«Κρυφός» κόφτης στην αύξηση των συντάξεων υπάρχει στον μαθηματικό τύπο βάσει του οποίου αναπροσαρμόζονται οι αποδοχές των συνταξιούχων, ο οποίος δεν επιτρέπει οι αυξήσεις να υπερβούν τον πληθωρισμό.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι συνταξιούχοι ζήτησαν την αλλαγή του μαθηματικού τύπου για την αύξηση των συντάξεων στη συνάντηση που είχαν με την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Ο «κρυφός» κόφτης προβλέφθηκε στον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και πρακτικά δεν επιτρέπει ποτέ να δοθούν αυξήσεις συντάξεων πάνω από τον εκάστοτε επίσημο πληθωρισμό. Οι αυξήσεις που δόθηκαν στις συντάξεις από το 2023 και μετά, που ξεπάγωσαν οι αναπροσαρμογές των αποδοχών των συνταξιούχων, δηλαδή για τα έτη 2023, 2024, 2025 και 2026, είναι σωρευτικά 15,55% και κινούνται κάτω από το ύψος του πληθωρισμού που για τα παραπάνω έτη ήταν σωρευτικά στο 19,3%. Αν δεν υπήρχε ο κόφτης, τότε οι συνταξιούχοι θα είχαν τουλάχιστον μια έξτρα αύξηση σχεδόν κατά 4%.
Υπολογισμός
Ο μαθηματικός τύπος υπολογίζει την αύξηση των συντάξεων με βάση το ήμισυ του αθροίσματος του ποσοστού του πληθωρισμού και του ποσοστού της ανάπτυξης του προηγούμενου έτους. Ουσιαστικά το άθροισμα διαιρείται διά του 2 και έτσι προκύπτει η αύξηση. Για το 2026 η αύξηση είναι 2,4% με βάση πληθωρισμό 2,6% και ανάπτυξη 2,2% για το 2025, οπότε το άθροισμα των δυο μεγεθών βγαίνει 4,8% και το ήμισυ αυτού είναι 2,4%.
Ο κόφτης έρχεται αφού καθοριστεί η αύξηση, καθώς η σχετική διάταξη λέει ότι σε κάθε περίπτωση το ποσοστό της αύξησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τον πληθωρισμό. Την αλλαγή του μαθηματικού τύπου που περιλαμβάνει τον κόφτη στις αυξήσεις ζήτησαν οι πρόεδροι 10 συνταξιουχικών οργανώσεων στη συνάντηση που είχαν την περασμένη Δευτέρα στο υπουργείο Εργασίας με την αρμόδια υπουργό Νίκη Κεραμέως. Ωστόσο η ηγεσία του υπουργείου δεν θέλησε να δεσμευτεί για κάποια αλλαγή, αν και το αίτημα είναι απολύτως ρεαλιστικό, καθώς ο κανόνας στις ονομαστικές αυξήσεις είναι ότι πάντα πρέπει να κινούνται τουλάχιστον πάνω από τον πληθωρισμό.
Αναδρομικά και προσωπική διαφορά στην ατζέντα της συζήτησης
Στην ατζέντα της συζήτησης υπήρχαν και τα αναδρομικά, με αίτημα από την πλευρά των συνταξιούχων να τα πληρωθούν όλοι, δηλαδή και αυτοί που δεν κατέθεσαν αγωγές. Σημειώνεται ότι περίπου 370.000 συνταξιούχοι έχουν καταθέσει προσφυγές και σχεδόν 800.000 είναι χωρίς προσφυγές, έχοντας τις ίδιες αντισυνταγματικές περικοπές με όσους πρόλαβαν και άσκησαν αγωγές κατά του ΕΦΚΑ για να τις διεκδικήσουν στα δικαστήρια.
Στο αίτημα αυτό το υπουργείο έδωσε μία ανάλυση του κόστους λέγοντας ότι η πληρωμή σε όλους τους συνταξιούχους των αναδρομικών που προέρχονται από αντισυνταγματικές περικοπές επικουρικών συντάξεων και Δώρων κύριων συντάξεων ανέρχεται στα 2,4 δισ. ευρώ και δεν το αντέχει δημοσιονομικά ο προϋπολογισμός. Η πληρωμή θα μπορούσε να γίνει με αναστολή των κρατήσεων υπέρ του ΑΚΑΓΕ για μία διετία συν τους τόκους που εισπράττει ο λογαριασμός αυτός, αντιπρότειναν οι συνταξιούχοι, χωρίς να υπάρξει απάντηση.
Το τρίτο αίτημα που έθεσαν αφορούσε την προσωπική διαφορά και τον συνυπολογισμό της στις αυξήσεις που καταβάλλονται στην εθνική και ανταποδοτική σύνταξη. Εδώ η απάντηση ήταν ότι η προσωπική διαφορά θα συνεχίσει να καταβάλλεται εφ’ όρου ζωής ως ξεχωριστό ποσό, χωρίς να παίρνει αυξήσεις και έμεινε ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξαιρεθεί από τις φορολογικές κρατήσεις.
Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»
