Τα ουκρανικά χτυπήματα στη Ρωσία, με επίκεντρο ενεργειακές υποδομές και διυλιστήρια, προκαλούν νέες αναταράξεις στη διεθνή αγορά πετρελαίου. Οι επιθέσεις με drones περιορίζουν την παραγωγική και διυλιστική ικανότητα της Ρωσίας, ενώ ενισχύουν την ανησυχία για την επάρκεια καυσίμων, ιδιαίτερα του ντίζελ. Σε μια περίοδο κατά την οποία τα παγκόσμια αποθέματα υποχωρούν και οι εναλλακτικές προμήθειες παραμένουν περιορισμένες, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στις τιμές.
Τα ουκρανικά χτυπήματα στη Ρωσία μειώνουν τις προβλέψεις παραγωγής
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προχώρησε σε νέα υποβάθμιση των εκτιμήσεών του για τη ρωσική παραγωγή πετρελαίου. Για το 2026, μείωσε την πρόβλεψη για την παραγωγή αργού κατά 125.000 βαρέλια την ημέρα, στα 8,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Για το 2027, η αναθεώρηση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, κατά 235.000 βαρέλια την ημέρα, με την εκτίμηση να διαμορφώνεται στα 8,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Οι νέες προβλέψεις αντανακλούν τις επιπτώσεις των συνεχιζόμενων ουκρανικών επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας. Τα πλήγματα δεν επηρεάζουν μόνο τη λειτουργία των διυλιστηρίων, αλλά και την παραγωγή, την αποθήκευση και τη μεταφορά πετρελαίου και καυσίμων.
Η ρωσική παραγωγή είχε ήδη υποχωρήσει σημαντικά τον Αύγουστο. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η παραγωγή αργού διαμορφώθηκε στα 8,36 εκατ. βαρέλια την ημέρα, μειωμένη κατά 200.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον Ιούλιο. Σε σύγκριση με το υψηλό του Ιανουαρίου, όταν η παραγωγή είχε φτάσει τα 9,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα, η πτώση ανέρχεται σε 940.000 βαρέλια ημερησίως. Σε ετήσια βάση, η μείωση ήταν περίπου 695.000 βαρέλια την ημέρα.
Η Ρωσία έχει σταματήσει από τον Απρίλιο του 2023 να δημοσιεύει επίσημα στοιχεία για την παραγωγή πετρελαίου, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικές τις εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, εταιρειών ανάλυσης και ειδησεογραφικών πρακτορείων.
Σοβαρές επιπτώσεις στα ρωσικά διυλιστήρια και στο ντίζελ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την άντληση αργού πετρελαίου. Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία ρωσικών διυλιστηρίων, με αποτέλεσμα να περιορίζονται η παραγωγή και οι εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων.
Ο IEA επισημαίνει ότι οι ρωσικές εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου έχουν σχεδόν διακοπεί, καθώς αρκετές εγκαταστάσεις αντιμετωπίζουν ζημιές ή λειτουργούν με μειωμένη δυναμικότητα. Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την αγορά ντίζελ, η οποία ήδη παρουσιάζει περιορισμένη διαθεσιμότητα.
Οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου ήταν τον Αύγουστο κατά 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερες σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Παράγοντες της πετρελαϊκής αγοράς προειδοποιούν ότι οι παγκόσμιες προμήθειες ντίζελ ενδέχεται να παραμείνουν περιορισμένες και κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν πλήξει τη λειτουργία διυλιστηρίων και έχουν αυξήσει τον κίνδυνο νέων διαταραχών.
Το έλλειμμα ντίζελ από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή υπολογίζεται περίπου στα 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ τα περιθώρια διύλισης έχουν εκτοξευθεί. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες πληρώνουν περισσότερο για να μετατρέψουν το αργό σε καύσιμα, κόστος που τελικά μετακυλίεται στην αγορά και στους καταναλωτές.
Οι εξαγωγές αργού παραμένουν ακόμη σε σχετικά υψηλά επίπεδα
Παρά τις σημαντικές απώλειες στην παραγωγή και τη διύλιση, οι εξαγωγές ρωσικού αργού δεν έχουν καταρρεύσει. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, διατηρήθηκαν περίπου στα 5,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, έναντι 6,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Ιούνιο.
Παρότι καταγράφεται πτώση, οι εξαγωγές παρέμειναν περίπου 23% υψηλότερες από τα επίπεδα του Φεβρουαρίου. Η εικόνα, επομένως, είναι πιο σύνθετη από μια απλή διακοπή της ρωσικής προσφοράς. Τα ουκρανικά χτυπήματα στη Ρωσία επηρεάζουν κυρίως τη διυλιστική δραστηριότητα και τις εξαγωγές προϊόντων, ενώ οι εξαγωγές αργού εξακολουθούν προς το παρόν να πραγματοποιούνται σε σημαντικό βαθμό.
Ωστόσο, η περαιτέρω μείωση της παραγωγής αυξάνει τον κίνδυνο να περιοριστούν και οι διαθέσιμες ποσότητες για εξαγωγές τους επόμενους μήνες. Αν οι ζημιές στις υποδομές συνεχιστούν ή ενταθούν, η Ρωσία ενδέχεται να αντιμετωπίσει μεγαλύτερες δυσκολίες στη διατήρηση των σημερινών επιπέδων παραγωγής και μεταφοράς.
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου δέχονται νέες πιέσεις
Οι εξελίξεις στη Ρωσία έρχονται σε μια ήδη πιεσμένη διεθνή αγορά. Ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά 5,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, στα 100,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Οι απώλειες αναμένεται να προέλθουν τόσο από τη Μέση Ανατολή όσο και από τη Ρωσία.
Παράλληλα, τον Αύγουστο τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά περίπου 95 εκατ. βαρέλια. Από τον Φεβρουάριο, οι συνολικές απώλειες αποθεμάτων έχουν φτάσει τα 507 εκατ. βαρέλια, περιορίζοντας τα περιθώρια αντίδρασης σε περίπτωση νέων προβλημάτων στην προσφορά.
Η πίεση έχει ήδη μεταφερθεί στις τιμές. Το Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων, και ιδιαίτερα του ντίζελ, βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή του ντίζελ έφτασε για πρώτη φορά τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Chevron, Μάικ Γουίρθ.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι τα «μαξιλάρια» που είχαν περιορίσει την άνοδο των τιμών στην αρχή του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν πλέον εξαντληθεί. Κατά συνέπεια, οι κίνδυνοι για τις τιμές παραμένουν ανοδικοί τους επόμενους μήνες.
