Με την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς, η μέση ελληνική οικογένεια βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα χρόνιο και οξύ πρόβλημα: την εύρεση οικονομικά προσιτής φοιτητικής κατοικίας. Η φοιτητική στέγη παραμένει ζητούμενο μέσα σε ένα περιβάλλον στεγαστικής κρίσης που διαρκεί τα τελευταία 4–5 χρόνια, με τις τιμές στα ενοίκια να πιέζουν προς τα πάνω και τη διαθεσιμότητα κατάλληλων ακινήτων να βρίσκεται σταθερά σε χαμηλά επίπεδα.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), Λευτέρης Ποταμιάνος, τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο συγκεντρώνεται παραδοσιακά ο μεγαλύτερος όγκος ζήτησης για μικρά διαμερίσματα 30–50 τ.μ., καθώς οι πρωτοετείς και οι οικογένειές τους αναζητούν άμεσα λύσεις.
Τιμές και διαθεσιμότητα στη φοιτητική στέγη
Η ζήτηση εστιάζει κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και τις φοιτητουπόλεις, όμως τα διαθέσιμα ακίνητα—ειδικά εκείνα σε υψηλότερους ορόφους, με καλή συντήρηση, επαρκή φωτισμό και λειτουργικές παροχές—είναι ελάχιστα έως ανύπαρκτα. Στα χαμηλότερα στρώματα της αγοράς, τα μισθώματα για μικρά διαμερίσματα ξεκινούν από 350€ έως 400€, ενώ στα υψηλότερα κινούνται μεταξύ 500€ και 600€, φτάνοντας κατά περιπτώσεις ακόμα και τα 700€. Το τελικό κόστος εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία και η κατάσταση του κτιρίου, η περιοχή και η θέση του ακινήτου, ο όροφος, η διαθεσιμότητα ανελκυστήρα, αλλά και το αν το διαμέρισμα προσφέρεται επιπλωμένο ή με βασικές ηλεκτρικές συσκευές. Παρότι τα μεγαλύτερα σπίτια εμφανίζουν υψηλότερο συνολικό μίσθωμα, προσφέρουν συχνά ευνοϊκότερη τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, κάτι που μπορεί να τα καταστήσει ελκυστικά για μοιραζόμενη χρήση.
Σταθεροποίηση τιμών, αλλά σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα
Σε σύγκριση με την περσινή χρονιά, δεν καταγράφεται έντονη ανοδική τάση. Η αγορά δείχνει σημάδια σταθεροποίησης με ελάχιστες διακυμάνσεις, ενώ σε ορισμένες γειτονιές παρατηρούνται μικρές διορθώσεις. Ωστόσο, ο «πήχης» παραμένει ψηλά. Η περιορισμένη προσφορά, η αργή επαναφορά ακινήτων από τη βραχυχρόνια μίσθωση και η απουσία σημαντικών πτωτικών πιέσεων στις ζητούμενες τιμές διατηρούν τα ενοίκια σε επίπεδα που δυσκολεύουν ιδιαίτερα τη φοιτητική στέγη.
Συγκατοίκηση: οικονομική λύση με πρακτικά εμπόδια
Η συγκατοίκηση σε μεγαλύτερα διαμερίσματα παρουσιάζεται ως οικονομικότερη εναλλακτική, όμως στην Ελλάδα δεν έχει υιοθετηθεί ευρέως. Αφενός, η νοοτροπία και η απουσία σχετικής κουλτούρας λειτουργούν ανασταλτικά. Αφετέρου, το μισθωτικό πλαίσιο δημιουργεί τριβές: σε περίπτωση που ένας από τους συγκατοίκους αποχωρήσει, το συνολικό κόστος βαραίνει τους υπόλοιπους μέχρι να βρεθεί αντικαταστάτης.
Επιπλέον, τα ενοικιαστήρια με περισσότερους συνμισθωτές απαιτούν σαφείς όρους (π.χ. επιμερισμό εξόδων, ευθύνες ζημιών, διάρκεια προειδοποίησης), που συχνά απουσιάζουν. Όταν επιλέγεται η συγκατοίκηση, είναι χρήσιμες πρακτικές όπως η σύναψη ενιαίου συμβολαίου με ρητούς όρους ή, όπου είναι εφικτό, η σύναψη ξεχωριστών συμφωνητικών ανά δωμάτιο, πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του ιδιοκτήτη.
Ποιότητα ακινήτων, ανακαινίσεις και αυξανόμενο κόστος
Ο ανταγωνισμός στην αγορά είναι έντονος και αρκετοί ιδιοκτήτες επιχειρούν να καταστήσουν τα ακίνητά τους πιο ελκυστικά, επενδύοντας σε ανακαινίσεις ή προτείνοντας επιπλωμένες λύσεις. Πολλά διαμερίσματα επιστρέφουν από τη βραχυχρόνια μίσθωση στη μακροχρόνια, αναζητώντας σταθερότερο εισόδημα ή καλύτερο μίσθωμα. Ωστόσο, μια πλήρης ανακαίνιση παραμένει δαπανηρή: το κόστος εκτιμάται πλέον μεταξύ 800€ και 1.000€ ανά τ.μ., γεγονός που για ένα διαμέρισμα 30–50 τ.μ. μεταφράζεται σε 25.000€ έως 40.000€ κεφάλαιο.
Παρά την ύπαρξη προγραμμάτων στήριξης—όπως το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»—τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια περιορίζουν τον αριθμό των δικαιούχων, μειώνοντας τον πραγματικό αντίκτυπο στην προσφορά. Το αποτέλεσμα είναι ότι η βελτίωση της ποιότητας συχνά «τιμολογείται» στο ενοίκιο, δυσκολεύοντας περαιτέρω την πρόσβαση των φοιτητών σε αξιοπρεπή στέγη.
Πρακτικές συμβουλές για αναζήτηση φοιτητικής στέγης
– Ξεκινήστε έγκαιρα: Η κορύφωση της ζήτησης σε Σεπτέμβριο–Οκτώβριο σημαίνει ότι κάθε εβδομάδα μετρά. Μια πρόωρη αναζήτηση ανοίγει επιλογές.
– Διευρύνετε την ακτίνα: Γειτονιές λίγο πιο μακριά από τα campus ή τις συγκοινωνιακές αρτηρίες μπορεί να προσφέρουν καλύτερη αξία.
– Ελέγξτε το συνολικό κόστος: Πέρα από το ενοίκιο, συνυπολογίστε κοινόχρηστα, λογαριασμούς, αναμενόμενες επισκευές και ενδεχόμενη θέρμανση.
– Ζητήστε πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης: Η καλύτερη ενεργειακή κλάση μπορεί να μειώσει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα.
– Σταθμίστε παλιό έναντι ανακαινισμένου: Ένα μη ανακαινισμένο αλλά λειτουργικό ακίνητο μπορεί να είναι οικονομικότερο, αρκεί να καλύπτει βασικές ανάγκες ασφάλειας και άνεσης.
– Εξετάστε την επιπλωμένη λύση: Αν δεν διαθέτετε έπιπλα, ένα επιπλωμένο διαμέρισμα μπορεί να είναι συμφέρον, ακόμη κι αν έχει λίγο υψηλότερο μίσθωμα.
– Προσέξτε τη σύμβαση: Ζητήστε σαφή όρους για διάρκεια, αυξήσεις, εγγύηση και υποχρεώσεις συντήρησης.
– Συνεργαστείτε με αξιόπιστο μεσίτη: Η σωστή μεσιτική καθοδήγηση, ιδίως σε αγορές με λίγη προσφορά, αποτρέπει λάθη και καθυστερήσεις.
