Ανεξέλεγκτη είναι η άνοδος στις διεθνείς τιμές της ενέργειας, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε αγορές, κυβερνήσεις και καταναλωτές. Η νέα ανατίμηση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχει ήδη περάσει στην ελληνική αγορά, με την αμόλυβδη να διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 2,15 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης να κινείται κοντά στα 2,11 ευρώ. Οι εξελίξεις εντείνουν την πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ενώ δεν αποκλείονται νέες αυξήσεις το επόμενο διάστημα.
Σε υψηλό τεσσάρων μηνών το πετρέλαιο
Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 108 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων μηνών. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε μια σειρά από παράγοντες που περιορίζουν τη διαθέσιμη προσφορά και αυξάνουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να διακόψει τη λειτουργία του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ο οποίος έχει δυνατότητα μεταφοράς περίπου επτά εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Η διακοπή ή ο περιορισμός της λειτουργίας του αγωγού, μετά τις επιθέσεις με drones, προκαλεί ανησυχία για την ομαλή μεταφορά πετρελαίου και δημιουργεί νέα δεδομένα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Παράλληλα, οι διελεύσεις πετρελαιοφόρων από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έχουν περιοριστεί αισθητά. Οι δύο αυτές θαλάσσιες οδοί θεωρούνται κρίσιμες για τη μεταφορά ενέργειας σε ολόκληρο τον κόσμο. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, αύξηση του μεταφορικού κόστους και περαιτέρω άνοδο των τιμών.
Νέο άλμα στην τιμή του φυσικού αερίου
Έντονη είναι και η άνοδος στην αγορά φυσικού αερίου. Η τιμή του στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, άγγιξε τα 84 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Σε ετήσια βάση, η αύξηση ξεπερνά το 161%, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της πίεσης που δέχεται η ενεργειακή αγορά.
Η ανατίμηση του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, τη λειτουργία των ενεργοβόρων επιχειρήσεων και, τελικά, τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Παρότι οι επιπτώσεις δεν εμφανίζονται πάντα άμεσα στην τελική κατανάλωση, η παρατεταμένη άνοδος δημιουργεί ένα ντόμινο ανατιμήσεων σε ολόκληρη την οικονομία.
Οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες σε γεωπολιτικές εξελίξεις, προβλήματα στις μεταφορές και ενδεχόμενες διαταραχές στον εφοδιασμό. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και μια περιορισμένης διάρκειας διακοπή σε κρίσιμες υποδομές μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στις τιμές.
Η αμόλυβδη στα 2,15 ευρώ το λίτρο
Οι διεθνείς αυξήσεις έχουν ήδη μεταφερθεί στην ελληνική αγορά καυσίμων. Από τα διυλιστήρια, η αμόλυβδη διατίθεται πλέον περίπου στα 1,60 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έχει φτάσει στα 1,55 ευρώ. Οι συγκεκριμένες τιμές αφορούν το στάδιο πριν από την επιβάρυνση με φόρους, περιθώρια εμπορίας και λοιπές επιβαρύνσεις.
Στην αντλία, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει αγγίξει τα 2,15 ευρώ το λίτρο. Το πετρέλαιο κίνησης διαμορφώνεται περίπου στα 2,11 ευρώ, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος μετακίνησης ιδιωτών και επαγγελματιών οδηγών.
Η νέα αυτή αύξηση έχει άμεσες συνέπειες στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Οι οδηγοί καλούνται να πληρώνουν περισσότερα για τις ίδιες αποστάσεις, ενώ οι επιχειρήσεις μεταφορών αντιμετωπίζουν υψηλότερα λειτουργικά έξοδα. Το πρόσθετο κόστος μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές των προϊόντων, καθώς η μεταφορά αποτελεί βασικό μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οι παράγοντες της αγοράς έχουν ήδη προαναγγείλει νέες ανατιμήσεις, εφόσον παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των πολιτών, ιδιαίτερα όσων χρησιμοποιούν συχνά το αυτοκίνητο ή εξαρτώνται από τις μεταφορές για την εργασία τους.
Παρέμβαση της κυβέρνησης αν χρειαστεί
Μιλώντας στον ΑΝΤ1, ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα σταθεί δίπλα στους πολίτες, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο. Όπως ανέφερε, υπάρχουν διαθέσιμα τόσο εθνικά όσο και ευρωπαϊκά εργαλεία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση.
