Οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς οι διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία παραμένουν αβέβαιες. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε πρόσφατα ότι οι δύο χώρες «απέχουν πολύ από μια τελική συμφωνία». Αυτές οι δηλώσεις ήρθαν στο φως την ώρα που η εκεχειρία πλησιάζει στην λήξη της, κάνοντας την κατάσταση ακόμη πιο τεταμένη.
Η τύχη των αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν
Ένα από τα κύρια ζητήματα που έχουν προκύψει αφορά την τύχη των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου. Ο πρόεδρος Τραμπ υπαινίχθηκε ότι το Ιράν συμφώνησε να αποστείλει τα αποθέματα του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο στις ΗΠΑ. Αυτή η δήλωση απορρίφθηκε άμεσα από ανώτερο ιράν αξιωματούχο, ο οποίος χαρακτήρισε το αίτημα «απαράδεκτο». Το Ιράν κατέχει περίπου 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%, και οι προτάσεις που έχουν συζητηθεί περιλαμβάνουν την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων σε αντάλλαγμα για την παράδοση αυτών των αποθεμάτων.
Η ιρανική κυβέρνηση έχει ζητήσει σημαντική ελάφρυνση των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης περιουσιακών στοιχείων αξίας άνω των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό το αίτημα, αν και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της Τεχεράνης, δημιουργεί ανησυχίες στην αμερικανική πλευρά, που αναζητά τη διασφάλιση της διεθνούς ασφάλειας.
Περιορισμοί στον εμπλουτισμό ουρανίου
Ένα ακόμη σοβαρό αγκάθι στις συνομιλίες αφορά τους περιορισμούς στον εμπλουτισμό του ουρανίου. Η αμερικανική πρόταση για μια διαρκή αναστολή αυτού του προγράμματος αντιμετωπίζει σφοδρές αντιδράσεις από την ιρανική πλευρά. Ένας αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν δεν θα αποδεχθεί ποτέ να είναι «εξαίρεση από το διεθνές δίκαιο». Αντιθέτως, το Ιράν προτείνει μια προσωρινή αναστολή 5 ετών, μια πρόταση που οι ΗΠΑ έχουν ήδη απορρίψει.
Αυτή η αντιπαράθεση υποδεικνύει την ανάγκη για μια πιο ειλικρινή προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις. Οι δύο πλευρές πρέπει να βρουν κοινά σημεία αναφοράς και να αποβάλουν τις υπερβολικές απαιτήσεις αν επιθυμούν να προσεγγίσουν μια βιώσιμη λύση. Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας μπορεί να επηρεάσει και τις σχέσεις τους με άλλες χώρες που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
Το Ιράν ανακοίνωσε πρόσφατα την πρόθεσή του να επαναλειτουργήσει τη στρατηγική ναυτιλιακή οδό των Στενών του Ορμούζ, που είχε παραμείνει κλειστή για σχεδόν δύο μήνες. Ωστόσο, οι εξελίξεις δείχνουν ότι αυτή η κατάσταση μπορεί να αλλάξει γρήγορα. Μετά από απειλές του Τραμπ σχετικά με τους περιορισμούς στις ιρανικές θαλάσσιες δραστηριότητες, το Ιράν αντέτεινε αυστηρούς περιορισμούς στη ναυτιλία, γεγονός που φανερώνει τη διαρκή ένταση στην περιοχή.
Η στρατηγική αυτή δεν είναι μόνο μια απόδειξη της πολιτικής τους πίεσης αλλά και της ανάγκης του Ιράν να διασφαλίσει τα εθνικά του συμφέροντα στην περιοχή. Η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών επηρεάζει τον παγκόσμιο εφοδιαστικό τομέα και το συναίσθημα αβεβαιότητας μπορεί να έχει ευρύτερες οικονομικές συνέπειες.
