Σχεδόν στα 3 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν πέρυσι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για ένα χρόνιο και επίμονο πρόβλημα που συνεχίζει να πιέζει τόσο την αγορά όσο και τους συνεπείς καταναλωτές. Αν και το ποσό εμφανίζεται μειωμένο σε σύγκριση με τα προηγούμενα υψηλά επίπεδα των 3,4 δισ. ευρώ, η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική: οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα επιβάρυνσης και αυξημένου πιστωτικού κινδύνου για τους προμηθευτές.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για τη λειτουργία της αγοράς, από τα 2,95 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών που καταγράφηκαν το 2025, τα 1,45 δισ. ευρώ αφορούσαν υφιστάμενους πελάτες, ενώ τα 1,53 δισ. ευρώ συνδέονταν με παλαιούς πελάτες. Συνολικά, 2,74 εκατομμύρια καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος εμφανίζονται να έχουν χρέη, αριθμός που αποτυπώνει το εύρος του φαινομένου και τη δυσκολία ουσιαστικής αποκλιμάκωσής του.
Ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος: γιατί το πρόβλημα επιμένει
Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ένα στοιχείο με ιδιαίτερη σημασία: η σχεδόν ισομερής κατανομή των οφειλών μεταξύ υφιστάμενων και παλαιών πελατών δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την τρέχουσα πελατειακή βάση των προμηθευτών. Αντίθετα, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με οφειλές από καταναλωτές που έχουν ήδη αποχωρήσει από το χαρτοφυλάκιο ενός προμηθευτή, είτε επειδή άλλαξαν εταιρεία είτε επειδή διέκοψαν την ηλεκτροδότηση.
Αυτή η διάκριση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Αποτελεί κλειδί για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς καθορίζει και το πόσο «διαχειρίσιμες» είναι οι οφειλές στην πράξη.
Υφιστάμενοι πελάτες: οφειλές που μπορούν να ρυθμιστούν
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των υφιστάμενων πελατών, τουλάχιστον θεωρητικά, προσφέρονται για ενεργή διαχείριση. Ο προμηθευτής διατηρεί ακόμη τη συμβατική σχέση με τον πελάτη, άρα έχει διαθέσιμα εργαλεία όπως:
– ρυθμίσεις και διακανονισμούς αποπληρωμής,
– στοχευμένες υπενθυμίσεις και κλιμακωτά μέτρα είσπραξης,
– προσαρμογές στο συμβόλαιο ή εγγυήσεις, όπου αυτό προβλέπεται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η μέση επιβάρυνση λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών στους υφιστάμενους πελάτες ανέρχεται σε 28,90 €/MWh. Πρόκειται για μια έμμεση αλλά ουσιαστική ένδειξη του κόστους που συσσωρεύεται όταν σημαντικό ποσοστό της κατανάλωσης δεν πληρώνεται εμπρόθεσμα.
Παλαιοί πελάτες: χρέη με πολύ μεγαλύτερη δυσκολία ανάκτησης
Αντίθετα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των παλαιών πελατών εμφανίζουν αυξημένο βαθμό δυσκολίας στην ανάκτηση. Όταν ένας καταναλωτής έχει ήδη μετακινηθεί σε άλλον προμηθευτή ή έχει παύσει να ηλεκτροδοτείται από τον αρχικό προμηθευτή, η είσπραξη μετατρέπεται σε πιο σύνθετη διαδικασία. Οι επιλογές περιορίζονται και συχνά απαιτούνται χρονοβόρες ενέργειες, με αβέβαιο αποτέλεσμα.
Ενδεικτικό της έντασης του προβλήματος είναι ότι στους παλαιούς πελάτες καταγράφεται υψηλότερη επιβάρυνση, η οποία φτάνει τα 30,41 €/MWh, δηλαδή πάνω από την αντίστοιχη των υφιστάμενων πελατών. Με άλλα λόγια, οι οφειλές από πελάτες που έχουν αποχωρήσει δεν είναι μόνο δύσκολες να εισπραχθούν — είναι και δυσανάλογα «ακριβές» για την αγορά, επειδή ενσωματώνουν μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας.
Η Χαμηλή Τάση στο επίκεντρο: πού συγκεντρώνονται τα χρέη
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα αφορά τη συγκέντρωση των οφειλών. Η ΡΑΑΕΥ καταγράφει ότι το 83% του συνόλου των οφειλών των παλαιών πελατών εντοπίζεται στη Χαμηλή Τάση. Αυτό παραπέμπει κυρίως σε οικιακούς καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις, δηλαδή στο τμήμα της αγοράς που είναι πιο ευάλωτο σε αυξήσεις κόστους, μεταβλητότητα εισοδήματος και γενικότερη οικονομική πίεση.
Η εικόνα αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος δεν υποχωρούν εύκολα: δεν πρόκειται απλώς για μεμονωμένες περιπτώσεις κακής πληρωματικής συμπεριφοράς, αλλά για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο που «τρέφεται» από τη συσσώρευση μικρότερων χρεών σε μεγάλη κλίμακα.
Τι σημαίνει αυτό για την αγορά και τους καταναλωτές
Το συνολικό ύψος των οφειλών που προσεγγίζει τα 3 δισ. ευρώ δεν είναι ένας αριθμός που αφορά μόνο τους ισολογισμούς των εταιρειών προμήθειας. Όπως υπογραμμίζει η ΡΑΑΕΥ, η έκταση του φαινομένου επηρεάζει:
– τη βιωσιμότητα των προμηθευτών,
– την αποτελεσματική διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου,
– και τελικά τη συνολική λειτουργία και σταθερότητα της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε ένα περιβάλλον όπου η αγορά καλείται να εξισορροπήσει ανταγωνιστικές τιμές, επενδύσεις, κανονιστικές υποχρεώσεις και προστασία των ευάλωτων, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος λειτουργούν ως μόνιμος «πονοκέφαλος» που μετακυλίει πιέσεις σε όλο το σύστημα.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: παρά τη μικρή μείωση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Και όσο ένα μεγάλο μέρος του χρέους προέρχεται από παλαιούς πελάτες —όπου η ανάκτηση είναι πιο δύσκολη— το πρόβλημα θα συνεχίσει να τροφοδοτεί την αβεβαιότητα, το κόστος και την επιβάρυνση της αγοράς.
