Αναβολή εν όψει οριστικής λύσης παίρνουν οι περικοπές σε όλες τις συντάξεις χηρείας που βάσει νόμου θα έπρεπε να περιοριστούν είτε στο 35% της αρχικής σύνταξης του θανόντος μετά την πρώτη τριετία είτε ακόμη και να κοπεί τελείως ένα τμήμα της σύνταξης εφόσον ο δικαιούχος συνταξιοδοτείται από τον ΟΓΑ.
Το «στοπ» στις νομοθετημένες περικοπές μπορεί να έχει ατύπως «ισχύ νόμου» εδώ και χρόνια για περίπου 60.000 συντάξεις θανάτου από Ταμεία του ιδιωτικού τομέα, αλλά το «απαγορευτικό» σε μειώσεις έχει επεκταθεί, τελικά, σε πολύ περισσότερες, σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες των συντάξεων χηρείας, που υπόκεινται σε «ψαλίδι» βάσει νόμου.
Η άτυπη οδηγία που, σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.» της Κυριακής, έχει δοθεί από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προς τον ΕΦΚΑ είναι να μην εφαρμόζονται οι μειώσεις που προβλέπει ο νόμος για τις συντάξεις χηρείας, καθώς θα υπάρξει αλλαγή νόμου έως τις εκλογές ή αμέσως μετά, εφόσον γίνουν οι σχετικές εξαγγελίες στο διάστημα που μεσολαβεί έως την άνοιξη του 2027, που είναι και ο χρόνος των εκλογών.
Το σχέδιο
Το σχέδιο που έχουν επεξεργαστεί τα στελέχη του υπουργείου για τις αλλαγές στις συντάξεις, λόγω θανάτου, έχει δύο σενάρια, που και τα δύο, όπως αποκαλύπτει ο «Ε.Τ.» της Κυριακής, δεν προβλέπουν αναδρομικές μειώσεις για τις περικοπές που δεν εφαρμόστηκαν. Ως εκ τούτου, δεν έχει νόημα να γίνει καμία μείωση στις συντάξεις χηρείας που έχουν απονεμηθεί από το 2016 και μετά και οι οποίες βάσει νόμου θα έπρεπε να ελεγχθούν από το 2019 και μετά, για να διαπιστωθεί αν συντρέχουν οι λόγοι περιορισμού τους στο 35%, αντί 70% της σύνταξης του θανόντος.
Υπενθυμίζεται ότι ο Νόμος 4387/2016 (Νόμος Κατρούγκαλου) κατέβαζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και έπειτα από μία τριετία στο 25%, εφόσον κατόπιν ελέγχου ο δικαιούχος (χήρα/χήρος) έπαιρνε δική του σύνταξη ή εργαζόταν.
Με τον Νόμο 4670/2020 (Νόμος Βρούτση) το 50% αυξήθηκε στο 70%, αλλά δεν απαλείφθηκαν οι λόγοι περικοπής μετά την τριετία (δεύτερη σύνταξη ή εργασία), με αποτέλεσμα να επικρέμαται η «δαμόκλειος σπάθη» μειώσεων από το 70% στο 35% για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Οι περικοπές αυτές εφαρμόστηκαν για περίπου 7.500 χήρες του Δημοσίου στις αρχές του 2020 και όταν επιχειρήθηκε να γίνει το ίδιο σε περίπου 60.000 χήρες του ιδιωτικού τομέα, ο ΕΦΚΑ επέστρεψε την επόμενη κιόλας ημέρα τα ποσά που είχε κόψει την προηγούμενη. Έκτοτε δεν κόβεται λόγω απασχόλησης ή λόγω λήψης δεύτερης σύνταξης καμία σύνταξη χηρείας που απονέμεται είτε από το Δημόσιο είτε από Ταμεία του ιδιωτικού τομέα, πλην των 7.500 συνταξιούχων που είναι και οι αδικημένοι σε σχέση με την πλειονότητα των δικαιούχων.
Το τελευταίο διάστημα, όμως, έχουν προστεθεί και άλλες κατηγορίες συντάξεων χηρείας όπου οι περικοπές έχουν μπει στο συρτάρι του ΕΦΚΑ.
Αγρότες
Η πιο πολυπληθής κατηγορία μετά το Δημόσιο και τα Ταμεία του ιδιωτικού τομέα είναι οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ που λαμβάνουν και σύνταξη χηρείας. Ο νόμος εδώ είναι πιο «σκληρός», καθώς προβλέπει ότι σε περίπτωση λήψης σύνταξης θανάτου ο συνταξιούχος του ΟΓΑ χάνει εντελώς ένα τμήμα της δικής του σύνταξης, που είναι η βασική σύνταξη, η οποία για τους παλαιούς φτάνει στα 360 ευρώ, ενώ η καθαρά ανταποδοτική σύνταξη βάσει των εισφορών τους δεν ξεπερνά τα 200 ευρώ. Στην περίπτωση, λοιπόν, που ένας συνταξιούχος του ΟΓΑ πάρει σύνταξη λόγω θανάτου του ή της συζύγου, κόβεται αυτόματα το 360άρι και μένει με την ανταποδοτική σύνταξη και με το 70% της σύνταξης του θανόντος.
Έπειτα από μία τριετία, όμως, η σύνταξη χηρείας περιορίζεται από το 70% στο 35%.
Ο ΕΦΚΑ έχει περίπου 15.000 τέτοιες περιπτώσεις στις οποίες έχει «παγώσει» τις περικοπές, καθώς η άτυπη οδηγία του υπουργείου είναι η αναστολή μειώσεων μέχρι νεωτέρας, δηλαδή μέχρι να αποφασιστεί ποιο σενάριο θα πάρει το «πράσινο φως» για να νομοθετηθούν οι αλλαγές σε όλες τις συντάξεις χηρείας.
*Με πληροφορίες από την εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος
