Οι πιο αμφίρροπες εκλογές των τελευταίων ετών διεξάγονται στη Σουηδία, με το αποτέλεσμα να αναμένεται να κρίνει όχι μόνο τον επόμενο πρωθυπουργό, αλλά και τη μελλοντική θέση της Ακροδεξιάς στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Η αναμέτρηση μεταξύ του συντηρητικού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον και της επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον, εξελίσσεται σε μάχη στήθος με στήθος, ενώ οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν οριακές διαφορές ανάμεσα στα δύο πολιτικά μπλοκ.
Το βασικό ερώτημα των εκλογών είναι αν οι ακροδεξιοί Δημοκράτες της Σουηδίας θα κάνουν το επόμενο βήμα και θα συμμετάσχουν για πρώτη φορά στην κυβέρνηση. Το κόμμα, υπό την ηγεσία του Τζίμι Άκεσον, έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντική πολιτική δύναμη, παρά τις νεοναζιστικές καταβολές του. Μέχρι σήμερα στηρίζει κοινοβουλευτικά την κυβέρνηση, χωρίς όμως να συμμετέχει επίσημα σε αυτήν.
Αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο πολιτικά μπλοκ
Ο Ουλφ Κρίστερσον ηγείται μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, στην οποία συμμετέχουν το κεντροδεξιό Κόμμα των Μετριοπαθών, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Φιλελεύθεροι. Η κυβερνητική συμμαχία στηρίζεται από τους Δημοκράτες της Σουηδίας, οι οποίοι έχουν αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στη χάραξη πολιτικής, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης και ασφάλειας.
Ο συντηρητικός πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης με τη συμμετοχή της Ακροδεξιάς, εφόσον τα κόμματα της Δεξιάς εξασφαλίσουν την απαραίτητη πλειοψηφία. Σε αυτή την περίπτωση, οι Δημοκράτες της Σουηδίας θα εισέρχονταν για πρώτη φορά στην κυβέρνηση, εξέλιξη που θα αποτελούσε σημαντική τομή για τη σουηδική πολιτική ζωή.
Απέναντί του βρίσκεται η Μαγκνταλένα Άντερσον, πρώην πρωθυπουργός και ηγέτιδα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Η 59χρονη πολιτικός, η οποία διετέλεσε πρωθυπουργός την περίοδο 2021-2022 και ήταν η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε το αξίωμα στη Σουηδία, ψήφισε από τις πρώτες μετά το άνοιγμα των εκλογικών τμημάτων.
«Τώρα εναπόκειται στον σουηδικό λαό να αποφασίσει ποια κατεύθυνση πρέπει να ακολουθήσει η χώρα μας», δήλωσε. Παράλληλα, έθεσε το δίλημμα της κάλπης, διερωτώμενη αν η χώρα θα αποκτήσει μια κυβέρνηση που θα κυριαρχείται από τους Δημοκράτες της Σουηδίας ή αν θα επιλέξει μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία της, με έμφαση στη συνεργασία.
Κόστος ζωής, κράτος πρόνοιας και ασφάλεια
Οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα σαφές προβάδισμα των τεσσάρων κομμάτων του αριστερού μπλοκ έναντι της τετρακομματικής συμμαχίας του Κρίστερσον. Ωστόσο, η διαφορά μειώθηκε σταδιακά κατά τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας, με τα δύο στρατόπεδα να φτάνουν πλέον σε σχεδόν απόλυτη ισοπαλία.
Οι Σοσιαλδημοκράτες, που κυβέρνησαν τη Σουηδία για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα και παραμένουν το μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, έχουν επικεντρώσει την εκστρατεία τους στην ενίσχυση του κράτους πρόνοιας. Παράλληλα, υποστηρίζουν τη λήψη μέτρων για την ανακούφιση των νοικοκυριών που δοκιμάζονται από την αύξηση του κόστους ζωής, τις υψηλές τιμές ενέργειας και τις οικονομικές πιέσεις.
Ο Ουλφ Κρίστερσον, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι η κυβέρνησή του έχει σημειώσει πρόοδο στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και στον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης. Οι θανατηφόροι πυροβολισμοί και οι βομβιστικές επιθέσεις που συνδέονται με εγκληματικά δίκτυα έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ οι αιτήσεις ασύλου έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
«Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις νέες και πολύ καλύτερες προϋποθέσεις που έχουμε για να βελτιώσουμε τη ζωή των απλών ανθρώπων και να κάνουμε τη Σουηδία ξανά μεγάλη», δήλωσε ο πρωθυπουργός στο AFP πριν από την ψηφοφορία, χρησιμοποιώντας ένα σύνθημα που παραπέμπει στη γνωστή πολιτική ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο ρόλος της Ακροδεξιάς στη νέα κυβέρνηση
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, ο Τζίμι Άκεσον κατάφερε να μετατρέψει τους Δημοκράτες της Σουηδίας από ένα περιθωριακό κόμμα σε μία από τις ισχυρότερες πολιτικές δυνάμεις της χώρας. Η επιρροή του κόμματος έχει αυξηθεί σημαντικά, κυρίως χάρη στις σκληρές θέσεις του για τη μετανάστευση, την ενσωμάτωση και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας.
Ο Κρίστερσον έχει υποσχεθεί στην Ακροδεξιά σημαντικές θέσεις στο υπουργικό συμβούλιο, εφόσον η Δεξιά κερδίσει τις εκλογές. Μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτούσε αλλαγή σελίδας για τη Σουηδία και θα ενίσχυε τον ρόλο των ακροδεξιών κομμάτων στη διακυβέρνηση μιας χώρας που για δεκαετίες χαρακτηριζόταν από ισχυρές συναινετικές παραδόσεις.
«Πιστεύω ότι οι φετινές εκλογές είναι εξαιρετικά σημαντικές. Ελπίζω ότι πολλοί άνθρωποι θα συνειδητοποιήσουν πως πρέπει να αλλάξουμε πορεία, ώστε όλοι να αισθάνονται ότι ανήκουν στην κοινωνία», δήλωσε η 48χρονη διευθύντρια καταστήματος Λίντα Έρικσον, καθώς ψήφιζε σε εκλογικό τμήμα.
Περίπου οκτώ εκατομμύρια πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου στη Σουηδία, μια χώρα με πληθυσμό περίπου 10,6 εκατομμυρίων κατοίκων. Περισσότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους είχαν ήδη ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα μέσω της πρόωρης ψηφοφορίας, γεγονός που επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο συμμετοχής που παραδοσιακά χαρακτηρίζει τις σουηδικές εκλογές.
Τα εκλογικά τμήματα θα παραμείνουν ανοιχτά από τις 8 το πρωί έως τις 8 το βράδυ, τοπική ώρα, δηλαδή από τις 09:00 έως τις 21:00 ώρα Ελλάδας. Τα πρώτα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων εξόδου αναμένεται να ανακοινωθούν αμέσως μετά το κλείσιμο των καλπών, ενώ πιο αξιόπιστη εικόνα για το αποτέλεσμα θα διαμορφωθεί λίγες ώρες αργότερα.
Οι σουηδικές εκλογές αναμένεται να αποτελέσουν κρίσιμο σταυροδρόμι για τη χώρα. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει την οικονομική και κοινωνική πολιτική της επόμενης κυβέρνησης, αλλά και το αν η Ακροδεξιά θα περάσει από τον ρόλο του κοινοβουλευτικού υποστηρικτή σε εκείνον του κυβερνητικού εταίρου. Σε μια από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών, κάθε ψήφος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
