Η εορτή των Θεοφανίων, στις 6 Ιανουαρίου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες της Ορθοδοξίας.
Σε όλη τη χώρα τελείται ο Αγιασμός των Υδάτων, με τον ιερέα να ρίχνει τον σταυρό στη θάλασσα, σε ποτάμια ή λίμνες και πιστούς να βουτούν για να τον ανασύρουν. Ωστόσο, πέρα από το γνωστό έθιμο, πολλές περιοχές της Ελλάδας διατηρούν μοναδικές τοπικές παραδόσεις, που δίνουν ξεχωριστό χρώμα στη γιορτή.
«Γυαλιά – Γυαλιά» στην Ερμιόνη
Στην Ερμιόνη Αργολίδας, ξεχωρίζει το έθιμο «Γυαλιά – Γυαλιά». Τα παιδιά που πρόκειται να καταταγούν στον στρατό στολίζουν καΐκια με κλαδιά φοινίκων και το βράδυ της παραμονής περνούν από τα σπίτια του χωριού, τραγουδώντας και παίρνοντας κεράσματα. Στη συνέχεια επιστρέφουν στα καΐκια, όπου τραγουδούν το παραδοσιακό άσμα, ενώ το επόμενο πρωί συμμετέχουν στη βουτιά για τον σταυρό.
Οι «Αράπηδες» στη Δράμα
Στη Δράμα, το έθιμο των «Αράπηδων» έχει έντονο λαογραφικό χαρακτήρα. Οι συμμετέχοντες φορούν μαύρες κάπες, προβιές, προσωπίδες και ποιμενικά κουδούνια, δημιουργώντας εκκωφαντικούς ήχους καθώς παρελαύνουν στους δρόμους, σε μια τελετουργία που συμβολίζει την απομάκρυνση του κακού.
Η καμήλα και η απαγωγή στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής
Στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής αναβιώνει ένα έθιμο με ρίζες στον 19ο αιώνα, που αναπαριστά την ευρηματικότητα ενός ερωτευμένου νέου, ο οποίος απαγάγει την αγαπημένη του με μια καμήλα. Σήμερα, η καμήλα περιφέρεται στο χωριό, ενώ οι άνδρες χορεύουν και τραγουδούν γύρω της.
«Βουτηχτής Τάδες» σε Σύμη και Κάλυμνο
Σε Σύμη και Κάλυμνο συναντάμε το έθιμο των «Βουτηχτής Τάδων». Οι άνδρες βουτούν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν τον σταυρό και προσπαθούν να παραμείνουν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας όσο περισσότερο μπορούν, ενώ οι ψαράδες σχηματίζουν προστατευτικό κλοιό γύρω τους.
Τα εικονίσματα στα νερά της Θεσσαλίας
Στη Θεσσαλία, εκτός από τον σταυρό, οι κάτοικοι ρίχνουν στα νερά και εικονίσματα, τα οποία αγιάζονται κατά τη διάρκεια του Αγιασμού των Υδάτων.
Τα ιερά πορτοκάλια της Λευκάδας
Στη Λευκάδα, μαζί με τον σταυρό, πέφτουν στη θάλασσα δεμένα πορτοκάλια. Αφού ανασυρθούν, κρεμιούνται στα εικονίσματα των εκκλησιών ως σύμβολο ευλογίας.
Ραγκουτσάρια στην Καστοριά
Στην Καστοριά, τα Ραγκουτσάρια δίνουν αποκριάτικο τόνο στα Θεοφάνια. Οι κάτοικοι φορούν τρομακτικές μάσκες για να ξορκίσουν το κακό και περιφέρονται στην πόλη ζητώντας φιλοδώρημα για το καλό που προσφέρουν.
Νεραντζιές και κοκοράκια στη Ζάκυνθο
Στη Ζάκυνθο, οι νέοι στολίζονται με νεραντζιές, νεράντζια και φύλλα από κοκοράκια (γλαδιόλες), ενώ κατά τον αγιασμό βαπτίζονται πορτοκάλια και νεράντζια, συνεχίζοντας μια παράδοση με έντονο συμβολισμό.
