητών, αλλά στις διαχρονικές παραλείψεις του ίδιου του κράτους οι οποίες αφορούν σε ανεκπλήρωτες συνταγματικές δεσμεύσεις, στη μη εφαρμογή της Σύμβασης της Γρανάδας, με την οποία επιβάλλεται μια ολοκληρωμένη πολιτική προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και σε ανύπαρκτα οικονομικά κίνητρα, αναφέρει ο Σύλλογος.
Ο κίνδυνος της «κανονιστικής ασάφειας» και η παγίδα για τα διατηρητέα
Όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα, η εισαγωγή της αόριστης έννοιας των «εγκαταλελειμμένων κτηρίων» σε συνταγματικό επίπεδο δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους. Δίνει τη δυνατότητα «ερμηνείας του όρου κατά το δοκούν», ανοίγοντας παράθυρο για αυθαίρετες επεμβάσεις στην ιδιοκτησία (κατά παράβαση του άρθρου 17 Σ και της αρχής της αναλογικότητας του άρθρου 25 παρ. 1 Σ).
Στο υπόμνημα επισημαίνεται παράλληλα, πως οι ιδιοκτήτες εγκλωβίζονται σε ένα δαπανηρό και δαιδαλώδες γραφειοκρατικό καθεστώς (απαγορεύσεις κατεδάφισης, πολλαπλές εγκρίσεις, τεράστιο κόστος αποκατάστασης χωρίς χρηματοδοτικά εργαλεία), και πλέον κινδυνεύουν να δουν τα ακίνητά τους να χαρακτηρίζονται ως «εγκαταλελειμμένα» από την πολιτεία η οποία τους στερεί τα μέσα να τα σώσουν.
Οι προτάσεις και η νομοτεχνική προσθήκη που προτείνεται
Εάν η Βουλή επιμείνει στην αναθεώρηση του άρθρου 17, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων ζητά να θεσπιστούν αυστηρές συνταγματικές εγγυήσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θέσπιση αντικειμενικών και αυστηρών κριτηρίων για τον ορισμό του εγκαταλελειμμένου κτιρίου, την έκδοση ειδικώς αιτιολογημένης διοικητικής κρίσης με προηγούμενη ακρόαση του ιδιοκτήτη, καθώς και τον πλήρη δικαστικό έλεγχο κάθε σχετικής πράξης. Παράλληλα, ο Σύλλογος διεκδικεί τη ρητή συνταγματική εξαίρεση των διατηρητέων κτιρίων και μνημείων (άρθρο 24 Σ), ακόμη και στην περίπτωση που αυτά έχουν χαρακτηριστεί ως επικινδύνως ετοιμόρροπα.
