Μειώνεται τις τελευταίες ημέρες ο αριθμός δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι εντάσεις στην περιοχή ανεβάζουν το ρίσκο για πλοιοκτήτες, ναυλωτές και πληρώματα.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους «λαιμούς μπουκαλιού» στον κόσμο, συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο με τη Θάλασσα του Ομάν και στη συνέχεια με τις διεθνείς αγορές. Όταν η ασφάλεια αμφισβητείται σε αυτό το πέρασμα, η επίδραση γίνεται άμεσα αισθητή: αλλαγές δρομολογίων, καθυστερήσεις, αυξημένα ασφάλιστρα και μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα στη δρομολόγηση πλοίων υψηλής αξίας.
Σύμφωνα με δεδομένα από εταιρείες που παρακολουθούν τις πορείες πλοίων, 22 δεξαμενόπλοια που σχετίζονται με την Ιαπωνία εξήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ από την Τρίτη 7 Ιουλίου, ενώ η συνολική ημερήσια κυκλοφορία εμφανίζει σαφή επιβράδυνση. Ναυτιλιακές εταιρείες και κυβερνήσεις βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και τα αντίποινα που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ, γεγονότα που αναζωπύρωσαν τους φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση.
Ποια πλοία συνεχίζουν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ
Παρά το βαρύ κλίμα, ορισμένες κινήσεις συνεχίζονται, ιδίως από πλοία που βρίσκονται σε προγραμματισμένα ταξίδια ή εκτελούν συμβόλαια που δύσκολα αναβάλλονται. Με βάση στοιχεία της Kpler και της LSEG, τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια LNG χωρίς φορτίο εισήλθαν στα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες. Πρόκειται για το GasLog Shanghai, το οποίο διαχειρίζεται η ελληνική GasLog, καθώς και τα Al Samriya, Al Dafna, Al Gattara και Al Rayyan, πλοία που συνδέονται με την QatarEnergy.
Τα δεδομένα θέσης δείχνουν ότι το GasLog Shanghai και το Al Rayyan πιθανόν εισήλθαν στα Στενά στη διάρκεια της νύχτας, καθώς την Τετάρτη 9 Ιουλίου βρίσκονταν εκτός της κύριας θαλάσσιας οδού. Τα υπόλοιπα τρία πλοία που συνδέονται με την QatarEnergy είχαν θεαθεί για τελευταία φορά εκτός των Στενών, ανοικτά των δυτικών ακτών της Ινδίας, πριν από αρκετές εβδομάδες: τα Al Samriya και Al Gattara εξέπεμψαν σήμα τελευταία φορά γύρω στις 18–19 Ιουνίου, ενώ το Al Dafna στις 29 Ιουνίου.
Σε επίπεδο αργού πετρελαίου, την Πέμπτη εισήλθε στα Στενά το VLCC Nissos Kea, ενώ το VLCC Lila Vadinar εξήλθε του περάσματος, υποδηλώνοντας ότι η ροή δεν έχει «παγώσει», αλλά λειτουργεί με μεγαλύτερη προσοχή και πιθανώς με αυξημένες δικλίδες ασφαλείας.
Η κυκλοφορία επιβραδύνεται και ο κίνδυνος ανατιμολογείται
Η εικόνα που προκύπτει από την ανάλυση της Kpler είναι ξεκάθαρη: η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων LNG και πετρελαίου έχει πέσει στα χαμηλότερα ημερήσια επίπεδα από τις 28 Ιουνίου. Την Πέμπτη 9 Ιουλίου πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ δέκα πλοία, έναντι 14 την Τετάρτη και 22 τη Δευτέρα. Πρόκειται για απότομη μείωση σε ένα πέρασμα όπου, υπό κανονικές συνθήκες, οι ρυθμοί διέλευσης είναι πολύ υψηλότεροι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τις δύο προηγούμενες εβδομάδες η ημερήσια κίνηση είχε αυξηθεί στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που τα αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδήγησαν σε πόλεμο στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, με περίπου 40 πλοία κατά μέσο όρο να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η «άνοδος» παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα, όταν ο μέσος όρος διαμορφωνόταν στις 125–140 διελεύσεις την ημέρα. Με άλλα λόγια, η αγορά λειτουργεί εδώ και μήνες σε καθεστώς υποτονικής ροής, και κάθε νέο περιστατικό ασφαλείας τείνει να πιέζει ακόμη περισσότερο τη δραστηριότητα.
Για τους πλοιοκτήτες, η επιβράδυνση δεν είναι μόνο ζήτημα αριθμών. Μεταφράζεται σε δυσκολότερο προγραμματισμό, μεγαλύτερους χρόνους αναμονής, αυξημένο κόστος ασφάλισης πολεμικού κινδύνου και πιο σύνθετες αποφάσεις σχετικά με το αν ένα πλοίο θα πρέπει να εισέλθει στον Κόλπο, να καθυστερήσει ή να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις (όπου αυτό είναι εφικτό).
Παράλληλα, οι ναυλωτές καλούνται να αξιολογήσουν τις πιθανές καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, ειδικά για φορτία LNG που συνδέονται με αυστηρά χρονοδιαγράμματα και κρίσιμες ανάγκες τροφοδοσίας.
Η ιαπωνική εικόνα: λιγότερα πλοία, λιγότερα πληρώματα στον Κόλπο
Σημαντική ένδειξη της αυξημένης επιφυλακτικότητας αποτελεί και η στάση της Ιαπωνίας. Είκοσι δύο πλοία που έχουν σχέση με την Ιαπωνία, περιλαμβανομένων έξι μεγάλων δεξαμενόπλοιων μεταφοράς πετρελαίου, διέπλευσαν τα Στενά του Ορμούζ προς την έξοδο μεταξύ 7 και 9 Ιουλίου, αφήνοντας μόνο τέσσερα πλοία στον Κόλπο, όπως δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Ιάπωνας υπουργός Μεταφορών Γιασούσι Κανέκο.
Η μείωση είναι εντυπωσιακή και σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού: σύμφωνα με εκπρόσωπο της Ένωσης Πλοιοκτητών της Ιαπωνίας, τα πλοία που συνδέονταν με την Ιαπωνία στον Κόλπο μειώθηκαν από 45 με περίπου 1.100 μέλη πληρώματος κατά την έναρξη της σύγκρουσης, σε μόλις τέσσερα πλοία με περίπου 100 μέλη πληρώματος. Αυτό δείχνει ότι, πέρα από τις εμπορικές αποφάσεις, δίνεται ιδιαίτερο βάρος και στην προστασία των ναυτικών, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου τα ρίσκα μπορεί να μεταβληθούν από ώρα σε ώρα.
