Ένα αίνιγμα λύθηκε χάρη σε μια εντυπωσιακή ανακάλυψη αιγυπτιολόγων που έφεραν στο φως 225 ταφικά αγαλματίδια στην Τάνιδα, στο Δέλτα του Νείλου, καταφέρνοντας έτσι να ανακαλύψουν την ταυτότητα ενός από τους μυστηριώδεις κατοίκους της βασιλικής νεκρόπολης.
«Είναι η πρώτη φορά που ανακαλύπτουμε αγαλματίδια σε βασιλικό τάφο στην Τάνιδα από το 1946 και, νομίζω, και στην Κοιλάδα των Βασιλέων», εκτός από εκείνα που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών το 1922, σημείωσε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Παρίσι ο αιγυπτιολόγος Φρεντερίκ Πεϊροντό.
Ήταν «το πρωί της 9ης Οκτωβρίου» αφηγήθηκε ο επιστήμονας, που διευθύνει μαζί με τον Αιγύπτιο συνάδελφό του, τον Άχμεντ Νακσάρα, τη Γαλλική Αρχαιολογική Αποστολή της Τάνιδας, που υπάγεται στη Σχολή Ανωτάτων Σπουδών του Πανεπιστημίου Επιστημών και Γραμμάτων του Παρισιού (EPHE-PSL). Η ομάδα είχε ήδη ερευνήσει «τις τρεις άλλες γωνίες» ενός στενού τάφου όπου υπήρχε μια επιβλητική σαρκοφάγος. «Όταν είδαμε τρία-τέσσερα αγαλματίδια μαζεμένα, καταλάβαμε αμέσως ότι θα ήταν μια μεγάλη ανακάλυψη», πρόσθεσε.
«Βγήκα τρέχοντας για να ενημερώσω τους συναδέλφους μου και τους εκπροσώπους των ιδρυμάτων. Μετά, δώσαμε μάχη. Ήταν παραμονή Σαββατοκύριακου. Συνήθως, σταματάμε στις 2 το μεσημέρι αλλά είπαμε ότι αυτό δεν ήταν δυνατόν. Έπρεπε να τοποθετήσουμε λάμπες, μια κάμερα για το βράδυ», περιέγραψε.
Η ομάδα χρειάστηκε δέκα ημέρες για να βγάλει με μεγάλη προσοχή τα 225 πράσινα, κεραμικά αγαλματίδια τα οποία είχαν τοποθετηθεί με μεγάλη ακρίβεια σε ένα τραπεζοειδές κοίλωμα, σε οριζόντια θέση. Τα αγαλματίδια, τα αποκαλούμενα «ουσάμπτι», ήταν οι «υπηρέτες» που θα συνόδευαν στον άλλο κόσμο τον νεκρό. Περισσότερα από τα μισά εικόνιζαν γυναικείες φιγούρες, κάτι που είναι «αρκετά σπάνιο», εξήγησε ο Πεϊροντό.
Η Τάνις, ένας πολύ σημαντικός αρχαιολογικός χώρος που ανακαλύφθηκε το 1722, ιδρύθηκε γύρω στο 1050-1030 π.Χ. ως πρωτεύουσα των βασιλέων της 21ης Δυναστείας. Από εκεί προέρχεται η μεγάλη, γρανιτένια Σφίγγα που φιλοξενείται στο μουσείο του Λούβρου. Εκείνη την εποχή οι ηγεμόνες «εγκατέλειψαν την Κοιλάδα των Βασιλέων, όπου είχαν γίνει πολλές λεηλασίες ιδίως μετά τη βασιλεία του Ραμσή και μετέφεραν τη βασιλική νεκρόπολη στην Τάνιδα», είπε ο αιγυπτιολόγος.
Μεταξύ 1939-1946, ο Γάλλος αρχαιολόγος Πιερ Μοντέτ έφερε στο φως οκτώ τάφους πριγκίπων και βασιλέων της 21ης και της 22ης Δυναστείας. Στους τάφους, που ήταν εν μέρει ασύλητοι, ανακαλύφθηκαν σαρκοφάγοι από πέτρα και ασήμι, χρυσές ταφικές μάσκες, κοσμήματα και δοχεία που κοσμούν σήμερα το Μουσείο του Καΐρου. Αφού μελετηθούν, οι «ουσάμπτι» που ανακαλύφθηκαν τον Οκτώβριο, θα ενταχθούν στη συλλογή αυτού του μουσείου.
Η βασιλική σφραγίδα που είναι ζωγραφισμένη στα αγαλματίδια επέτρεψε να λυθεί ένα παλιό μυστήριο, καθώς ταυτοποιήθηκε ο κάτοχος του τάφου: στη σαρκοφάγο βρίσκεται ο φαραώ Σεσόνκ Γ΄ (ή Σοσένκ, 830-791 π.Χ.). Η ανακάλυψη προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι οι τοίχοι ενός άλλου τάφου, στην ίδια νεκρόπολη, και η μεγαλύτερη σαρκοφάγος που βρέθηκε εκεί, φέρουν το όνομά του.
«Γιατί δεν ενταφιάστηκε εκεί; Προφανώς, για έναν φαραώ, η κατασκευή του τάφου του ήταν ένα στοίχημα, επειδή δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι σίγουρος ότι ο διάδοχός του θα τον θάψει εκεί. Προφανώς, έχουμε μια νέα απόδειξη ότι αυτά τα στοιχήματα δεν κερδίζονται πάντα», χαριτολόγησε ο Πεϊροντό.
Τα 40 χρόνια της βασιλείας του Σεσόνκ Γ΄ σημαδεύτηκαν από έναν αιματηρό πόλεμο μεταξύ της Άνω και της Κάτω Αιγύπτου, καθώς πολλοί φαραώ διεκδικούσαν την εξουσία. Είναι πιθανόν η διαδοχή να μην έγινε ομαλά και ο φαραώ να μην ενταφιάστηκε εκεί όπου είχε αποφασίσει ο ίδιος, πρόσθεσε. Υπάρχει ωστόσο και η πιθανότητα να μετέφεραν τη μούμια του αργότερα, για να γλιτώσει από τους τυμβωρύχους, αν και «είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς έβαλαν μια γρανιτένια σαρκοφάγο με διαστάσεις 3,5 επί 1,5 μέτρο σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο», κατέληξε.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP
