Η αναδιοργάνωση του θεσμού της εφεδρείας αποτελεί μία από τις κύριες προτεραιότητες του υπουργείου Εθνικής Άμυνας στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Αυτό τονίζουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας σχετικά με τις αλλαγές στην Εφεδρεία και με αφορμή την παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στην ημερίδα με θέμα «Αναδιοργάνωση του Θεσμού της Εφεδρείας», την οποία διοργανώνει, σήμερα, Σάββατο 26 Απριλίου, το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) στην αίθουσα του αμφιθεάτρου της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.
Όπως επανειλημμένα έχει τονίσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο «Στρατός των Πολιτών» ήταν από την Αρχαία Ελλάδα και παραμένει μέχρι σήμερα ο βασικός πυλώνας της άμυνάς μας, προσθέτουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Στόχος, όπως αναφέρουν, είναι η συγκρότηση μιας εφεδρείας σύγχρονης, θεσμικά κατοχυρωμένης, μέσα από την υιοθέτηση ενός δυναμικού μοντέλου που θα έχει ως βασικό άξονα τη διαρκή επιχειρησιακή εκπαίδευση σε ρεαλιστική βάση, που να αποδίδει υψηλή προστιθέμενη αξία στους εκπαιδευόμενους, αναγνωρίζοντας εμπράκτως τη συμβολή των εφέδρων στην Εθνική Άμυνα της πατρίδας μας.
Ο θεσμός της εφεδρείας σήμερα, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες, απέχει πολύ από το να λειτουργεί ικανοποιητικά και να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Παρότι θεωρητικά όλοι όσοι ολοκληρώνουν τη θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις θεωρούνται έφεδροι, στην πραγματικότητα μικρός μόνο αριθμός τους μετεκπαιδεύεται μετά την απόλυσή του, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί, σε περίπτωσή που χρειαστεί, στα καθήκοντά του. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2024 κλήθηκαν 28.455 έφεδροι για μετεκπαίδευση και από αυτούς παρουσιάσθηκαν για διάφορους λόγους περίπου οι μισοί, δηλαδή 14.203! Είναι αυταπόδεικτο συνεπώς ότι χρειάζονται δομικές αλλαγές και ριζική αναδιοργάνωση της εφεδρείας και της μετεκπαίδευσης των εφέδρων, επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.
Στο πλαίσιο των δομικών αλλαγών στη μετεκπαίδευση, δημιουργείται ο θεσμός της ενεργού εφεδρείας. Στόχος είναι, με την πλήρη εφαρμογή της «Ατζέντας 2030», σε βάθος πενταετίας να δημιουργηθεί μία ισχυρή αριθμητικά δύναμη 150.000 ενεργών εφέδρων, οι οποίοι, με μία ριζικά αναδιαμορφωμένη και τακτική εκπαίδευση, θα μπορούν να συντρέξουν άμεσα τους ήδη υπηρετούντες με θητεία στις Ένοπλες Δυνάμεις και το μόνιμο προσωπικό τους, ώστε να καλύψουν επαρκώς τις επιχειρησιακές ανάγκες για την αποτροπή κάθε απειλής, υπογραμμίζουν οι πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Με βάση τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα και τις ισορροπίες που διαμορφώνονται σήμερα, αλλά λαμβάνοντας υπόψη και τις απειλές που αντιμετωπίζει η πατρίδα μας, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της μη αξιοποίησης των πολιτών που επιθυμούν να συνεισφέρουν στην Εθνική Άμυνα.
Μία κύρια αλλαγή όσον αφορά τον θεσμό των ενεργών εφέδρων είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κατά βάση εθελοντική συμμετοχή, καθώς ο οπλίτης θητείας θα καλείται κατά την απόλυσή του να δηλώσει αν επιθυμεί να συμμετέχει σε αυτόν. Ο αρχικός σχεδιασμός προβλέπει ότι η συμμετοχή στην ενεργό εφεδρεία θα καθίσταται υποχρεωτική μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (όπως π.χ. σε συγκεκριμένες ειδικότητες) και όταν δεν καλύπτεται ο αριθμός των εκπαιδευομένων που απαιτούνται για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών από εθελοντική συμμετοχή. Από τη συμμετοχή στον θεσμό του ενεργού εφέδρου θα αποκλείονται όσοι έχουν καταδικαστεί για σοβαρά ποινικά αδικήματα.
Για το περιεχόμενο της εκπαίδευσης εφεδρείας, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι θα αναβαθμιστεί, στα πρότυπα της προγραμματισμένης αναβάθμισης της εκπαίδευσης όσων καλούνται να υπηρετήσουν τη θητεία τους. Για τον σκοπό αυτό θα αξιοποιηθούν με τις αναγκαίες προσαρμογές οι βέλτιστες πρακτικές από χώρες που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον θεσμό της εφεδρείας (όπως π.χ. Φινλανδία και Ισραήλ), ενώ θα αξιοποιηθούν όλα τα σύγχρονα τεχνικά μέσα όπως π.χ. εξομοιωτές κλπ.
Με την αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου εφεδρείας και μετεκπαίδευσης προβλέπεται τουλάχιστον ένας κύκλος μετεκπαίδευσης 3 – 6 ημερών ανά 3 έως 5 χρόνια για κάθε έφεδρο. Συνολικά οι έφεδροι οπλίτες θα μπορούν να μετεκπαιδευτούν έως 80 ημέρες μετεκπαίδευσης μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας, ενώ οι έφεδροι αξιωματικοί θα συμπληρώνουν τουλάχιστον 150 ημέρες μετεκπαίδευσης.
Στόχος είναι, όπως επίσης αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο θεσμός της εφεδρείας να μην αποτελεί εμπόδιο για την εκπλήρωση των επαγγελματικών υποχρεώσεων όσων θα καλούνται σε μετεκπαίδευση, ούτε να επιβαρύνει οικονομικά τους συμμετέχοντες σε αυτήν. Για το σκοπό αυτό θα ληφθεί μέριμνα για την χρηματική αποζημίωση κατά τις ημέρες απουσίας από την εργασία των μετεκπαιδευομένων.
Το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν συναντήσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τους εκπροσώπους των εργοδοτικών οργανώσεων, προκειμένου να τους ζητηθεί να συντρέξουν οικονομικά στην κάλυψη από πλευράς τους του κόστους αποζημίωσης των εργαζομένων που θα κληθούν να μετεκπαιδευθούν.
Με δεδομένο ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή οικονομική ανάπτυξη χωρίς ισχυρή εθνική άμυνα και ασφάλεια, θεωρούμε, τονίζουν οι ίδιες πηγές, ότι οι εκπρόσωποι των εργοδοτικών φορέων θα ανταποκριθούν θετικά και θα συμβάλλουν στο βαθμό που τους αναλογεί, στην αναβάθμιση του θεσμού της εφεδρείας.
Παράλληλα, εξετάζεται η θέσπιση περαιτέρω κινήτρων, τα οποία θα ανακοινωθούν σε επόμενο διάστημα.
Επιπλέον, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, υλοποιείται η ηλεκτρονική πρόσκληση εφέδρων σε ψηφιακή μορφή. Εκσυγχρονίζεται πλήρως ο τρόπος με τον οποίο θα γίνεται η ενημέρωση και η κλήση τους, με στόχο την άμεση αποστολή των επιστρατευτικών εγγράφων. Ήδη έχει διασυνδεθεί η εφαρμογή «Έφεδρος», στην οποία θα εγγράφονται όσοι ολοκληρώνουν τη θητεία τους, με το gov.gr, για την αποστολή επιστρατευτικών εγγράφων ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα αποστολής ομαδικών μηνυμάτων SMS σε εφέδρους των Μονάδων Επιστρατεύσεως.
Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, προβλέπεται η ίδρυση δύο Κέντρων Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας, σε συγκεκριμένες περιοχές, αξιοποιώντας ήδη υπάρχουσες στρατιωτικές υποδομές. Το ένα Κέντρο σχεδιάζεται να δημιουργηθεί στη νότια Ελλάδα (σε περιοχή της Αττικής) και το δεύτερο στη βόρεια Ελλάδα (κοντά στη Θεσσαλονίκη). Με τον τρόπο αυτό θα παρέχεται ποιοτική εκπαίδευση από εξειδικευμένα στελέχη, χωρίς να διαταράσσεται η λειτουργία των Μονάδων αλλά και να διευκολύνεται η εύκολη πρόσβαση των εκπαιδευομένων στα Κέντρα αυτά.
Η μετεκπαίδευση εφεδρείας θα είναι προσαρμοσμένη, όπως και η εκπαίδευση όσων υπηρετούν την θητεία τους, στις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις και στα διδάγματα των πρόσφατων πολεμικών συγκρούσεων, ενώ θα μπορούν να απονέμονται νέες ειδικότητες, σύμφωνα με τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες. Πέραν των βολών με ατομικό οπλισμό και την εκπαίδευση είτε σε οπλικά συστήματα που πρόκειται να αναβαθμιστούν, είτε στα νέα που θα αποκτηθούν στο πλαίσιο υλοποίησης του εγκεκριμένου πρόσφατα ΜΠΑΕ, θα δίνεται έμφαση σε σύγχρονες τακτικές μάχης και σε νέα γνωστικά κι επιχειρησιακά αντικείμενα π.χ. στην εκπαίδευση σχετικά με τα drones (αναγνώριση – προστασία – αντιμετώπιση – χειρισμός), αλλά και στην αξιοποίηση σύγχρονων μέσων προσομοίωσης μάχης, όπως οι εξομοιωτές.
Ο θεσμός της ενεργού εφεδρείας θα συνδυάζεται, ξεκαθαρίζουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με τις κατάλληλες προσαρμογές, με τον θεσμό της Εθνοφυλακής, συμβάλλοντας στην κάλυψη των αμυντικών αναγκών σε παραμεθόριες περιοχές και στην άμεση αντιμετώπιση κάθε απειλής κατά της εθνικής κυριαρχίας. Στην κατεύθυνση αυτή ενοποιούνται οι Διευθύνσεις Επιστράτευσης και Εθνοφυλακής.
