Τον αναλυτικό χάρτη των παρεμβάσεων τις οποίες εξήγγειλε από την ΔΕΘ ο πρωθυπουργός, παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης και οι υφυπουργοί Θάνος Πετραλιάς και Δημήτρης Μαρκόπουλος.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν, το κόστος των νέων -μη θεσμοθετημένων ακόμη- παρεμβάσεων που αναμένονται εντός του έτους (τέλη 2026) υπολογίζεται σε 605 εκατ. ευρώ. Το πλήρες πακέτο ενεργοποιείται από 1ης Ιανουαρίου και ανέρχεται σε 2,2 δισ. ευρώ, για ολόκληρο το 2027 ενώ με την εξέλιξη και διεύρυνση κάθε μέτρου, το 2030 θα αγγίξει τα 3,6 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Ωστόσο μαζί με τις ήδη νομοθετημένες ελαφρύνσεις που δεν έχουν ακόμη αποδοθεί (όπως η εκκαθάριση φόρου με την νέα κλίμακα του 2026 για ελεύθερους επαγγελματίες) το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό αποτύπωμα για το 2026 διαμορφώνεται σε 1,54 δισ. ευρώ, σε περίπου 5 δισ. ευρώ το 2027 και σχεδόν 9 δισ. ευρώ το 2030.
Έως 4.000 ευρώ το όφελος από το τεκμαρτό
Η μεγαλύτερη ελάφρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες (572 εκατ. ευρώ για το 2027) προέρχεται από το «σβήσιμο» των προσαυξήσεων που εκτόξευαν το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα λόγω μισθοδοσίας και υψηλού τζίρου.
Όπως διευκρίνισε ο αρμόδιος υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος, για τα εισοδήματα που αποκτώνται εφέτος και θα δηλωθούν το 2027 καταργούνται για τους συνεπείς επαγγελματίες η προσαύξηση που συνδέεται με το κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού και εκείνη που υπολογίζεται όταν ο τζίρος υπερβαίνει τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου κλάδου (ΚΑΔ). Οι δύο επιβαρύνσεις αφορούν σήμερα περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις.
Η ελάφρυνση δεν θα είναι αυτόματη. Ο επαγγελματίας θα πρέπει να πληροί 4 προϋποθέσεις:
– να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA,
– να έχει συνδέσει την ταμειακή μηχανή με το POS και να παραμένει διασυνδεδεμένος σε όλη τη διάρκεια του έτους,
– να μη του έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική διοίκηση ή την Επιθεώρηση Εργασίας κατά τα προηγούμενα πέντε φορολογικά έτη και
– να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας.
Με αυτά τα δεδομένα, οι περισσότεροι δικαιούχοι θα κερδίσουν περίπου 1.000-1.500 ευρώ από φόρους ετησίως, ενώ περίπου 10.000 επαγγελματίες θα δουν τον φόρο τους να μειώνεται κατά περίπου 2.500 έως 4.000 ευρώ ετησίως.
Ως παράδειγμα, ιδιοκτήτης καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ κερδίζει 2.534 ευρώ. Ατομική επιχείρηση λιανικής πώλησης υποδημάτων, με τέσσερα χρόνια λειτουργίας και δύο εργαζομένους, κερδίζει 1.134 ευρώ, ενώ λογιστής με 20 χρόνια λειτουργίας και χωρίς προσωπικό έχει όφελος 615 ευρώ.
Ενώ η προσαύξηση καταργείται πάντως, το βασικό τεκμήριο παραμένει. Θα εξακολουθήσει να συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και να προσαυξάνεται λόγω τριετιών μετά τα πρώτα έξι χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης. Απαντώντας σε ερώτηση για ενδεχόμενη πλήρη κατάργηση, ο κ. Πιερρακάκης δεν ανέλαβε σχετική δέσμευση. Άφησε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων διορθώσεων σε κλάδους στους οποίους θα εντοπιστούν προβλήματα εφαρμογής.
Για τους εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ, το τεκμήριο θα ακολουθεί πλέον το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας 50%, θα περιορίζεται στο 50%, ενώ τα ανήλικα παιδιά που κληρονομούν άδεια ταξί θα εξαιρούνται από το τεκμαρτό εισόδημα.
Η μείωση του τεκμαρτού κατά 50% επεκτείνεται επίσης σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα. Ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, το όριο αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους. Η αλλαγή καλύπτει 131 επιπλέον οικισμούς.
Συντάξεις: οι νέοι δικαιούχοι των 400 ευρώ
Η μόνιμη ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται από 250 πέρυσι σε 400 ευρώ καθαρά εφέτος. Παράλληλα διευρύνεται σε 270.000 επιπλέον συνταξιούχους, ηλικίας άνω των 65 ετών. Συνολικά θα καλύπτει περίπου 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους και θα έχει ετήσιο κόστος 880 εκατ. ευρώ.
Με βάση όσα ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, δεδομένου ότι η εθνική σύνταξη ανέρχεται σε 446 ευρώ μικτά -πριν τις κρατήσεις- ενώ το επίδομα χορηγείται καθαρά -χωρίς κρατήσεις-, το όφελος για τους δικαιούχους προσιδιάζει σε μία εθνική σύνταξη ετησίως.
Στην πράξη, το ποσό θα καταβάλλεται σε όλους τους συνταξιούχους γήρατος άνω των 65 ετών χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Θα το λαμβάνουν επίσης από τα 60 έτη όσοι δικαιούνται συντάξεις λόγω χηρείας, ενώ για τους συνταξιούχους αναπηρίας και τους δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων θα το λαμβάνουν όλοι χωρίς κανένα ηλικιακό κριτήριο.
Στη συνέχεια, αμέσως μετά την καταβολή αυτή, προβλέπεται να δοθεί και αύξηση των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027 που, με τα σημερινά δεδομένα, υπολογίζεται σε 2,6%. Το οριστικό ποσοστό θα καθοριστεί με βάση τα στοιχεία του τελικού σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού.
Μισθοί: αυξήσεις από το 2027
Από την 1η Απριλίου 2027 οι αποδοχές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα θα ενισχυθούν με διπλό τρόπο: από την αύξηση του κατώτατου μισθού και την εφαρμογή των τριετιών αλλά, ταυτόχρονα, και από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Το νέο στοιχείο είναι ότι η μείωση των εισφορών θα γίνει εξ ολοκλήρου προς όφελος της πλευράς του εργαζομένου. Η μείωση δηλαδή δεν θα μοιραστεί με τις εισφορές που καταβάλει ο εργοδότης και, επομένως, το όφελος θα περάσει στις καθαρές αποδοχές. Η απώλεια εσόδων της ΔΥΠΑ θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό μέσω αύξησης της επιχορήγησής της. Το κόστος εκτιμάται σε 163 εκατ. ευρώ το 2027 και σε 218 εκατ. ευρώ από το 2028, σε πλήρη ετήσια βάση.
Τον Ιανουάριο του 2028 ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί στα 1.000 ευρώ, ενώ θα φτάνει έως τα 1.300 ευρώ με τις τριετίες. Σε σχέση με τα 650 ευρώ που ήταν το 2021, η σωρευτική αύξηση του κατώτατου μισθού υπολογίζεται σε 54%.
Η αναπροσαρμογή θα συμπαρασύρει το επίδομα ανεργίας, την ειδική παροχή μητρότητας, τις υπερωρίες και άλλες αμοιβές που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό.
Επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο
Για εργαζόμενους στο Δημόσιο, ο μισθός των υπαλλήλων θα αυξηθεί οριζόντια τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028.
Επιπλέον, από το 2027 θεσπίζεται μόνιμη ενίσχυση Χριστουγέννων 500 ευρώ μεικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους. Το ποσό θα προσμετράται στις συντάξιμες αποδοχές του υπαλλήλου.
Το καθαρό όφελος δεν θα είναι ίδιο για όλους, καθώς θα εξαρτάται από τις ασφαλιστικές κρατήσεις, το συνολικό ετήσιο εισόδημα και τη φορολογική κλίμακα κάθε υπαλλήλου. Δεν προβλέπεται αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 20%.
Μηδενικός συντελεστής σε τρίτεκνους και αγρότες
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για το τμήμα του εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ για τους τρίτεκνους και τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Η αλλαγή δεν ισοδυναμεί απλώς με αύξηση του αφορολόγητου. Θα ωφεληθούν και φορολογούμενοι με εισοδήματα πάνω από 20.000 ευρώ, καθώς δεν θα φορολογείται το πρώτο τμήμα του εισοδήματός τους.
Η παρέμβαση αφορά περίπου 87.000 τρίτεκνους, από τους οποίους σχεδόν 34.000 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Τρίτεκνος μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ θα κερδίσει 620 ευρώ τον χρόνο, ενώ στα 30.000 ευρώ το ετήσιο όφελος φτάνει τα 1.800 ευρώ.
Για τους αγρότες, το μέτρο αφορά 47.251 κατά κύριο επάγγελμα παραγωγούς, οι οποίοι δηλώνουν το 56% του συνολικού αγροτικού εισοδήματος. Στην πράξη, λόγω και της έκπτωσης φόρου, η επιβάρυνση μηδενίζεται για εισόδημα έως περίπου 22.000 ευρώ, ενώ η ελάφρυνση μπορεί να φτάσει τα 2.900 ευρώ.
Νέα δάνεια 5 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες
Για τις μικρές επιχειρήσεις ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης προανήγγειλε ότι -αρχές του 2027 ή και νωρίτερα ενδεχομένως- θα ενεργοποιηθούν δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με πόρους 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ θα κατευθυνθεί σε συγχρηματοδοτούμενα δάνεια και 400 εκατ. ευρώ σε εγγυοδοτικό πρόγραμμα.
Με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος αναμένεται να κινητοποιηθούν συνολικά δάνεια 5 δισ. ευρώ: 2,2 δισ. ευρώ συγχρηματοδοτούμενα και 2,8 δισ. ευρώ εγγυοδοτούμενα.
«Σπίτι μου 3» με αλλαγές
Επιπλέον, όπως ανακοίνωσε ο κ. Παπαθανάσης το «Σπίτι μου 3», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, διευρύνεται σε ηλικίες, εισοδήματα και αξία κατοικίας. Το ανώτατο ηλικιακό όριο αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη, το μέγιστο δάνειο από 190.000 σε 230.000 ευρώ και η ανώτατη εμπορική αξία του ακινήτου από 250.000 σε 300.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση θα εξακολουθήσει να καλύπτει έως το 90% της αξίας.
Το εισοδηματικό όριο θα αυξηθεί στις 35.000 ευρώ για το ζευγάρι, με προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε παιδί, αντί 5.000 ευρώ προηγουμένως. Μία τετραμελής οικογένεια θα μπορεί, επομένως, να ενταχθεί με εισόδημα έως 49.000 ευρώ.
Για τις πολύτεκνες οικογένειες, στο βασικό όριο των 150 τετραγωνικών μέτρων θα προστίθενται 10 τετραγωνικά για κάθε παιδί πέραν του τέταρτου. Δεν αλλάζει, πάντως, η παλαιότητα των επιλέξιμων κατοικιών. Το όριο παραμένει στο 2007 για τους γενικούς δικαιούχους και στο 2020 για τα άτομα με αναπηρία.
Παράταση των μέτρων για τα ακίνητα
Έως το 2030 παρατείνεται η φοροαπαλλαγή για κενές κατοικίες που περνούν στη μακροχρόνια μίσθωση. Παρατείνονται επίσης η έκπτωση φόρου για τις δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
Όπως τόνισε ο υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για φορολογικά θέματα Δημήτης Μαρκόπουλος, το 2027 συνεχίζεται και ο περιορισμός των νέων καταχωρίσεων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Διευρύνονται ακόμη τα όρια για την επιστροφή ενοικίου, ενώ εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους θα δικαιούνται διπλή επιστροφή. Ενώ όπως έχει θεσμοθετηθεί, στη φορολογία των ενοικίων εισάγεται νέος ενδιάμεσος συντελεστής 25%, με στόχο την αναλογικότερη κατανομή της επιβάρυνσης.
Πενταπλάσιος φόρος για αγοραστές από τρίτες χώρες
Από την άλλη, από την 1η Ιουλίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης κατοικίας αυξάνεται από 3% σε 15% για φυσικά πρόσωπα που είναι πολίτες χωρών εκτός ΕΕ και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και δεν διαθέτουν καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος.
Σε κατοικία φορολογητέας αξίας 200.000 ευρώ, ο βασικός φόρος αυξάνεται πλέον από 6.000 σε 30.000 ευρώ. Η αύξηση αφορά μόνο αλλοδαπούς (φυσικά πρόσωπα) που αγοράζουν κατοικίες. Δεν επιβάλλεται 15% για επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα. Επίσης δεν αφορά νομικά πρόσωπα (εταιρείες) ούτε πολίτες τρίτων χωρών που είναι επί μακρόν διαμένοντες. Η εξάμηνη μεταβατική περίοδος δίνεται για να λόγους ασφάλειας δικαίου προκειμένου να ολοκληρωθούν μεταβιβάσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Στο 15% οι υψηλές αμοιβές στελεχών
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι αμοιβές μελών διοικητικών συμβουλίων και ανώτερων στελεχών που προέρχονται από συμμετοχή στα κέρδη θα φορολογούνται με συντελεστή 15%, αντί 5%, για το τμήμα τους πάνω από τις 60.000 ευρώ.
Η αλλαγή αποσκοπεί στην εξίσωση της φορολογικής μεταχείρισης με τα stock options, τα οποία φορολογούνται με 15%. Ο κ.Πιερρακάκης ξεκαθάρισε πάντως ότι ο φόρος στα κανονικά μερίσματα δεν αλλάζει και παραμένει στο 5%.
Τέλος το … τέλος επιτηδεύματος
Το 2027 καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις της περιφέρειας, της Θεσσαλονίκης και των νησιών της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής. Το 2028 μειώνεται κατά 50% στην υπόλοιπη Αττική και το 2029 καταργείται πανελλαδικά.
Το τέλος βεβαιώνεται σήμερα σε 245.003 νομικά πρόσωπα, από τα οποία 121.922 βρίσκονται εκτός Αττικής. Επιχείρηση στη Λάρισα χωρίς υποκατάστημα θα κερδίσει 800 ευρώ από το 2027, ενώ επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη με ένα υποκατάστημα θα έχει όφελος 1.600 ευρώ.
Από το φορολογικό έτος 2028 η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων θα μειώνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες τον χρόνο, μέχρι να υποχωρήσει από το 80% στο 50% το 2033. Η πρώτη μείωση θα φανεί στις δηλώσεις από το 2029. Για επιχείρηση με σταθερά κέρδη 100.000 ευρώ, κάθε ετήσια μείωση της προκαταβολής κατά πέντε μονάδες δημιουργεί όφελος ρευστότητας 1.100 ευρώ.
Παράλληλα, οι αποσβέσεις των επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό επιταχύνονται, με τον χρόνο απόσβεσης να περιορίζεται από τα δέκα στα έξι χρόνια.
Εγγυημένο κεφάλαιο στον «κουμπαρά» των παιδιών
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην πρωτοβουλία για επιδότηση της αποταμίευσης των νέων από το κράτος. Κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού, η οικογένεια θα μπορεί να ανοίγει ειδικό επενδυτικό λογαριασμό. Για κάθε ευρώ που καταθέτει, το κράτος θα προσθέτει ακόμη ένα, με ανώτατη κρατική συμμετοχή 1.200 ευρώ τον χρόνο. Το πλαφόν θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία (δηλαδή στα 1.320 ευρώ από το 6ο έως 10ο έτος, στα 1.452 ευρώ από 11-15 έτη κ.λπ.).
Χρήματα θα μπορούν να καταθέτουν, εκτός από τους γονείς, οι παππούδες, οι νονοί, άλλοι συγγενείς και οικογενειακοί φίλοι. Τα προϊόντα θα προσφέρονται από τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, με πιστοποίηση σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Κάθε πάροχος θα υποχρεώνεται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου. Θα υπάρχουν όμως και επιλογές υψηλότερου κινδύνου και πιθανής απόδοσης. Οι τόκοι και η υπεραξία θα είναι αφορολόγητοι. Οι αποδόσεις 3%, 5% και 7% που περιλαμβάνονται στην παρουσίαση είναι ενδεικτικά σενάρια και όχι εγγυημένες αποδόσεις.
Ειδικότερα θέματα και λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν πιο κοντά στο χρόνο έναρξης του νέου σχεδίου. Ωστόσο εκτιμάται ότι με καταβολές έως την ενηλικίωση της τάξεως των 49.304 ευρώ (μισά από την οικογένεια και τα άλλα μισά από το κράτος) και με μέση απόδοση πχ 3%, το ποσό μπορεί να προσεγγίσει τις 64.000 ευρώ.
Κοινωνικές παρεμβάσεις 1,2 δισ. ευρώ
Παράλληλα, όπως ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπεται η κατασκευή 2.350 κοινωνικών κατοικιών για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες και η ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών για περίπου 5.600 φοιτητές.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους, το κοινωνικό leasing ηλεκτρικού αυτοκινήτου για 12.500 νοικοκυριά και η πλήρης επιδότηση ατομικών μέσων μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία.
Η ημερήσια αποζημίωση για τη δωρεάν σίτιση των φοιτητών αυξάνεται στα 3 ευρώ, από 2 ευρώ σήμερα και 2,40 ευρώ στα περιφερειακά πανεπιστήμια, με κόστος 27 εκατ. ευρώ.
Οι στόχοι έως το 2030
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ετήσια ανάπτυξη άνω του 2% την περίοδο 2027-2030 και αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ από περίπου 262 δισ. ευρώ το 2026 σε πάνω από 310 δισ. ευρώ το 2030.
Οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν από περίπου 46 δισ. ευρώ το 2026 σε περισσότερα από 60 δισ. ευρώ ετησίως το 2030 και να ξεπεράσουν το 20% του ΑΕΠ.
Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει από περίπου 137% του ΑΕΠ το 2026 κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% το 2
