Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγαν το χειρότερο σενάριο: έναν καταστροφικό, ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο μεταξύ συμμάχων που απειλούσε να αυξήσει τις τιμές σε μεγάλο αριθμό αγαθών και να επιβραδύνει δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Σκωτία μεταξύ του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έφερε μια αίσθηση ανακούφισης και για τις δύο πλευρές, όμως λίγοι είναι αυτοί που πραγματικά πανηγυρίζουν για την επίτευξή της.
Στο πλαίσιο που συμφωνήθηκε, τίθενται δασμοί 15% στα περισσότερα ευρωπαϊκά αγαθά που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι σημαντικά υψηλότεροι από τον μέσο όρο του περίπου 1,2% πριν από την προεδρία του Τραμπ. Όμως είναι σημαντικά πιο χαμηλοί από τους τεράστιους αριθμούς με τους οποίους απειλούσε ο Αμερικανός πρόεδρος αν δεν επιτυγχανόταν συμφωνία.
Μια σύγκλιση των απόψεων έμοιαζε αδύνατη στα τέλη Μαΐου. Απογοητευμένος από την έλλειψη προόδου στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, ο Τραμπ στις 24 Μαΐου δήλωνε ότι είχε σταματήσει να μιλάει με μερικούς από τους ισχυρότερους συμμάχους της Αμερικής και απειλούσε ότι «δεν αναζητώ συμφωνία, έχουμε ορίσει τη συμφωνία — είναι στο 50%».
Η σοκαριστικά υψηλή απειλή δασμών άφησε άναυδους τους διαπραγματευτές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και ώθησε τους ηγέτες της Ευρώπης σε δράση. Συμφώνησαν γρήγορα να ξεκινήσουν οι συνομιλίες με ταχύτερους ρυθμούς.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει ιδιαίτερη συμπάθεια για την φον ντερ Λάιεν, επηρεάστηκε όταν εκείνη του τηλεφώνησε για να του πει ότι η ΕΕ θα δεσμευτεί να κινηθεί «γρήγορα και αποφασιστικά». Ο Τραμπ σύντομα απέσυρε την απειλή του και είπε ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν.
Ωστόσο, μια συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενός από τους κορυφαίους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής, παρέμενε άκαρπη για μήνες. Οι δύο πλευρές διαφωνούσαν για την επιμονή της Αμερικής σε υψηλούς δασμούς για τον χάλυβα και το αλουμίνιο, τους επικείμενους δασμούς στα φαρμακευτικά προϊόντα και το κατώτατο όριο δασμών για σχεδόν όλα τα αγαθά.
Αποφεύγοντας τα χειρότερα
Με την εφαρμογή της συμφωνίας, δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου απέφυγαν έναν πιθανό οικονομικά καταστροφικό εμπορικό πόλεμο.
«Τα καταφέραμε», είπε ο Τραμπ ανακοινώνοντας τη συμφωνία με την φον ντερ Λάιεν, η οποία σημείωσε ότι «πετύχαμε ακριβώς το σημείο που θέλαμε να βρούμε: επαναφορά της ισορροπίας αλλά και δυνατότητα εμπορίου και στις δύο πλευρές. Αυτό σημαίνει καλές θέσεις εργασίας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, ευημερία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και αυτό ήταν σημαντικό για εμάς».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη «φαίνεται να έχουν αποφύγει προς το παρόν έναν αυτοκαταστροφικό εμπορικό πόλεμο στη μεγαλύτερη και βαθύτερη εμπορική και επενδυτική σχέση που υπάρχει στην παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο Γιορν Φλεκ, ανώτερος διευθυντής του Κέντρου Ευρώπης του Ατλαντικού Συμβουλίου.
Παρ ‘όλα αυτά, οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς. Η Ευρώπη θα αυξήσει τις επενδύσεις της στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά 600 δισεκατομμύρια δολάρια και θα δεσμευτεί να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Καταργεί τους δασμούς σε μια ποικιλία προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών και εξαρτημάτων αεροπλάνων, ημιαγωγών, γενόσημων φαρμάκων και ορισμένων χημικών και γεωργικών προϊόντων.
Ο Μόρι Όμπστφελντ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Peterson για τη Διεθνή Οικονομία, επισημαίνει ότι πολλές από αυτές τις επενδύσεις ήταν ήδη σε ισχύ. Και η συμφωνία φαίνεται να κάνει ελάχιστα για την εξάλειψη των μη δασμολογικών φραγμών της ΕΕ, όπως οι φόροι προστιθέμενης αξίας και οι ψηφιακοί φόροι, τους οποίους η κυβέρνηση Τραμπ είχε καταδικάσει.
Ο βασικός δασμός 15% ισχύει για τα περισσότερα αγαθά, επομένως τα κράτη μέλη της ΕΕ – και οι Αμερικανοί εισαγωγείς – θα πρέπει να αποδεχτούν το γεγονός ότι οι υψηλότεροι δασμοί θα αυξήσουν τις τιμές των ευρωπαϊκών προϊόντων στην Αμερική.
Η συμφωνία αποτελεί επίσης ένα ακόμη πλήγμα για τις αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντιτρόιτ, οι οποίες αντιτάχθηκαν σε μια παρόμοια συμφωνία που κατέληξε η κυβέρνηση Τραμπ με την Ιαπωνία. Ο δασμός 15% στα αυτοκίνητα της ΕΕ που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες υποβαθμίζει τον δασμό 25% που καταβάλλουν οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες εάν τα αυτοκίνητά τους κατασκευάζονται στο Μεξικό.
Ωστόσο, στα μάτια των διαπραγματευτών — και για χάρη της παγκόσμιας οικονομίας — πάντα είναι καλύτερα να υπάρχει μια συμφωνία από το να μην υπάρχει.
Πηγή: CNN
