Η ανάλυση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2027-2030 αποκαλύπτει μια ανησυχητική τάση: το δημοσιονομικό περιθώριο για Δήμους και Περιφέρειες συρρικνώνεται δραματικά έως το 2030. Αν και η Τοπική Αυτοδιοίκηση εμφανίζεται αρχικά με θετικά αποτελέσματα, η εικόνα που προκύπτει υποδηλώνει ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί, εξαιτίας της αύξησης των δαπανών σε συνδυασμό με τις σταθερές μεταβιβάσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό.
Διακυμάνσεις στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της εγκυκλίου του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσιάζεται να φθάνει τα 228 εκατ. ευρώ το 2027. Αυτή η θετική εικόνα αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά, με το αποτέλεσμα να περιορίζεται στα 158 εκατ. ευρώ το 2028, 124 εκατ. ευρώ το 2029, και μόλις 71 εκατ. ευρώ το 2030. Αυτή η πτώση κατά σχεδόν 69% κατά τη διάρκεια της τετραετίας καταδεικνύει την πίεση που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες.
Αυξανόμενες δαπάνες και περιορισμένα έσοδα
Οι συνολικές δαπάνες του ενωμένου προϋπολογισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναμένονται να ανεβούν από 9,542 δισ. ευρώ το 2027 σε 10,198 δισ. ευρώ το 2030. Αυτή η αύξηση των δαπανών, που φθάνει τα 656 εκατ. ευρώ, κυρίως οφείλεται στις αυξήσεις στη μισθοδοσία των εργαζομένων. Οι μισθολογικές δαπάνες θα αυξηθούν από 3,308 δισ. ευρώ το 2027 σε 3,563 δισ. ευρώ το 2030, ενώ και οι επενδύσεις αναμένονται σε άνοδο, φτάνοντας τα 3,004 δισ. ευρώ το 2030.
Η ανάγκη για επενδύσεις παραμένει επιτακτική, καθώς οι τοπικές υποδομές και έργα δεν μειώνονται. Πέραν τούτου, οι μεταβιβάσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό θα παραμείνουν σταθερές στα 3,628 δισ. ευρώ για τα έτη 2027-2030, αφήνοντας τους ΟΤΑ με μικρότερη οικονομική ευχέρεια για να καλύψουν τις αυξανόμενες ανάγκες τους.
Επίδραση των εσόδων στα δημοσιονομικά
Παρά την αύξηση των λοιπών εσόδων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που προβλέπεται να αυξηθούν από 1,351 δισ. ευρώ το 2027 σε 1,459 δισ. ευρώ το 2030, αυτή η άνοδος δεν είναι αρκετή για να αντισταθμίσει τις αυξανόμενες δαπάνες. Έτσι, το ταμειακό ισοζύγιο αναμένεται να περιοριστεί από 210 εκατ. ευρώ το 2027 σε μόλις 79 εκατ. ευρώ το 2030.
Διεξαγωγή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό αποτυπώνει μια κατάσταση σημαντικού περιορισμού του δημοσιονομικού χώρου. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες θα κληθούν να διαχειριστούν τις αυξανόμενες ανάγκες υπηρεσιών και μισθοδοσίας με περιορισμένα μέσα. Αυτό σημαίνει ότι οι αποφάσεις θα πρέπει να γίνουν πιο αυστηρές, καθώς ενδέχεται να αναγκαστούν να ιεραρχήσουν έργα και να εξαρτηθούν περισσότερο από εξωτερικές χρηματοδοτήσεις.
Έκβαση και προκλήσεις
Με το 2030, τα συνολικά έξοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα αγγίξουν τα 10,198 δισ. ευρώ, με τα έσοδα να παραμένουν σταθερά και το ταμειακό ισοζύγιο να περιορίζεται. Οι εθνικολογιστικές προσαρμογές αναμένονται να αφαιρούν 9 εκατ. ευρώ από το συνολικό αποτέλεσμα, φέρνοντας το δημοσιονομικό αποτέλεσμα στα 71 εκατ. ευρώ. Αυτές οι προκλήσεις θα επηρεάσουν τομείς ζωτικής σημασίας, όπως οι κοινωνικές υπηρεσίες, ο δημοτικός φωτισμός και η καθαριότητα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για έναν νέο, πιο βιώσιμο τρόπο διαχείρισης πόρων.
Συνολικά, τα περιθώρια για Δήμους και Περιφέρειες έως το 2030 στενεύουν, απαιτώντας στρατηγικούς σχεδιασμούς και νέες προσεγγίσεις προκειμένου η Τοπική Αυτοδιοίκηση να επιτύχει τους στόχους της.
