Με απρόσμενη ειλικρίνεια, κορυφαία στελέχη των τεχνολογικών κολοσσών Meta, Google και Apple παραδέχθηκαν δημοσίως πως ορισμένα από τα πιο εμβληματικά προϊόντα τους — όπως το Google Search, το Facebook και το iPhone — ενδέχεται να βρίσκονται στη δύση της κυριαρχίας τους. Οι αποκαλύψεις έγιναν στο πλαίσιο δύο ξεχωριστών δικών κατά των Meta και Google για ζητήματα αντιμονοπωλιακής πολιτικής, με τους επικεφαλής των εταιρειών να εκφράζουν σπάνια αμφιβολία για τη μελλοντική διαχρονικότητα των ίδιων των τεχνολογιών που τους ανέδειξαν.
Η παραδοχή ότι τα smartphones δεν θα είναι απαραίτητα σε δέκα χρόνια ή ότι οι αναζητήσεις Google μειώνονται για πρώτη φορά σε συσκευές Apple, σηματοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή παραδείγματος: η εποχή της αναζήτησης, της φιλίας και των news feeds ίσως παραχωρεί τη θέση της στην εποχή των άμεσων μηνυμάτων, της τεχνητής νοημοσύνης και των έξυπνων γυαλιών.
Τεχνολογικές στροφές και ανησυχίες
Σύμφωνα με κατάθεση του Eddy Cue, αντιπροέδρου υπηρεσιών της Apple, οι αναζητήσεις μέσω Google σε συσκευές iPhone παρουσίασαν μείωση — μια πρωτοφανής εξέλιξη που καταγράφηκε στη δίκη του Υπουργείου Δικαιοσύνης κατά της Google. Αν και η Google απάντησε πως οι συνολικές αναζητήσεις συνεχίζουν να αυξάνονται, η μετατόπιση της συμπεριφοράς των χρηστών σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) όπως τα chatbots είναι σαφής. Η Gartner εκτιμά πως έως το 2026, ο όγκος των παραδοσιακών αναζητήσεων θα έχει μειωθεί κατά 25%.
Παρόμοια εικόνα και για το Facebook: όπως κατέθεσε ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ στη δική της Meta με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανταγωνισμού των ΗΠΑ (FTC), οι χρήστες πλέον μοιράζονται λιγότερο περιεχόμενο και προσθέτουν λιγότερους νέους φίλους. Ο CEO της Meta επεσήμανε πως το ενδιαφέρον έχει στραφεί κυρίως στα άμεσα μηνύματα, καθώς η εποχή των δημοσίων κοινοποιήσεων δείχνει να υποχωρεί. Η χρήση του Facebook από εφήβους έχει καταρρεύσει την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με το Pew Research Center: μόλις 32% των εφήβων το χρησιμοποιούν πλέον, έναντι 71% το 2014–2015.
Η Meta επιχειρεί να αναπροσαρμόσει την ταυτότητά της, με επενδύσεις στο βίντεο (Reels) και τον «μετασχηματισμό» του Instagram, αλλά και με σαφή στροφή προς τον χώρο της επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας.
Το smartphone «μεγάλωσε» – τι ακολουθεί;
Η ίδια η Apple φαίνεται να αμφισβητεί τη μελλοντική αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του iPhone. «Μπορεί σε δέκα χρόνια να μην χρειάζεσαι iPhone», δήλωσε ο Eddy Cue, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επόμενη εποχή της πληροφορικής ενδέχεται να μην περνά μέσα από ένα «φωτεινό ορθογώνιο», αλλά μέσα από έξυπνα γυαλιά, επαυξημένη πραγματικότητα και διασυνδεδεμένες φορητές συσκευές.
Οραματισμός που ήδη υιοθετούν η Meta, η Samsung και η Google, ενώ η Apple έχει κάνει σαφές ότι επενδύει στρατηγικά σε αυτή την προοπτική με το Vision Pro, τη συσκευή μικτής πραγματικότητας αξίας 3.500 δολαρίων. Παρότι ακόμη ακριβή και περιορισμένης διείσδυσης, αποτελεί πιθανή πρόγευση του μέλλοντος.
Η καινοτομία ως αγώνας επιβίωσης
Η ανάγκη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών να «επανεφεύρουν» τον εαυτό τους δεν είναι νέα. Όμως, το 2024–2025 αυτή η ανάγκη γίνεται υπαρξιακή. Η ανάδυση της τεχνητής νοημοσύνης, η εξάντληση των περιθωρίων καινοτομίας στο hardware των smartphones, και η κόπωση των χρηστών από τις ίδιες συνήθειες, μετατρέπουν τον τεχνολογικό ανταγωνισμό σε μάχη επιβίωσης — ακόμη και για εταιρείες με κεφαλαιοποίηση δισεκατομμυρίων.
Κι αν κάποτε το Facebook, το Google Search και το iPhone άλλαξαν τον κόσμο, η ιστορία δείχνει πως ακόμη και τα πιο επιτυχημένα τεχνολογικά προϊόντα έχουν ημερομηνία λήξης. Για την επόμενη δεκαετία, η μάχη θα δοθεί στο πεδίο της προσαρμογής, της φαντασίας και της στρατηγικής: όχι ποιος κυβερνά το σήμερα, αλλά ποιος μπορεί να χτίσει το αύριο.
