Η Σταματίνα Τσιμτσιλή έδωσε αυτή την εβδομάδα μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης στο περιοδικό Hello και τη δημοσιογράφο Μαρία Κολλιάτσα, με αφορμή την ολοκλήρωση της σεζόν. Με τον γνώριμο, άμεσο τρόπο της, η παρουσιάστρια της πρωινής ζώνης του Alpha μίλησε για ζητήματα που απασχολούν έντονα τον χώρο της τηλεόρασης και όχι μόνο: την έμφυλη προκατάληψη, τη γυναικεία αλληλεγγύη, αλλά και τις αλλαγές που έφερε στην καθημερινότητα και στους επαγγελματικούς συσχετισμούς η δημόσια συζήτηση γύρω από το metoo. Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της συνέντευξης, η ίδια σχολίασε πως «υπήρξαν και κάποιες υπερβολές σε όλη αυτή την ιστορία του metoo», χωρίς ωστόσο να αναιρεί τη θετική επίδραση που αναγνωρίζει ότι είχε στο να περιοριστούν συμπεριφορές που άλλοτε περνούσαν πιο εύκολα.
Έμφυλη προκατάληψη: η εμπειρία της Σταματίνας Τσιμτσιλή στην τηλεόραση
Στην ερώτηση για το αν έχει βιώσει ποτέ έμφυλη προκατάληψη, η Σταματίνα Τσιμτσιλή είναι ξεκάθαρη: «Όχι, ποτέ. Φυσικά υπάρχει, αλλά εγώ ήμουν τυχερή και δεν την έχω υποστεί». Η απάντησή της σκιαγραφεί μια πραγματικότητα που συχνά συναντάται στον χώρο: το γεγονός ότι η προκατάληψη μπορεί να υφίσταται ως δομή ή νοοτροπία, χωρίς να “χτυπά” με τον ίδιο τρόπο όλους τους ανθρώπους.
Η τηλεόραση, ως ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και δημόσιο περιβάλλον, έχει τους δικούς της κανόνες, τις δικές της ιεραρχίες και, πολλές φορές, τις δικές της σιωπές. Το ότι μια γυναίκα δηλώνει πως δεν έχει βιώσει η ίδια προκατάληψη δεν σημαίνει ότι αγνοεί την ύπαρξή της. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι στάθηκε τυχερή. Αυτή η παραδοχή έχει βάρος, γιατί ανοίγει χώρο για την ιδέα ότι άλλες γυναίκες ενδεχομένως να μην είχαν την ίδια διαδρομή ή τις ίδιες συνθήκες προστασίας.
«Υπήρξαν και κάποιες υπερβολές» στο metoo: τι άλλαξε μετά τη δημόσια συζήτηση
Στο κομμάτι της συνέντευξης που αφορά τη γυναικεία αλληλεγγύη, η παρουσιάστρια συνδέει ευθέως το κλίμα που διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια με τις εξελίξεις γύρω από το metoo. Όπως λέει, «αν έκανε κάτι καλό το metoo – γιατί υπήρξαν και κάποιες υπερβολές σε όλη αυτή την ιστορία -, στο οποίο είμαστε όλοι σύμφωνοι, είναι ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν εκδηλώνονται εύκολα πια».
Η θέση της αποτυπώνει ένα διπλό μήνυμα. Από τη μία, αναγνωρίζει ότι σε κάθε μεγάλο κοινωνικό κύμα ενδέχεται να υπάρξουν αστοχίες, υπερβολές ή γενικεύσεις. Από την άλλη, επιμένει στο βασικό κέρδος: ότι η ανοχή σε απρεπείς, αγενείς ή κακοποιητικές συμπεριφορές έχει μειωθεί αισθητά. Με άλλα λόγια, μπορεί να έγιναν λάθη στη διαχείριση, όμως ο φόβος της κοινωνικής έκθεσης και η αυξημένη ευαισθητοποίηση λειτουργούν πλέον αποτρεπτικά.
Η Σταματίνα Τσιμτσιλή περιγράφει μάλιστα τη διαφορά με έναν τρόπο απολύτως κατανοητό: «Ο άλλος θα σκεφτεί δυο και τρεις φορές προτού μιλήσει με απρέπεια και αγένεια ή προτού προβεί σε μια κακοποιητική συμπεριφορά». Κι ακόμη πιο σημαντικό, τονίζει ότι αν κάποιος εκφραστεί ή φερθεί άσχημα, «δεν θα το ανεχθούν οι υπόλοιποι». Εκεί βρίσκεται ίσως η ουσιαστικότερη αλλαγή: όχι μόνο στο τι κάνει ο θύτης, αλλά στο πώς αντιδρά το περιβάλλον.
Για να το κάνει πιο συγκεκριμένο, φέρνει ένα παράδειγμα από την εργασιακή πραγματικότητα άλλων εποχών: «Παλαιότερα, λ.χ., μπορεί να είχες έναν κακοποιητικό διευθυντή και να έλεγες: “Ο διευθυντής μου είναι, θα πει και μια κουβέντα παραπάνω”. Τώρα δεν θα το επιτρέψεις». Η φράση αυτή συνοψίζει τη μετάβαση από τη σιωπηρή ανοχή στην ενεργή οριοθέτηση. Και η οριοθέτηση, όταν υποστηρίζεται συλλογικά, παύει να είναι ατομικό “ρίσκο” και γίνεται κανόνας.
Γυναικεία αλληλεγγύη και πρότυπα: οι γυναίκες που θαυμάζει
Όταν η κουβέντα έρχεται στα γυναικεία πρότυπα, η Σταματίνα Τσιμτσιλή επιλέγει να σταθεί όχι σε έναν συγκεκριμένο διάσημο άνθρωπο, αλλά σε μια κατηγορία γυναικών που, όπως υπονοεί, υπάρχουν παντού γύρω μας. «Θαυμάζω τις γυναίκες που τα καταφέρνουν όλα χωρίς να εγκαταλείπουν τα όνειρά τους», λέει, δίνοντας έμφαση στην ισορροπία ανάμεσα στους ρόλους, χωρίς όμως να θυσιάζεται η προσωπική ουσία.
Ξεχωρίζει ιδιαίτερα εκείνες που «ισορροπούν ανάμεσα σε όλους τους ρόλους που έχουν αναλάβει χωρίς να αφήνουν πίσω τον εαυτό τους». Και κάνει μια σημαντική διευκρίνιση: όταν μιλά για τον εαυτό τους, δεν αναφέρεται στην εμφάνιση, αλλά «στην ψυχή τους». Πρόκειται για μια παρατήρηση που μετατοπίζει τη συζήτηση από το επιφανειακό στο ουσιαστικό: τη συναισθηματική αντοχή, την ψυχική φροντίδα, την αυτογνωσία.
Τέλος, εκφράζει τον θαυμασμό της και για τις γυναίκες που δεν φοβούνται να δείξουν την ανθρώπινη πλευρά τους: εκείνες που «δεν έχουν πρόβλημα να μιλήσουν για τις αδυναμίες τους και να παραδεχθούν τις δυσκολίες τους». Σε έναν χώρο που συχνά επιβραβεύει την εικόνα της “τέλειας” επιτυχίας, η παραδοχή των δυσκολιών μπορεί να είναι πράξη δύναμης.
