Η εικόνα για τις μικρές επιχειρήσεις στη χώρα παραμένει πιεστική, με τη ρευστότητα μικρών επιχειρήσεων να δοκιμάζεται όσο ποτέ. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της ΓΣΕΒΕΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2026, το 22,9% των μικρών επιχειρήσεων διαθέτει ταμειακά αποθέματα που επαρκούν το πολύ για έναν μήνα, ενώ ένα επιπλέον 21,8% δηλώνει ότι έχει μηδενικά ρευστά διαθέσιμα. Τα στοιχεία αυτά σκιαγραφούν ένα οριακό περιβάλλον για την καθημερινότητα των επιχειρήσεων, όπου κάθε απόφαση χρηματοροής γίνεται κρίσιμη.
Τι δείχνει η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
Η έρευνα καταγράφει ήπια υποχώρηση του οικονομικού κλίματος στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 56,5 μονάδες από 59,2 το προηγούμενο εξάμηνο, υποδηλώνοντας μεν ανθεκτικότητα, αλλά και κόπωση. Αυτή η επιβάρυνση αντανακλάται και στην πολιτική τιμών: 4 στις 10 επιχειρήσεις (40,3%) προχώρησαν σε ανατιμήσεις μέσα στο εξάμηνο, ενώ μόλις το 7,2% μείωσε τιμές. Έτσι, ανακόπτεται η σταδιακή αποκλιμάκωση των διαδοχικών ανατιμήσεων που είχε καταγραφεί στα πέντε προηγούμενα εξάμηνα.
Ρευστότητα μικρών επιχειρήσεων: τα αποθέματα εξαντλούνται
Η ρευστότητα μικρών επιχειρήσεων παραμένει κρίσιμο πεδίο αβεβαιότητας. Σχεδόν 1 στις 2 επιχειρήσεις (48%) δήλωσε περαιτέρω μείωση της ρευστότητας στο πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι μόλις 16,4% που ανέφερε βελτίωση. Το 22,9% λειτουργεί με ορίζοντα ενός μόνο μήνα σε ρευστά διαθέσιμα, ενώ το 21,8% έχει φτάσει σε μηδενικό ταμείο. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι οι πιέσεις στις εισπράξεις και στα λειτουργικά έξοδα συσσωρεύονται, καθιστώντας δύσκολη την κάλυψη τρεχουσών υποχρεώσεων, την τροφοδοσία αποθεμάτων και τον σχεδιασμό επόμενων κινήσεων.
Κόστος λειτουργίας: μόνιμη πηγή πίεσης
Το λειτουργικό κόστος παραμένει ο βασικός επιβαρυντικός παράγοντας. Σε σύγκριση με το 2025:
– Το 73,3% των επιχειρήσεων πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια.
– Το 73,2% επιβαρύνεται περισσότερο για καύσιμα.
– Το 77,5% αντιμετωπίζει υψηλότερες τιμές για πρώτες ύλες και προμήθειες.
Οι μεσοσταθμικές αυξήσεις υπολογίζονται στο 26,03% για την ενέργεια, στο 27,75% για τα καύσιμα και στο 24,75% για τις πρώτες ύλες. Αυτές οι ανατιμήσεις «ροκανίζουν» τα περιθώρια κέρδους και στενεύουν ακόμη περισσότερο τη ρευστότητα μικρών επιχειρήσεων, οδηγώντας πολλές να μετακυλίουν μέρος του κόστους στις τελικές τιμές.
Μετακύλιση στο ράφι: ανατιμήσεις αντί μειώσεων
Το ισοζύγιο τιμών κλίνει καθαρά προς τις ανατιμήσεις. Το 40,3% των επιχειρήσεων προχώρησε σε αυξήσεις, τη στιγμή που μόλις το 7,2% μπόρεσε να μειώσει τιμές. Η τάση αυτή αντανακλά τις σωρευτικές πιέσεις στο κόστος και αποτυπώνει την ανάγκη διατήρησης της βιωσιμότητας, συχνά εις βάρος της ανταγωνιστικότητας τιμών. Για τον καταναλωτή αυτό σημαίνει παρατεταμένο περιβάλλον υψηλότερων τιμών, ενώ για τις επιχειρήσεις ένα δύσκολο σταυρόλεξο ισορροπίας μεταξύ τζίρου, περιθωρίων και ρευστότητας.
Απασχόληση: νησίδα ανθεκτικότητας
Παρά το άσχημο τοπίο στη ρευστότητα, η απασχόληση δείχνει αξιοσημείωτη σταθερότητα. Οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις (81,1%) διατήρησαν αμετάβλητο τον αριθμό εργαζομένων, ενώ το ισοζύγιο μεταβολών είναι θετικό: 12,3% αύξησε προσωπικό έναντι 6,5% που το μείωσε. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει προσπάθεια θωράκισης της παραγωγικής βάσης και διατήρησης τεχνογνωσίας, παρότι το κόστος μισθοδοσίας αποτελεί σημαντική δαπάνη. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα στην απασχόληση δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη αν οι πιέσεις στη ρευστότητα παραμείνουν.
Ληξιπρόθεσμες οφειλές: σήμα κινδύνου
Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις ακολουθούν σταθερά ανοδική πορεία. Πάνω από 3 στις 10 επιχειρήσεις (30,9%) εμφανίζουν μία ή περισσότερες καθυστερημένες οφειλές, ενώ το 13,3% συσσωρεύει τρεις ή περισσότερες. Αυτά τα μεγέθη υπογραμμίζουν ότι, ακόμη και όπου διαπιστώνονται βελτιώσεις, αυτές παραμένουν εύθραυστες. Η καθυστέρηση πληρωμών προς προμηθευτές και Δημόσιο, σε συνδυασμό με μειωμένες εισπράξεις, κλονίζει την πιστοληπτική εικόνα και επιδεινώνει τον φαύλο κύκλο που πιέζει τη ρευστότητα μικρών επιχειρήσεων.
Πού κρίνεται η επόμενη ημέρα
Το τοπίο για τις μικρές επιχειρήσεις διαμορφώνεται από τρεις αλληλένδετους άξονες:
– Ρευστότητα και ταμειακές ροές: Η βελτίωση των όρων πληρωμής, η προσεκτική διαχείριση αποθεμάτων και η ενίσχυση εισπρακτικών διαδικασιών αποκτούν καθοριστικό ρόλο.
– Κόστος λειτουργίας: Η εξοικονόμηση ενέργειας, η επαναδιαπραγμάτευση συμβολαίων και η ομαδοποίηση προμηθειών μπορούν να μετριάσουν μέρος των πιέσεων.
– Τιμολόγηση και ζήτηση: Η ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση πελατειακών σχέσεων και στη διαφύλαξη των περιθωρίων αποτελεί δύσκολη αλλά κρίσιμη άσκηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έγκαιρη πρόσβαση σε εργαλεία χρηματοδότησης και η απλοποίηση διαδικασιών μπορεί να αποτρέψουν περαιτέρω διάβρωση της ρευστότητας. Παράλληλα, η στοχευμένη στήριξη των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων, που συγκροτούν τον κορμό της ελληνικής οικονομίας, θα λειτουργήσει ως ανάχωμα σε ένα κύμα λουκέτων που θα είχε δευτερογενείς επιπτώσεις στην απασχόληση και στην αγορά.
