Πληρωμές αναδρομικών για περισσότερους από 350.000 συνταξιούχους βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο, καθώς οι δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται το τελευταίο διάστημα ανοίγουν τον δρόμο για επιστροφές από περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και από την κατάργηση των Δώρων.
Τα ποσά που επιδικάζονται μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικά, φτάνοντας έως και 7.485 ευρώ (μικτά), ανάλογα με το Ταμείο, το ύψος της επικουρικής και τους τόκους που προστίθενται. Παρότι έχουν ήδη ολοκληρωθεί πληρωμές αναδρομικών για περίπου 20.000 δικαιούχους, η μεγάλη μάζα των συνταξιούχων εξακολουθεί να περιμένει — σε πολλές περιπτώσεις για χρόνια — την τελική εκκαθάριση και εκτέλεση των αποφάσεων.
Πληρωμές αναδρομικών: Ποιοι πληρώθηκαν και ποιοι παραμένουν σε αναμονή
Η εικόνα σήμερα χωρίζεται σε τρεις βασικές ομάδες:
– Περίπου 20.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη δει τα χρήματα στους λογαριασμούς τους. Πρόκειται κυρίως για ομαδικές αγωγές που εκδικάστηκαν και ολοκληρώθηκαν διαδικαστικά εντός του τελευταίου έτους.
– Περίπου 150.000 συνταξιούχοι βρίσκονται στο «ενδιάμεσο» στάδιο: οι αγωγές τους έχουν εκδικαστεί, όμως οι αποφάσεις δεν έχουν καθαρογραφεί. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι υπάρχει δικαστική κρίση, δεν έχει ολοκληρωθεί το γραφειοκρατικό κομμάτι που απαιτείται για να κοινοποιηθούν και να εκτελεστούν.
– Περίπου 200.000 συνταξιούχοι περιμένουν ακόμη την εκδίκαση των αγωγών τους. Σε αυτή την κατηγορία, ο ορίζοντας πληρωμών μεταφέρεται χρονικά, με πιθανότερο σενάριο να αρχίσουν οι καταβολές μέσα στο 2027, ανάλογα με τον ρυθμό των δικαστηρίων και την εξέλιξη των διαδικασιών.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι ο αριθμός των συνταξιούχων δεν ταυτίζεται με τον αριθμό των δικαστικών αποφάσεων, επειδή στην πράξη δεν πρόκειται για ατομικές προσφυγές, αλλά κατά κύριο λόγο για ομαδικές αγωγές περίπου 50 ατόμων. Έτσι, οι περίπου 200.000 συνταξιούχοι που περιμένουν εκδίκαση εντάσσονται σε περίπου 4.000 ομαδικές αγωγές, ενώ οι περίπου 150.000 που περιμένουν καθαρογραφή εντάσσονται σε περίπου 3.000 αγωγές που έχουν ήδη συζητηθεί στο ακροατήριο.
Νέα δικαστική απόφαση: Επιστροφές έως 3.455 ευρώ και τόκοι πολλών ετών
Ενδεικτικό της δυναμικής που έχει δημιουργηθεί είναι νεότερη απόφαση του 13ου Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθήνας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 18 Μαΐου 2026. Με την απόφαση αυτή επιδικάζεται σε ομαδική αγωγή κατά του ΕΦΚΑ-ΕΤΕΑΕΠ επιστροφή αναδρομικών έως 3.455 ευρώ από περικοπές επικουρικών και από Δώρα κύριων και επικουρικών συντάξεων.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι τόκοι: το δικαστήριο όρισε επιστροφή με τόκους από τον Δεκέμβριο του 2018 (ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής) έως την πλήρη εξόφληση. Αυτό πρακτικά μεταφράζεται σε τόκους πολλών ετών, οι οποίοι μπορούν να αυξήσουν αισθητά το τελικό ποσό που θα πιστωθεί. Το επιτόκιο κινείται στο 6% έως το 2021 και στη συνέχεια σε χαμηλότερα επίπεδα (περίπου 4,5% κατά μέσο όρο).
Γιατί καθυστερούν οι πληρωμές αναδρομικών και ποια είναι τα βήματα μέχρι την πίστωση
Οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται σε έναν μόνο λόγο. Από τη μία πλευρά υπάρχει ο φόρτος των δικαστηρίων και οι αναβολές που συχνά προηγούνται, και από την άλλη η ανάγκη να κλείσουν κρίσιμα νομικά ζητήματα μέσω πιλοτικών δικών (ΣτΕ και ΑΕΔ). Οι αποφάσεις αυτές επιβεβαίωσαν ότι δικαιούχοι για αναδρομικά 11 μηνών από αντισυνταγματικές περικοπές είναι όσοι είχαν καταθέσει αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020.
Στην πράξη, από τη στιγμή που μια υπόθεση εκδικαστεί, μεσολαβούν συγκεκριμένα στάδια μέχρι να γίνουν οι πληρωμές αναδρομικών:
1. Καθαρογραφή της απόφασης (η γραπτή, πλήρης διατύπωση του σκεπτικού και του διατακτικού).
2. Κοινοποίηση στους διαδίκους μέσω των δικηγόρων.
3. Έκδοση πιστοποιητικού περί μη άσκησης έφεσης (όπου απαιτείται για να αποδειχθεί τελεσιδικία).
4. Κατάθεση του φακέλου στο αρμόδιο τμήμα πληρωμών/εκτέλεσης, ώστε να δρομολογηθεί η καταβολή.
Ποια αναδρομικά αφορούν τις επικουρικές και ποια τις κύριες συντάξεις
Ο βασικός πυρήνας των επιστροφών σχετίζεται με το 11μηνο από 10 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016, δηλαδή από τη δημοσίευση της πρώτης κρίσιμης απόφασης του ΣτΕ έως την έναρξη ισχύος του Ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου). Για το διάστημα αυτό:
– Στις επικουρικές συντάξεις επιστρέφονται οι μειώσεις που επιβλήθηκαν από τους νόμους 4051 και 4093/2012 (με συγκεκριμένα εισοδηματικά και ποσοτικά κριτήρια), καθώς και τα Δώρα επικουρικής που είχαν καταργηθεί μετά το 2013.
– Στις κύριες συντάξεις, για το ίδιο επίδικο πλαίσιο, οι επιστροφές αφορούν κυρίως τα Δώρα (έως 800 ευρώ), καθώς οι μειώσεις 11 μηνών στις κύριες είχαν ήδη επιστραφεί με ειδική ρύθμιση τον Οκτώβριο του 2020 σε όλους.
Πόσα φτάνουν τα ποσά: Έως 7.485 ευρώ μικτά, έως 5.763 ευρώ καθαρά
Με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται, τα αναδρομικά από επικουρικές και Δώρα, μαζί με τους τόκους, μπορούν να αγγίξουν έως 7.485 ευρώ σε μικτά ποσά. Μετά τις κρατήσεις, τα καθαρά πληρωτέα ποσά φτάνουν έως 5.763 ευρώ.
Ενδεικτικά ποσά (χωρίς τόκους) για τις περικοπές του 11μήνου στις επικουρικές διαμορφώνονται ως εξής:
– Συνταξιούχοι ΙΚΑ: περίπου 410 έως 2.372 ευρώ.
– Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών: περίπου 1.111 έως 4.004 ευρώ.
– Συνταξιούχοι Δημοσίου: περίπου 727 έως 2.820 ευρώ.
– Λοιπά επικουρικά Ταμεία (π.χ. δικηγόρων, εμποροϋπαλλήλων κ.ά.): περίπου 668 έως 2.399 ευρώ.
– Συνταξιούχοι ΝΑΤ: περίπου 503 έως 1.985 ευρώ (με ειδικότερες παραμέτρους ως προς τις μειώσεις και τα Δώρα).
Τι γίνεται με όσους δεν κατέθεσαν αγωγές: 800.000 συνταξιούχοι εκτός δικαστικών διεκδικήσεων
Παράλληλα, υπάρχει μια μεγάλη κατηγορία — περίπου 800.000 συνταξιούχοι — που δεν κατέθεσαν αγωγές. Για λόγους ίσης μεταχείρισης, έχει τεθεί στη δημόσια συζήτηση το ενδεχόμενο να υπάρξει κάποια μορφή μερικής αποκατάστασης, για παράδειγμα μέσω εφάπαξ ενίσχυσης (ενδεικτικά 600–700 ευρώ). Ωστόσο, κάτι τέτοιο προϋποθέτει πολιτική απόφαση και συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση.
