Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε το πρωί σε διευρυμένη σύσκεψη στο Δημαρχείο Αμοργού. Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, συζητήθηκαν ζητήματα τοπικού ενδιαφέροντος με έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος, την αναβάθμιση υποδομών, την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και την υγεία.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών της ΕΕ Κώστας Καδής, ο Δήμαρχος Αμοργού Ελευθέριος Καραΐσκος, Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Αναπληρωτής Υπουργός Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης Σπανάκης, ο Μητροπολίτης Θήρας, Αμοργού και Νήσων Αμφιλόχιος και οι βουλευτές Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας Κατερίνα Μονογυιού, Φίλιππος Φόρτωμας και Μάρκος Καφούρος.
Μετά τη σύσκεψη ο Πρωθυπουργός έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Αγαπητέ Δήμαρχε, Σεβασμιώτατε, κ. Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή την εξαιρετικά θερμή υποδοχή. Κυρίως σας ευχαριστώ για την πολύ ουσιαστική ενημέρωση την οποία μου κάνατε, εσείς αλλά και οι υπόλοιποι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τα ζητήματα τα οποία απασχολούν το νησί σας.
Πράγματι, ο κεντρικός λόγος για τον οποίο βρίσκομαι σήμερα στην Αμοργό είναι για να μπορέσουμε αύριο να παρουσιάσουμε μία εμβληματική πρωτοβουλία στην οποία αναφερθήκατε και εσείς, το “Αμοργόραμα”.
Θα έχουμε την ευκαιρία αύριο να συζητήσουμε πολύ πιο εκτενώς για την πολύ μεγάλη σημασία την οποία αποδίδω σε αυτή τη δράση. Μία δράση η οποία ήρθε από την ίδια την κοινωνία των πολιτών, στηρίχθηκε από μη κυβερνητικές οργανώσεις, αγκαλιάστηκε από το Δήμο και θεσμοθετήθηκε από την κυβέρνηση.
Θεωρώ ότι θα είναι ένα πρότυπο για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούμε να προστατεύσουμε το θαλάσσιο περιβάλλον και σε άλλες νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές της πατρίδας μας, γι’ αυτό και αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτή την πρωτοβουλία.
Όπως ξέρετε, έχουμε ήδη εξαγγείλει και θέσει σε δημόσια διαβούλευση -έχουμε ξεκινήσει δηλαδή το πρώτο στάδιο υλοποίησης- μία πολύ σημαντική, εμβληματική θα έλεγα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρωτοβουλία: τη δημιουργία δύο νέων πολύ μεγάλων Θαλάσσιων Πάρκων, το ένα θα είναι στο νότιο Ιόνιο, το δεύτερο θα είναι στις νότιες Κυκλάδες, με απώτατο ανατολικό άκρο την Αμοργό αλλά και τις νήσους Κίναρο και Λέβιθα, που ουσιαστικά αποτελούν μέρος του ίδιου περιβαλλοντικού συγκροτήματος.
Τονίζω ότι αυτή η ζώνη προστασίας, η οποία αφορά την άσκηση κυριαρχίας της πατρίδας μας, αφορά δηλαδή τις περιοχές εντός των χωρικών μας υδάτων, είναι μία πρωτοβουλία περιβαλλοντική η οποία, κ. Επίτροπε, μας τοποθετεί στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών χωρών στα πλαίσια της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Είμαστε στην αρχή ακόμα αυτής της δράσης, έχουμε δουλειά να κάνουμε μαζί με τα αρμόδια Υπουργεία. Ο σκοπός μας είναι αυτές οι περιοχές προστασίας να μην είναι απλά περιοχές προστασίας οι οποίες θα μένουν στα χαρτιά, αλλά να υπάρχει ουσιαστική και αποτελεσματική περιφρούρηση όλων των δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να μπορέσουμε σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα να δούμε και τα πολλά θετικά οφέλη από αυτές τις δράσεις.
Αυτό με πηγαίνει σε ένα θέμα το οποίο αναφέρατε και εσείς, που είναι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε τη στήριξη και την ανάπτυξη ειδικά των μικρότερων νησιών μας. Αναφερθήκατε εκτενώς στην οικονομική δραστηριότητα και προφανώς η Αμοργός είναι ένα νησί με πολύ ιδιαίτερο χαρακτήρα, τον οποίο οφείλουμε με κάθε τρόπο να διαφυλάξουμε. Γι’ αυτό και αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε όλες τις δράσεις οργάνωσης του χώρου, ειδικά στην εκπόνηση του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου.
Ο σκοπός μας και ο σκοπός της κυβέρνησης και η κατεύθυνση που έχουμε πάρει και από το Ανώτατο Δικαστήριο, το γνωρίζετε εξάλλου αυτό, είναι να περιορίσουμε, στο μέτρο του εφικτού και πάντα στα πλαίσια του νόμου, την εκτός σχεδίου δόμηση.
Αυτό σημαίνει ότι εγώ επί της αρχής -και θα το συζητήσουμε στη συνέχεια και με το Υπουργείο- είμαι θετικός στις επεκτάσεις των οικισμών. Είναι πολύ πιο λογικό, και αυτή είναι η πολιτική την οποία ακολουθώ σε όλα τα νησιά, να επεκτείνουμε λελογισμένα τους οικισμούς μας από το να οικοδομούμε διάσπαρτα στα νησιά μας, επιβαρύνοντας με αυτόν τον τρόπο το περιβάλλον. Άρα, σε αυτή την κατεύθυνση, στην οποία κινείστε και εσείς, εγώ επί της αρχής είμαι θετικός. Προφανώς, πρέπει να δούμε στη συνέχεια μαζί με το Υπουργείο τις λεπτομέρειες.
Το ίδιο αφορά και τους δρόμους, με απόλυτο σεβασμό σε δικαστικές υποθέσεις οι οποίες αυτή τη στιγμή μπορεί να βρίσκονται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου. Δρόμοι καινούργιοι πρέπει να ανοίγουν μόνο αν υπάρχουν πολύ ειδικοί λόγοι και αυτό είναι κάτι το οποίο μπορούμε πάντα να το εξετάσουμε. Καταλαβαίνω ότι δεν μιλάμε για πολλά χιλιόμετρα, αλλά είναι, πάλι, κάτι το οποίο μπορούμε να το δούμε σε συνεργασία και με τις αρμόδιες αρχές. Σε κάθε περίπτωση, οι δρόμοι αυτοί θα πρέπει να εξυπηρετούν πραγματικά αγροτικές ανάγκες και να μην δίνουν δικαίωμα οικοδόμησης στο μέλλον. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο το αναγνωρίζετε και εσείς.
Η προστασία του περιβάλλοντος, όμως, προφανώς σημαίνει και αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων που έρχονται από το παρελθόν, σε σχέση με στερεά απόβλητα, σε σχέση με υγρά λύματα. Χαίρομαι γιατί και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών δρομολογούνται αρκετές δράσεις σε αυτή την κατεύθυνση.
Να τονίσω και εγώ ότι η Αμοργός, σε σχέση με άλλα νησιά, συγκριτικά από εκεί που ξεκινήσαμε, είναι σίγουρα ωφελημένη από τα χρηματοδοτικά εργαλεία της κυβέρνησης, όχι μόνο από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους αλλά και από τις υπόλοιπες χρηματοδοτήσεις οι οποίες έγιναν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες, αλλά σίγουρα η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει μία σειρά από μικρά και μεσαία έργα, τα οποία νομίζω ότι σταδιακά αλλάζουν την ίδια την όψη του νησιού.
Και βέβαια, να τονίσω και να κάνω τη γέφυρα με αυτά τα οποία είπε ο κ. Επίτροπος, ότι προσδοκούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορέσουμε στα πλαίσια του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου να έχουμε και κάποια εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία να αφορούν ειδικά τη νησιωτικότητα και να μην περιορίζονται αυτά μόνο στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Σύγκλισης, το ΕΣΠΑ δηλαδή, το οποίο προφανώς είναι σχεδιασμένο για να καλύπτει και άλλου είδους ανάγκες.
Διατρέχοντας την παρουσίαση, σας άκουγα, και αν σκεφτείτε ότι αντίστοιχα προβλήματα -το έλεγα στον Επίτροπο ο οποίος είναι από την Κύπρο-, αν σκεφτούμε λίγο από τις Βρυξέλλες τι σημαίνει ως κυβέρνηση να πρέπει να διαχειριζόμαστε όλα αυτά τα ζητήματα τα οποία θέσατε για παραπάνω από 110 κατοικημένα νησιά στην πατρίδα μας. Γιατί το κάθε νησί, ειδικά τα μικρά νησιά, αντιμετωπίζει τις δικές του ιδιαιτερότητες, θέλει τη δική του φροντίδα, τη δική του προσοχή. Και αυτό το οποίο για εμάς μπορεί να φαντάζει μικρό για εσάς είναι πολύ σημαντικό και επηρεάζει την καθημερινότητά σας.
Να πω δυο κουβέντες για τα ζητήματα της υγείας. Χαίρομαι γιατί υπάρχει αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης και στο κέντρο υγείας της Αμοργού, το οποίο όταν το δείτε ολοκληρωμένο θα αντιληφθείτε τη σημασία του, γιατί και θα επεκταθεί και θα είναι πλήρως εκσυγχρονισμένο. Όπου έχουμε δει τέτοιες δράσεις να δρομολογούνται υπάρχει πάντα μία πολύ θετική ανταπόκριση από την τοπική κοινωνία.
Αυτό, προφανώς, δεν ακυρώνει τη διαρκή προσπάθειά μας να φροντίζουμε οι δομές υγείας να είναι και καλά στελεχωμένες. Χαίρομαι γιατί δίνετε και εσείς συμπληρωματικά σημαντικά κίνητρα ως Δήμος Αμοργού. Στέκομαι ιδιαίτερα στο ζήτημα της στέγης, το οποίο αποτελεί, θα έλεγα, κρίσιμο αποτρεπτικό παράγοντα σε άλλα νησιά από το να μπορέσουμε να προσελκύσουμε όχι μόνο γιατρούς αλλά συνολικά κρατικούς λειτουργούς.
Εδώ φαίνεται ότι έχετε κάνει βήματα σε αυτή την κατεύθυνση, αλλά να ξέρετε ότι ασκώ μία διαρκή πίεση στο Υπουργείο Υγείας να κινηθούμε στο μάξιμουμ των δυνατοτήτων μας, προκειμένου να μπορούμε να στελεχώσουμε με μόνιμο ιατρικό προσωπικό τις βασικές ειδικότητες που χρειάζεται ένα νησί του μεγέθους της Αμοργού.
Θέλω και δημόσια να πω ότι θα ζητήσω από το Υπουργείο Υγείας και από το ΕΚΑΒ να επαναξιολογήσουν τα πρωτόκολλα διακομιδών, και διά θαλάσσης και από τον αέρα, για τα νησιά των Κυκλάδων. Καταλαβαίνω αυτό το οποίο λέτε. Θα δούμε τα συγκεκριμένα στοιχεία και προφανώς αν είναι πιο ωφέλιμο και κυρίως πιο χρήσιμο για τον ασθενή να γίνεται απευθείας διακομιδή στην Αθήνα και να μην περνάμε από το ενδιάμεσο στάδιο διακομιδής σε άλλο νοσοκομείο και αν αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να γίνει, που νομίζω ότι υπό προϋποθέσεις μπορούμε να λύσουμε αυτό το πρόβλημα, να είστε σίγουρος ότι θα φροντίσουμε να το δρομολογήσουμε.
Κάποια θέματα ακόμα τα οποία τέθηκαν, στα οποία αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία. Το ξέρει καλά και ο Υπουργός, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος πρέπει να ολοκληρώσουμε όλες τις σημαντικές διασυνδέσεις των νησιών μας με το κεντρικό δίκτυο ηλεκτροδότησης. Αυτό αφορά και την Αμοργό, αλλά όχι μόνο. Δρομολογείται ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα, ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, από τον ΑΔΜΗΕ, συνολικά για τα θέματα των διασυνδέσεων.
Είναι κρίσιμο για την ενεργειακή σας ασφάλεια, είναι κρίσιμο, όμως, ταυτόχρονα να μειώσουμε το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για όλους, αλλά και για να μπορέσουμε να ξεφορτωθούμε ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες πια ανήκουν στο παρελθόν. Άρα, να ξέρετε ότι η κυβέρνηση στα ζητήματα των διασυνδέσεων δίνει απόλυτη προτεραιότητα και προφανώς αυτό είναι κάτι το οποίο αφορά και την Αμοργό.
Άκουσα ότι χρειάζεστε καινούργια πυροσβεστικά. Υπάρχει ένα μεγάλο πρόγραμμα ανανέωσης του συνολικού στόλου των πυροσβεστικών μας οχημάτων. Πιστεύω ότι μπορούμε να “χωρέσουμε” και την Αμοργό, καθώς έχετε δύο πυροσβεστικά. Θα μιλήσω με το Υπουργείο να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτό το επίπεδο, γιατί προφανώς είστε ένα νησί το οποίο πρέπει να θέσει τα ζητήματα πολιτικής προστασίας σε πρώτη προτεραιότητα. Εξάλλου, δοκιμαστήκατε και εσείς από την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη.
Επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια και για τα οικονομικά ζητήματα τα οποία θέσατε. Από του χρόνου και με ορίζοντα το 2027 όλοι οι κάτοικοι της Αμοργού θα πληρώνουν, καταρχάς, μειωμένο 50% ΕΝΦΙΑ του χρόνου και δεν θα πληρώνουν καθόλου ΕΝΦΙΑ από το 2027.
Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν αφορά μόνο την Αμοργό, αφορά παραπάνω από 12.500 χωριά σε όλη τη χώρα, αφορά 650 χωριά στις Κυκλάδες. Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί. Μπορεί η επιβάρυνση να μην είναι πολύ μεγάλη αλλά σίγουρα είναι μία πρόσθετη ανακούφιση για τους ανθρώπους εκείνους οι οποίοι επιλέγουν μόνιμα να κατοικούν στα νησιά μας.
Για το ζήτημα του ΦΠΑ επιφυλάσσομαι με θετική διάθεση. Καταλαβαίνω απόλυτα αυτό το οποίο λέτε. Κάναμε ένα πρώτο βήμα ως προς τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για τα πιο ακριτικά μας νησιά. Όμως, να ξέρετε ότι αυτό το οποίο θέτετε είναι σε πρώτη προτεραιότητα για εμένα και θα κάνετε λίγο υπομονή. Πιστεύω ότι όταν θα μπορέσουμε να βρούμε τον δημοσιονομικό χώρο, η αμέσως επόμενη προτεραιότητά μας για μείωση ΦΠΑ θα αφορά τα υπόλοιπα μικρά νησιά μας.
Οπότε, θα κάνετε λίγο υπομονή γι’ αυτό, αλλά να ξέρετε ότι στο ζήτημα αυτό δεν σας ξεχνούμε, γιατί έχουμε πια το νομικό πλαίσιο από την Ευρώπη να μπορούμε να το κάνουμε. Πρέπει να ζυγίσουμε τον δημοσιονομικό αντίκτυπο, αλλά σε κάθε περίπτωση θέλουμε να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Να κλείσω ευχαριστώντας σας και πάλι για την πολύ ευγενική υποδοχή. Να πω ακόμα μία φορά ότι επιδιώκω πάντα να βρίσκομαι όσο το δυνατόν πιο συχνά εκτός Αθηνών και να μπορώ να συνομιλώ με τις τοπικές κοινωνίες για τα προβλήματά τους.
Οι αρμόδιοι Υπουργοί γνωρίζουν τη σημασία που δίνουμε στη διάσταση της περιφερειακής ανάπτυξης, αλλά για να μπορούμε να πετύχουμε μία σωστή στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να έχουμε καλή γνώση των προβλημάτων. Σήμερα είχαμε εδώ Υπουργούς οι οποίοι είναι καθ’ ύλην αρμόδιοι. Νομίζω ότι έφυγαν με έναν συγκεκριμένο κατάλογο αιτημάτων, τα οποία και θα τα επεξεργαστούμε.
Και να χαιρετίσω, κλείνοντας, κάτι το οποίο νομίζω το ακούω από πολλούς Δημάρχους σε όλη τη χώρα: την πολύ καλή συνεργασία την οποία έχεις, Δήμαρχε, με το αρμόδιο Υπουργείο -είναι μαζί μας ο Υφυπουργός σήμερα, αλλά και με τον Υπουργό.
Είμαστε πάντα στη διάθεσή σας. Το ναι θα είναι ναι, το όχι θα είναι όχι. Έτσι μπορούμε να χτίσουμε ειλικρινείς σχέσεις εμπιστοσύνης. Αλλά πιστεύω ότι και για την Αμοργό το νερό έχει μπει στο αυλάκι.
Και μην υποτιμάτε -να κλείσω κάνοντας μία γέφυρα με την αυριανή εκδήλωση- το πόσο σημαντική προβολή θα έχει και εκτός Ελλάδος η δράση του “Αμοργοράματος”. Θα έχουμε μαζί μας αύριο πολύ σημαντικούς ανθρώπους από τον παγκόσμιο χώρο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, οι οποίοι έχουν όλη τη διάθεση αυτή την πρωτοβουλία να την αναδείξουν.
Πριν από κάποιες δεκαετίες το νησί έγινε γνωστό από μια εμβληματική ταινία, το “Απέραντο Γαλάζιο”. Έχουμε την ευκαιρία να ξαναγίνει γνωστό και ως προορισμός -το τονίζω αυτό-, και ως προορισμός για επισκέπτες από την πρωτοβουλία του “Αμοργοράματος”, για την οποία χαίρομαι γιατί βλέπω ότι τη στηρίζει ολόκληρη η τοπική κοινωνία.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Ο Δήμαρχος Αμοργού Ελευθέριος Καραΐσκος σημείωσε από την πλευρά του: «Κύριε Πρωθυπουργέ, με μεγάλη αγάπη, τιμή και υπερηφάνεια σας υποδεχόμαστε στο νησί μας.
Το νησί που έχει γεννήσει το “Αμοργόραμα”, αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία των αλιέων. Μία πρωτοβουλία που εσείς την αγκαλιάσατε, εσείς και το επιτελείο σας, τη στηρίξατε και τη θεσμοθετήσατε. Ένα μεγάλο ευχαριστώ από την Αμοργό γι’ αυτή σας την προσφορά.
Η παρουσία σας σήμερα εδώ έχει ένα εμβληματικό χαρακτήρα και για το νησί μας, αλλά γενικά για τη νησιωτικότητα, γιατί είναι μία πράξη στήριξης προς τα νησιά, προς τους νησιώτες.
Το “Αμοργόραμα”, όπως και όλες αυτές οι πρωτοβουλίες που ξεκινάνε από τις τοπικές κοινωνίες, και ειδικά τις μικρές τοπικές κοινωνίες, στηρίζονται στην αγάπη που έχουν οι νησιώτες για τον τόπο τους. Αυτό ακριβώς γίνεται και με το “Αμοργόραμα”.
Τον τόπο τον οποίον τον διακρίνει το φυσικό περιβάλλον, η φυσική ομορφιά, η σπάνια αρχιτεκτονική, όπως η σπάνια αρχιτεκτονική εδώ των παραδοσιακών οικισμών του νησιού μας, οι πλούσιες παραδόσεις και ο πολιτισμός και τα μνημεία τα οποία διαθέτουμε. Όλα αυτά τα οποία θέλουμε να διατηρήσουμε και να τα δώσουμε και σε επόμενες γενιές.
Ευχαριστούμε πάρα πολύ για την παρουσία σας, για το μήνυμα το οποίο περνάτε και, βέβαια, για την ανταπόκριση που είμαστε σίγουροι ότι θα έχουμε στην παρουσίαση που σας κάναμε με τα θέματα τα οποία αντιμετωπίζουμε στον Δήμο μας, γιατί είστε ένας άνθρωπος που δεν στέκεστε σε λόγια, αλλά προχωράτε σε πράξεις. Τέτοιους ανθρώπους θέλουμε κοντά μας, συνεργάτες, συνοδοιπόρους προκειμένου να δώσουμε το καλύτερο στην πατρίδα μας».
