SOS για την ελληνικά πατάτα – Η μειωμένη παραγωγή και οι ελληνοποιήσεις

Είδος υπό εξαφάνιση είναι αυτή την περίοδο η ελληνική πατάτα, καθώς στα τέλη Απριλίου αναμένεται να ξεκινήσει η συγκομιδή της, με αποτέλεσμα η αγορά να έχει κατακλυστεί από εισαγόμενο προϊόν, κυρίως από την Αίγυπτο και από την Κύπρο. Η ανομβρία που έπληξε πολλές περιοχές της χώρας την προηγούμενη χρονιά, καθώς και η αύξηση του κόστους παραγωγής (εργατικά και πατατόσπορος) πιέζει προς τα κάτω την ελληνική παραγωγή, η οποία υπολογίζεται λίγο πάνω από τους 300.000 τόνους από 400.570 τόνους το 2021, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών έως το 2026 θα υποχωρήσει στους 261.290 τόνους, παρουσιάζοντας μείωση 7% κάθε χρόνο.

Είναι ενδεικτικό ότι από τον Φεβρουάριο μέχρι και σήμερα στα ράφια των σούπερ μάρκετ δεν υπάρχει εγχώρια πατάτα και η ζήτηση καλύπτεται από την Αίγυπτο και την Κύπρο. «Στη χώρα μας εισάγονται περίπου 255.000 πατάτες ετησίως, εκ των οποίων οι 160.000 τόνοι προέρχονται από την Αίγυπτο», αναφέρει στον «Ε.Τ.» ο ειδικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής, Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών INCOFRUIT-HELLAS, Γιώργος Πολυχρονάκης.

Οπως επισημαίνει ο ίδιος, κάθε χρόνο οι αιγυπτιακές πατάτες κατακλύζουν την ελληνική αγορά, χωρίς οι καταναλωτές να το γνωρίζουν, καθώς «βαφτίζονται» ελληνικές. Η πρακτική που ακολουθούν οι έμποροι είναι γνωστή. Εισάγουν αθρόα μεγάλες ποσότητες πατάτας από το εξωτερικό, τις αναμιγνύουν με ελληνικές ή κυπριακές που είναι πολύ ακριβότερες και τις πουλάνε στην αγορά σαν εγχώριο προϊόν. «Ωστόσο, φέτος επειδή έγιναν κάποιοι έλεγχοι από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κι έπεσαν πρόστιμα, περιορίστηκαν τα φαινόμενα ελληνοποιήσεων και πλέον αναγράφεται η χώρα προέλευσης», συμπληρώνει ο κ. Πολυχρονάκης.

Σύμφωνα με στοιχεία του INCOFRUIT-HELLAS, το πρώτο τρίμηνο του έτους εισήχθησαν 117.893 τόνοι πατάτες έναντι 130.730 το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, προερχόμενες από Γαλλία, Αίγυπτο και Κύπρο. Ωστόσο, η κυριαρχία της αιγυπτιακής πατάτας στα ράφια οφείλεται στη χαμηλή τιμή της, καθώς η τιμή παραγωγού διαμορφώνεται περίπου στα 0,30 ευρώ το κιλό, η χονδρική στα 0,52 ευρώ (από 0,55 ευρώ το κιλό τον Απρίλιο του 2024) και στη λιανική πωλούνται από 0,75-0,85 ευρώ, όταν η κυπριακή πατάτα διατίθεται στη χονδρική στα 1,25 ευρώ το κιλό και φτάνει στα ράφια από 1,65 έως 1,85 ευρώ το κιλό.

Αντίστοιχα, η ελληνική πατάτα δεδομένου ότι τα αποθέματα είναι περιορισμένα, στη χονδρική πωλείται στα 0,75 ευρώ από 0,60 ευρώ έναν χρόνο πριν και στη λιανική κοστίζει από 1-1,20 ευρώ το κιλό, ενώ σε ορισμένες ποικιλίες, όπως η πατάτα Νάξου, που έχει χαρακτηριστεί ως Προϊόν Γεωγραφικής Ενδειξης (ΠΓΕ), η τιμή τους στα ράφια αγγίζει ακόμα και τα 1,80 ευρώ το κιλό.

Υπάρχουν όμως και εξαγωγές

Ενδεικτικό της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στην ελληνική αγορά είναι ότι φέτος για πρώτη φορά σε αρκετές λαϊκές αγορές της χώρας μπορούσε να βρει κανείς πατάτες Αιγύπτου. Μάλιστα, σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς οι ελληνοποιήσεις δεν περιορίζονται μόνο εντός των συνόρων, αλλά λαμβάνουν χώρα και στις εξαγωγές. «Η χώρα μας εξάγει περίπου 100.000 τόνους πατάτας, εκ των οποίων οι περίπου 50.000 είναι ελληνικές και οι υπόλοιπες εισαγωγές βαφτισμένες ελληνικές», υπογραμμίζει στον «Ε.Τ.» η ίδια πηγή.

 Εγχώριες

ΕΤΟΣ	ΤΙΜΕΣ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ (€/ κιλό)	ΤΙΜΕΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ (€/ κιλό)
2021	0,65	0,86
2022	0,65	0,86
2023	0,65	0,93
2024	0,60	1
2025	0,75	1-1,20

Αιγύπτου

ΕΤΟΣ	ΤΙΜΕΣ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ (€/ κιλό)	ΤΙΜΕΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ (€/ κιλό)
2021	0,40	0,65
2022	0,53	0,85
2023	0,48	0,80
2024	0,55	0,92
2025	0,52	0,75-0,85

Κύπρου 

ΕΤΟΣ	ΤΙΜΕΣ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ (€/ κιλό)	ΤΙΜΕΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ (€/ κιλό)
2021	0,63	1
2022	0,88	1,25
2023	0,98	1,35
2024	0,90	1,50
2025	1,25	1,65-1,85