Ο Ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκεται σε έντονη έξαρση στη χώρα, με τις υγειονομικές αρχές και την επιστημονική κοινότητα να παρακολουθούν στενά την επιδημιολογική εικόνα και να προειδοποιούν για περαιτέρω διασπορά.
Ένα 13χρονο παιδί αποτελεί τον πρώτο ανήλικο με σοβαρή νόσηση που χρειάστηκε νοσηλεία, καθώς ανήκει σε ευπαθή ομάδα και εμφάνισε συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Μέχρι τις 26 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 232 κρούσματα, εκ των οποίων 75 μόνο την τελευταία εβδομάδα, ενώ οι θάνατοι ανέρχονται σε 19, όλοι σε άτομα άνω των 65 ετών. Στα νοσοκομεία νοσηλεύονται 73 ασθενείς, με 26 σε ΜΕΘ και έναν σε ΜΑΦ.
Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης ατομικής προστασίας και στοχευμένων παρεμβάσεων για τον περιορισμό της κυκλοφορίας του ιού.
Τι δείχνουν τα τελευταία στοιχεία
Οι αριθμοί αποτυπώνουν μια δυναμική και εξελισσόμενη κατάσταση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φετινή κυκλοφορία του ιού στην Αττική είναι αισθητά εντονότερη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, με αυξημένα περιστατικά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, η σοβαρή νόσηση σε ανήλικο —αν και σπάνια— επιβεβαιώνει πως ο Ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να επηρεάσει ευάλωτους οργανισμούς ανεξαρτήτως ηλικίας, με κυριότερες επιπλοκές τις νευρολογικές εκδηλώσεις (εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα).
Η επιδημιολογική εικόνα, όπως έχει διαμορφωθεί έως τα τέλη Αυγούστου, περιλαμβάνει:
– 232 καταγεγραμμένα κρούσματα συνολικά, 75 εξ αυτών την τελευταία εβδομάδα.
– 19 θανάτους, όλοι σε άτομα άνω των 65 ετών.
– 73 νοσηλευόμενους, με 26 ασθενείς σε ΜΕΘ και έναν σε ΜΑΦ.
Οι αρχές υπενθυμίζουν ότι μεγάλο μέρος των λοιμώξεων είναι ήπιο ή ασυμπτωματικό. Ωστόσο, για ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι σημαντικός, καθιστώντας κρίσιμη την πρόληψη των τσιμπημάτων κουνουπιών.
Πού εντοπίζονται τα κρούσματα
Η γεωγραφική διασπορά είναι εκτεταμένη: κρούσματα έχουν καταγραφεί σε 61 δήμους, που ανήκουν σε 18 περιφερειακές ενότητες και πέντε περιφέρειες. Η Αττική καταγράφει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, με 37 δήμους να εμφανίζουν περιστατικά. Ακολουθούν:
– Κεντρική Μακεδονία: 12 δήμοι
– Θεσσαλία: 9 δήμοι
– Στερεά Ελλάδα: 2 δήμοι
– Πελοπόννησος: 1 δήμος
Στην Αγία Παρασκευή έχουν εντοπιστεί 12 κρούσματα, με συνεργεία να πραγματοποιούν συνεχείς επεμβάσεις για την καταπολέμηση των εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών. Η στόχευση σε μικροεστίες (στάσιμα νερά σε αυλές, ρέματα, φρεάτια) θεωρείται κρίσιμη για την άμεση μείωση του πληθυσμού κουνουπιών.
Δήμοι αυξημένου κινδύνου για τον Ιό του Δυτικού Νείλου
Η αρμόδια ομάδα εργασίας έχει ήδη χαρακτηρίσει έξι επιπλέον περιοχές ως υψηλού κινδύνου, παρά το ότι δεν έχουν ακόμη καταγραφεί κρούσματα: Ηράκλειο Αττικής, Νέα Σμύρνη, Νέα Φιλαδέλφεια – Νέα Χαλκηδόνα, Δάφνη – Υμηττός, Αμφίπολη (ΠΕ Σερρών) και Θάσος. Ο χαρακτηρισμός βασίζεται σε συνδυασμό επιδημιολογικών δεικτών (γειτνίαση με πληγείσες περιοχές, κινητικότητα πληθυσμού) και γεωμορφολογικών παραγόντων (υγροτοπικά συστήματα, στάσιμα νερά, πλημμυρικές επιφάνειες) που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης.
Γιατί σημειώνεται έξαρση
Οι ειδικοί αποδίδουν την τρέχουσα έξαρση σε πολλαπλούς παράγοντες:
– Κλιματική αλλαγή, που επιμηκύνει την περίοδο δραστηριότητας των κουνουπιών και ευνοεί την επιβίωσή τους σε ήπιους χειμώνες.
– Πλημμυρικά φαινόμενα και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, οι οποίες δημιουργούν νέες εστίες αναπαραγωγής.
– Αστικοποίηση και κακή διαχείριση υδάτων, που αυξάνουν τα στάσιμα νερά σε αστικές και περιαστικές ζώνες.
Η συνέργεια αυτών των παραγόντων μεταφράζεται σε περισσότερα τσιμπήματα και μεγαλύτερη πιθανότητα μετάδοσης του ιού από μολυσμένα κουνούπια σε ανθρώπους.
Μέτρα πρόληψης και στοχευμένες δράσεις
Οι αρχές καλούν τους πολίτες να υιοθετήσουν απλά αλλά αποτελεσματικά μέτρα ατομικής προστασίας, συμπληρωματικά προς τις παρεμβάσεις της Πολιτείας:
– Χρήση εντομοαπωθητικών με εγκεκριμένες δραστικές ουσίες, σύμφωνα με τις οδηγίες.
– Μακριά ρούχα, ανοιχτόχρωμα, ιδίως τις ώρες αιχμής δραστηριότητας των κουνουπιών (σούρουπο, ξημέρωμα).
– Τοποθέτηση και συντήρηση κουνουπιέρων και σιτών σε παράθυρα και πόρτες.
– Εξάλειψη στάσιμων νερών σε πιθάρια, πιατάκια γλαστρών, υδρορροές και αυλές.
– Προστασία βρεφών και ηλικιωμένων με επιπλέον φυσικά εμπόδια (κουνουπιέρες κρεβατιού).
Σε επίπεδο φορέων, η Περιφέρεια Αττικής υλοποιεί εκτεταμένες επιχειρήσεις καταπολέμησης κουνουπιών. Στην Ανατολική Αττική δρομολογείται παρέμβαση σε 10.000 στρέμματα με επίγειες τουρμπίνες, ενώ οι ψεκασμοί έχουν αυξηθεί κατά 30% από τις αρχές του 2026. Οι δράσεις αυτές εντάσσονται στο πρόγραμμα ολοκληρωμένης διαχείρισης κουνουπιών και στοχεύουν στην ταχεία μείωση των εστιών αναπαραγωγής.
Ευπαθείς ομάδες και παιδιά: τι να προσέξουν
Το περιστατικό του 13χρονου υπενθυμίζει ότι ο Ιός του Δυτικού Νείλου, αν και συνήθως ήπιος, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα σε ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή και, σπανιότερα, παιδιά με υποκείμενα προβλήματα. Γονείς και φροντιστές καλούνται να ενισχύουν τα μέτρα πρόληψης (εντομοαπωθητικά εγκεκριμένα για παιδική χρήση, προστατευτικά ρούχα, αποφυγή έκθεσης τα σούρουπα) και να απευθύνονται σε γιατρό αν εμφανιστούν συμπτώματα όπως έντονος πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, αυχενική δυσκαμψία, σύγχυση ή εξάνθημα.
