Ο Τάσος Χατζηαναστασίου, ο μοναδικός εν ζωή αυτόπτης μάρτυρας της τραγωδίας που έλαβε χώρα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, θυμάται με έντονη συγκίνηση την ημέρα που άλλαξε τη ζωή του και τη μοίρα της χώρας. Σε ηλικία μόλις 10 ετών, βρέθηκε μπροστά σε ένα δραματικό σκηνικό που σφράγισε ανεξίτηλα τη μνήμη του. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο ΕΡΤnews, ο Τάσος μοιράστηκε αναμνήσεις που συνδυάζουν τον τρόμο, την ελπίδα και το πατριωτικό φρόνημα ενός λαού.
Η ημέρα των εκτελέσεων
«Εγώ ήμουνα σε ηλικία 10 ετών, πιτσιρίκος και βλέπαμε τα καμιόνια των Γερμανών,» λέει ο Χατζηαναστασίου. Καθώς οι δρόμοι της Καισαριανής «πάλλονται» από την παρουσία των στρατευμάτων, οι άνθρωποι ανησυχούσαν, καθώς είχαν υπάρξει προηγούμενες εκτελέσεις στη συγκεκριμένη περιοχή. «Η Καισαριανή τότε ήταν ανάστατη, γιατί είχαν πάει κι άλλες φορές στο Σκοπευτήριο». Οι εκτελέσεις των «200» δεν ήταν η πρώτη φορά που η περιοχή γινόταν μάρτυρας φρικαλεοτήτων.
Μικρός θεατής της ιστορίας, ο Τάσος και οι φίλοι του έτρεχαν πίσω από τα γερμανικά καμιόνια. «Αναβοσβήναμε, βλέπαμε, αλλά το πιο συγκλονιστικό ήταν ότι, ενώ οι πατριώτες πηγαίναν προς το θάνατο, τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο και φώναζαν ‘Ζήτω η Ελλάς’». Αυτή η εικόνα της ανυπακοής και της ελπίδας μέσα σε μια τέτοια κατάσταση είναι κομβική για να κατανοήσουμε την ψυχολογία των ανθρώπων εκείνης της εποχής.
Εν μέσω τρόμου και γενναιότητας
Ο Τάσος θυμάται πώς, μαζί με άλλα παιδιά, ανέβηκαν σε μια μάντρα και παρακολούθησαν την απίστευτη σκηνή μπροστά τους. Ο στρατός των Γερμανών, με πολυβόλα και εντολές από αξιωματικούς, εκτελούσε τους πατριώτες περιοδικά, ρίχνοντας τους σε ομάδες των 10, 20 και 30. «Εμείς, σαν πιτσιρίκια, δεν είχαμε την αίσθηση του τρόμου, γι’ αυτό και τρέχαμε πίσω από τα καμιόνια,» εξηγεί.
Αυτή η παιδική αθωότητα απέναντι στη φρίκη της πραγματικότητας αποτυπώνει τη μεγάλη αντίθεση που υπάρχει ανάμεσα στη σκληρή εικόνα του θανάτου και την αδιάκοπη θέληση για ζωή και ελευθερία των εκτελούμενων. «Ήταν τέτοιο το ηθικό που είχαν, που εμείς τους βλέπαμε σαν πιτσιρίκια να φωνάζουν και να τραγουδούν, παρά τη μοίρα που τους περίμενε».
Η ανάγκη για μνήμη και δικαιοσύνη
Στην κουβέντα του με το ΕΡΤnews, ο Τάσος Χατζηαναστασίου αναφέρεται και στην προοπτική να δει τις φωτογραφίες από τις εκτελέσεις αν αυτές έρθουν στην Καισαριανή και εκτεθούν στο τοπικό Μουσείο. «Θα πάω, γιατί έχω αφοσιωθεί στην ιστορία αυτής της περιοχής ως πρώην δημοτικός σύμβουλος και πρόεδρος στα δημοτικά συμβούλια,” δηλώνει. Η δέσμευσή του για την ιστορική μνήμη και τη δικαιοσύνη είναι αξιοσημείωτη και υποδεικνύει την αξία της διατήρησης της ιστορικής αλήθειας.
«Έχω περάσει τρία δικαστήρια για το Σκοπευτήριο, στοχεύοντας να φύγει η Σκοπευτική Εταιρεία, αλλά δυστυχώς ακόμη εδώ είναι», προσθέτει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αλλαγές και την αποδοχή της ιστορίας, αντί να την κρύβουμε από τη δημόσια μνήμη.
