Συνάντηση Τραμπ – Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου: Στην Αλάσκα οι διαβουλεύσεις – Διπλωματικός πυρετός για Ουκρανία

Για πολλούς αναλυτές η συνάντηση από μόνη της είναι μια νίκη για τον Πουτιν, καθώς επιστρέφει μετά από μία δεκαετία στις ΗΠΑ και βγαίνει πανηγυρικά από την διεθνή απομόνωση όπου βρισκόταν από την έναρξη του πολέμου.

Η παραχώρηση εδαφών από την Ουκρανία είναι ένα από τα ζητήματα που είχε θέσει ο Πούτιν στον απεσταλμένο του Τραμπ, Στίβεν Γουίτκοφ, στη Μόσχα, αναφέρει η WSJ. Αναφέρει μάλιστα πως ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να πείσει τους Ευρωπαίους να αποδεχθούν πως η Ρωσία θα κρατήσει την Κριμαία και το Ντονμπάς, αλλά θα επιστρέψει τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζια στους Ουκρανούς. Πέρα όμως από την άρνηση του Κιέβου να παραχωρήσει εδάφη και οι Ευρωπαίοι εκφράζουν σκεπτικισμό για το αν όντως σκοπεύει ο Πούτιν να παγώσει τον πόλεμο σε αυτά τα μέτωπα, αποσύροντας πλήρως τα ρωσικά στρατεύματα.

Συζήτηση για την επίτευξη μίας μακροπρόθεσμης ειρηνικής λύσης στην Ουκρανία

Ο Αμερικανός πρόεδρος που έχει υποσχεθεί άπειρες φορές πως θα βάλει τέλος σε αυτόν τον πόλεμο, συζήτησε επανειλημμένα στο τηλέφωνο με τον Ρώσο ομόλογό του τους τελευταίους μήνες, αλλά δεν τον έχει συναντήσει διά ζώσης αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο την 20ή Ιανουαρίου.

Αντί για ουδέτερο έδαφος, επελέγη η συνάντησή τους να γίνει στην αχανή και άγρια πολιτεία Αλάσκα, στον απώτερο βορρά της αμερικανικής ηπείρου, κοντά στη Ρωσία· πρόκειται για έδαφος που η ρωσική αυτοκρατορία είχε πουλήσει στην Αμερική το 1867.

«Η αμερικανική πλευρά μόλις ανακοίνωσε μια συμφωνία για τη διοργάνωση μιας συνάντησης μεταξύ των προέδρων της Ρωσίας και των ΗΠΑ, Βλαντιμίρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ, την Παρασκευή 15 Αυγούστου στην Αλάσκα. Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι στενοί γείτονες, με κοινά σύνορα», δήλωσε ο κορυφαίος σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ.

«Φαίνεται αρκετά λογικό ότι η αντιπροσωπεία μας θα πετάξει απλά πάνω από τον Βερίγγειο Πορθμό και ότι μια τόσο σημαντική και πολυαναμενόμενη σύνοδος κορυφής μεταξύ των ηγετών των δύο χωρών θα πραγματοποιηθεί στην Αλάσκα», προσέθεσε.

Aκόμα ο Ουσάκοφ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία προσκάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να επισκεφθεί τη Ρωσία μετά τη σύνοδο κορυφής της επόμενης Παρασκευής στην Αλάσκα.

«Κοιτώντας μπροστά, είναι φυσικό να ελπίζουμε ότι η επόμενη συνάντηση μεταξύ των προέδρων θα πραγματοποιηθεί σε ρωσικό έδαφος. Η αντίστοιχη πρόσκληση έχει ήδη σταλεί στον πρόεδρο των ΗΠΑ», δήλωσε ακόμα ο Γιούρι Ουσάκοφ.

Οι δύο ηγέτες θα «επικεντρωθούν στη συζήτηση των επιλογών για την επίτευξη μίας μακροπρόθεσμης ειρηνικής λύσης στην ουκρανική κρίση», είπε ακόμα ο σύμβουλος του Ρώσου προέδρου.

«Αυτό θα είναι προφανώς μια δύσκολη διαδικασία, αλλά θα συμμετάσχουμε σε αυτήν ενεργά και δυναμικά», προσέθεσε.

Νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ ανήγγειλε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ότι η «πολυαναμενόμενη συνάντηση» με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν θα γίνει την ερχόμενη Παρασκευή, 15 Αυγούστου στην Αλάσκα, προσθέτοντας πως λεπτομέρειες για αυτό θα δημοσιοποιηθούν αργότερα.

«Η πολυαναμενόμενη συνάντηση μεταξύ εμού, ως προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, και του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας, θα πραγματοποιηθεί την επόμενη Παρασκευή, 15 Αυγούστου 2025, στην υπέροχη πολιτεία της Αλάσκας. Περισσότερες λεπτομέρειες θα ακολουθήσουν. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!», έγραψε χαρακτηριστικά.

Νωρίτερα, στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «θα υπάρξουν κάποιες ανταλλαγές εδαφών προς όφελος και των δύο» Ουκρανίας και Ρωσίας, στο πλαίσιο μίας μελλοντικής συμφωνίας χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

«Θα υπάρξει ανταλλαγή περιοχών προς όφελος και τον δυο, αλλά θα μιλήσουμε γι’ αυτό αργότερα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Λευκό Οίκο, προσθέτοντας πως το ζήτημα «είναι περίπλοκο, στ’ αλήθεια δεν είναι εύκολο». «Μιλάμε για μια περιοχή όπου μαίνονται μάχες για τριάμισι χρόνια (…) θα ανακτηθεί μέρος της», είπε, αποφεύγοντας να γίνει πιο συγκεκριμένος.

Στο βραδινό του βιντεοσκοπημένο μήνυμα προς τον λαό χθες Παρασκευή, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι είναι δυνατό να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, αρκεί να ασκηθεί επαρκής πίεση στη Ρωσία. Ανέφερε ότι είχε πραγματοποιήσει περισσότερες από δώδεκα συνομιλίες με ηγέτες διαφόρων χωρών και ότι η ομάδα του βρισκόταν σε συνεχή επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Πούτιν διεκδικεί τέσσερις ουκρανικές περιοχές – το Λουxάνσκ, το Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα– καθώς και τη χερσόνησο της Κριμαίας στη Μαύρη Θάλασσα, την οποία προσάρτησε το 2014. Οι δυνάμεις του δεν ελέγχουν πλήρως όλο το έδαφος των τεσσάρων περιοχών.

Νωρίτερα, το Bloomberg ανέφερε ότι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ρωσίας εργάζονταν για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα εξασφάλιζε την κατοχή από τη Μόσχα των εδαφών που κατέλαβε κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής εισβολής της.

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η είδηση του Bloomberg ήταν εικασία. Ένας εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει πτυχές της είδησης του Bloomberg.

Η Ουκρανία έχει ήδη εκδηλώσει την προθυμία της να είναι ευέλικτη στην αναζήτηση ενός τερματισμού του πολέμου, ωστόσο, η αποδοχή της απώλειας περίπου του ενός πέμπτου του εδαφού της Ουκρανίας θα ήταν οδυνηρή και πολιτικά δύσκολη για τον Ζελένσκι και την κυβέρνησή του.

Ο Τάισον Μπάρκερ, πρώην αναπληρωτής ειδικός εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για την οικονομική ανάκαμψη της Ουκρανίας, δήλωσε ότι η ειρηνευτική πρόταση, όπως περιγράφεται στην έκθεση του Bloomberg, θα απορριφθεί αμέσως από τους Ουκρανούς.

«Το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι Ουκρανοί είναι να παραμείνουν σταθεροί στις αντιρρήσεις τους και στους όρους τους για μια διαπραγματευτική λύση, ενώ παράλληλα θα εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους για την αμερικανική υποστήριξη», δήλωσε ο Μπάρκερ, ανώτερος συνεργάτης του Atlantic Council.

Σύμφωνα με το Bloomberg, βάσει της υποθετικής συμφωνίας, η Ρωσία θα σταματήσει την επίθεσή της στις περιοχές της Χερσώνας και της Ζαπορίζια κατά μήκος των τρεχουσών γραμμών μάχης.

Επικοινωνία Ζελένσκι με Στάρμερ και Μακρόν

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε σήμερα ότι μίλησε σήμερα με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, προσθέτοντας ότι μοιράζονται τις ίδιες απόψεις για τον κίνδυνο από το σχέδιο της Ρωσίας «για τον περιορισμό των πάντων στη συζήτηση για το αδύνατο».

Ο Ζελένσκι πραγματοποίησε μία σειρά τηλεφωνημάτων κατά τις προηγούμενες ημέρες με τους συμμάχους του Κιέβου.

Τα τηλεφωνήματα αυτά έγιναν μετά από την επίσκεψη του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ στη Μόσχα και την ανακοίνωση μιας προγραμματισμένης συνάντησης μεταξύ του Τραμπ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στις 15 Αυγούστου.

«Το μέλλον της Ουκρανίας δεν μπορεί να αποφασιστεί χωρίς τους Ουκρανούς», επανέλαβε ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε επίσης, σήμερα τηλεφωνική συνομιλία με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενόψει της συνάντησης κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν.

«Οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν επίσης υποχρεωτικά στη λύση, γιατί η ασφάλειά τους διακυβεύεται», έγραψε επίσης ο Γάλλος πρόεδρος στην πλατφόρμα X, διευκρινίζοντας ότι συνομίλησε νωρίτερα σήμερα με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.

Με ανάρτησή του στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα ότι συνομίλησε τηλεφωνικά για τη «διπλωματική κατάσταση» σε σχέση με την Ουκρανία με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, ενόψει της συνάντησης κορυφής Πούτιν – Τραμπ.

«Ανταλλάξαμε τις απόψεις μας για τη διπλωματική κατάσταση», τόνισε ο Ζελένσκι προσθέτοντας ότι «είναι πραγματικά σημαντικό ότι οι Ρώσοι να μην καταφέρουν να εξαπατήσουν κανέναν ξανά».

Υπενθυμίζεται πως στη Βρετανία πραγματοποιήθηκαν προπαρασκευαστικές συνομιλίες αξιωματούχων, ενόψει και της συνάντησης κορυφής Τραμπ-Πούτιν, με την συμμετοχή του Αμερικανού Αντιπροέδρου.

Το 2021 η τελευταία συνάντηση κορυφής στην Αλάσκα

Η τελευταία φορά που η Αλάσκα φιλοξένησε μια διπλωματική συνάντηση υψηλού επιπέδου ήταν τον Μάρτιο του 2021, όταν ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του πρώην προέδρου των Δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν συναντήθηκαν με Κινέζους ανώτερους αξιωματούχους στο Άνκορατζ.

Η συνάντηση στην οποία συμμετείχαν ο κορυφαίος διπλωμάτης του Μπάιντεν, Αντόνι Μπλίνκεν, και ο Κινέζος ομόλογός του, Γιανγκ Τζιετσί, μετατράπηκε γρήγορα σε μια εντυπωσιακή δημόσια σύγκρουση μπροστά στις κάμερες, με τις δύο
πλευρές να ανταλλάσσουν αιχμηρές επικρίσεις για τις πολιτικές της άλλης, αντανακλώντας την υψηλή ένταση στις διμερείς σχέσεις.

Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει προχωρήσει σε βελτίωση των σχέσεων με τη Ρωσία και έχει επιδιώξει τον τερματισμό του πολέμου. Στις δημόσιες δηλώσεις του, έχει εναλλάσσεται μεταξύ θαυμασμού και
έντονης κριτικής προς τον Πούτιν.

Σε ένδειξη της αυξανόμενης απογοήτευσής του για την άρνηση του Πούτιν να σταματήσει τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας, ο Τραμπ απείλησε να επιβάλει νέες κυρώσεις και δασμούς από την Παρασκευή εναντίον της Μόσχας και
των χωρών που αγοράζουν τα εξαγωγικά της προϊόντα, εκτός αν ο Ρώσος ηγέτης συμφωνήσει να τερματίσει τη σύγκρουση, την πιο θανατηφόρα στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μέχρι το βράδυ της Παρασκευής δεν ήταν σαφές εάν οι κυρώσεις αυτές θα τεθούν σε ισχύ ή θα αναβληθούν ή θα ακυρωθούν.

Η σύνοδος κορυφής στην Αλάσκα εφόσον πραγματοποιηθεί θα είναι η πρώτη μεταξύ των εν ενεργεία προέδρων των ΗΠΑ και της Ρωσίας από τότε που ο Τζο Μπάιντεν συναντήθηκε με τον Πούτιν στη Γενεύη τον Ιούνιο του 2021.

Ο Τραμπ και ο Πούτιν συναντήθηκαν για τελευταία φορά το 2019 σε σύνοδο κορυφής της G20 στην Ιαπωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ.

Ο Πούτιν έχει να ταξιδέψει στις ΗΠΑ από το 2015, όταν στον Λευκό Οίκο βρισκόταν ο Μπαράκ Ομπάμα.

Έπειτα από σχεδόν τριάμισι χρόνια πολέμου, οι ουκρανικές και οι ρωσικές θέσεις εξακολουθούν να φαντάζουν ασυμβίβαστες. Η Ρωσία κατηγορείται από την Ουκρανία πως οδηγεί τις συνομιλίες ανάμεσά τους σε αδιέξοδο συνεχίζοντας να προβάλλει μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις της έχουν πλεονέκτημα στα μέτωπα και συνεχίζουν να αποσπούν εδάφη.

Ο πιο πρόσφατος κύκλος άμεσων διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δυο εμπόλεμες χώρες, τον Ιούλιο στην Κωνσταντινούπολη, το μόνο που συνεισέφερε ήταν συμφωνία για νέα ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών πεσόντων στρατιωτικών των δυο πλευρών.

Για να προχωρήσουν τα πράγματα, ο αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ έγινε δεκτός αυτή την εβδομάδα στο Κρεμλίνο από τον κ. Πούτιν, κάτι που επέτρεψε να επιταχυνθούν οι διπλωματικές διεργασίες, κάτι που φάνηκε να επιβεβαιώνει προχθές Πέμπτη η ανακοίνωση της Μόσχας περί «καταρχήν συμφωνίας» ανάμεσα στους ηγέτες.

Μετά τη θεαματική επαναπροσέγγιση στην αρχή της χρονιάς με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες «πολύ απογοητευμένος» από τον ρώσο ομόλογό του εξαιτίας της έλλειψης απτής προόδου στις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα.

Στο πεδίο, ο ρωσικός στρατός συνεχίζει τις φονικές αεροπορικές επιδρομές στην Ουκρανία και την αργή προέλασή του στο αχανές μέτωπο, όπου οι δυνάμεις του έχουν αριθμητικό πλεονέκτημα κι είναι καλύτερα εφοδιασμένες.

Η Ουκρανία απαιτεί, σε συντονισμό με ευρωπαίους συμμάχους της, κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών, κάτι που απορρίπτει η ρωσική πλευρά.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε χθες συνδιαλέξεις με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι.

Ο Σι εξέφρασε την υποστήριξή του για μια «μακροπρόθεσμη» λύση του ουκρανικού, σύμφωνα με το Κρεμλίνο.

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Κίνας Xinhua ανέφερε ότι ο Σι είπε στον Πούτιν: «Η Κίνα χαίρεται που η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν επαφές, βελτιώνουν τις σχέσεις τους και προωθούν μια πολιτική λύση στην κρίση της Ουκρανίας».

Η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν εμβαθύνει τους πολιτικούς, οικονομικούς και στρατιωτικούς δεσμούς τους από την έναρξη της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία.