Η Αλβανία είναι σήμερα στο επίκεντρο μιας περίπλοκης πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής συζήτησης, η οποία ξεπερνά τα εθνικά της σύνορα και αγγίζει ευρύτερα ζητήματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, τις επενδύσεις, τη δημοκρατία, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Ενώ τα Τίρανα κατατάσσονται διεθνώς μεταξύ των πιο ελπιδοφόρων παραδειγμάτων οικονομικής ανάπτυξης και τουριστικής ανόδου στη Μεσόγειο, με προβλέψεις για 12 εκατομμύρια ξένους επισκέπτες εντός του 2025, στο εσωτερικό της χώρας διαφαίνεται ένα κύμα αμφισβήτησης.
Το κύμα αμφισβήτησης
Αυτό το κύμα αμφισβήτησης ενισχύεται από τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρει το μοντέλο ανάπτυξης της Αλβανίας, το οποίο χαρακτηρίζεται από την υπερτουριστοποίηση. Δύο περιοχές ιδιαίτερα στο στόχαστρο είναι το νησί Σαζάν, ανοιχτά της Αυλώνας, και η οικολογικά ευαίσθητη λιμνοθάλασσα Νάρτα-Ζβερνέτς.
Αντιδρώντας στους σχεδιασμούς «αξιοποίησης» αυτών των περιοχών, οι οποίοι περιλαμβάνουν τη συμμετοχή της εταιρείας Affinity Partners του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του πρώην προέδρου Τραμπ, έχουν διοργανωθεί μαζικές κινητοποιήσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Αλβανίας.
Αιτήματα και προβληματισμοί
Τα αιτήματα των διαδηλωτών είναι πολλά και ποικίλα. Οι πολίτες ζητούν προστασία του περιβάλλοντος, διαφάνεια στις διαδικασίες απαλλοτρίωσης και επενδύσεων, αλλά και σεβασμό προς τις τοπικές κοινωνίες.
Αξιοσημείωτο είναι ότι υπονομεύεται και η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος Ράμα, που επικρίνεται για την ευνοϊκή του στάση απέναντι σε συγκεκριμένες οικονομικές ομάδες.
Ένα επιπρόσθετο ζήτημα, που σχετίζεται με αυτά, είναι το διαχρονικό πρόβλημα των περιουσιακών δικαιωμάτων στην Αλβανία, ειδικά στις περιοχές που κατοικούνται από την ελληνική εθνική μειονότητα. Αυτά τα ζητήματα έχουν προκαλέσει ανησυχία όχι μόνο στους πολίτες, αλλά και στην ΕΕ.
Η Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν παρέμβει, ζητώντας από την αλβανική κυβέρνηση να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των έργων και να διασφαλίσει το δικαίωμα διαμαρτυρίας και ιδιοκτησίας.
Τα ζητήματα που προκύπτουν από την αμφισβήτηση των μοντέλων ανάπτυξης συνδέονται άμεσα με την υποψηφιότητα της Αλβανίας για ένταξη στην ΕΕ. Η προοπτική αυτή δημιουργεί νέες πιέσεις για την κυβέρνηση να αναγνωρίσει και να επιλύσει τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα που έχουν ανακύψει.
