Εν μέσω μιας νέας διεθνούς ενεργειακής κρίσης και έξι μήνες πριν το οριστικό τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζει ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ). Με προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, το ΚΚΤ στόχο έχει να στηρίξει 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις, ώστε να προσαρμοστούν στα αυξανόμενα κόστη της ενεργειακής μετάβασης.
Δημιουργία Συντονιστικής Αρχής και Επιτροπής
Πρόσφατα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει τη σύσταση Συντονιστικής Αρχής και Ειδικής Επιτροπής Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Αυτή η Επιτροπή θα έχει Διοκητή με τριετή θητεία και θα επιβλέπει τη διαχείριση των πόρων μέχρι το 2032.
Γιατί τώρα και γιατί επείγει;
Η ανάγκη για το ΚΚΤ είναι επείγουσα, καθώς το 2027 αναμένεται επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS2), κάτι που θα επιβαρύνει περαιτέρω τα κόστη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλούς δείκτες ενεργειακής φτώχειας, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές και σε χαμηλοεισοδηματικά στρώματα. Το υπάρχον κτιριακό αποθεματικό είναι παλαιό, και η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα στον τομέα των μεταφορών και της θέρμανσης καθιστά την κατάσταση ακόμα πιο επιτακτική. Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει σχεδιαστεί για να απορροφήσει αυτές τις επιβαρύνσεις προτού πλήξουν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Τι χρηματοδοτεί το ΚΚΤ;
Περισσότερα από 20 από τις 25 νέες δράσεις προγραμματίζονται να εκκινήσουν το 2026, κυρίως από το φθινόπωρο και μετά. Ορισμένα χαρακτηριστικά μέτρα περιλαμβάνουν:
– Νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για κατοικίες: Ένα από τα πιο σημαντικά μέτρα, αξίας 1,2 δισ. ευρώ, προβλέπει επιδότηση για 62.000 κατοικίες. Οι παρεμβάσεις θα προσφέρουν εκπτώσεις έως και 80% για αξία έως 24.800 ευρώ, ώστε οι ιδιοκτήτες να καταβάλλουν μόλις 5.000 ευρώ.
– Αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης: Άλλα 930 εκατ. ευρώ προορίζονται για την αγορά και τοποθέτηση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνα, με συμμετοχή 2.000 ευρώ από τους ενδιαφερόμενους.
– Κοινωνικό Leasing: Με προϋπολογισμό 174 εκατ. ευρώ, το πρόγραμμα θα επιδοτήσει 12.500 νοικοκυριά με 13.000 ευρώ για τετραετή μίσθωση ηλεκτρικής οδήγησης οχημάτων, με μηνιαίο μίσθωμα έως 145 ευρώ.
– Επιδοτήσεις για άτομα με αναπηρία: Οικονομική στήριξη έως και το 100% για ηλεκτρικά αμαξίδια και mobility scooters, συνολικής αξίας 51 εκατ. ευρώ για 13.200 άτομα.
– Ανέγερση διαμερισμάτων zero-energy: 435 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για 2.350 διαμερίσματα με ενεργειακή απόδοση A+, που θα στεγάσουν 7.000 πολίτες με χαμηλό μίσθωμα.
Moreover, από το 2027 και κάθε Οκτώβριο, θα προστίθενται 340 εκατ. ευρώ στο επίδομα θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους, ώστε να μετριαστεί η επιβάρυνση του ETS2, ενώ 40 εκατ. ευρώ αφορούν δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), απαραίτητα για την πώληση ή ενοικίαση ακινήτων.
Στήριξη για τις επιχειρήσεις
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο παρέχει επίσης υποστήριξη για 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις με 394 εκατ. ευρώ για προγράμματα «Εξοικονομώ επιχειρήσεων». Άλλα 289 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε επιχειρήσεις για την αγορά ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων, προσφέροντας σημαντικές επιδοτήσεις.
Πρόσβαση χωρίς αποκλεισμούς
Για να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις φτάνουν στους δικαιούχους, θα θεσπιστεί Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «Κάρτα Ευάλωτου» και υπηρεσίες one-stop-shop σε κάθε Περιφέρεια. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) τονίζει την ανάγκη για ουσιαστική πρόσβαση στις ενισχύσεις, καλώντας σε ιδιαίτερη μέριμνα για ηλικιωμένους και πολίτες απομακρυσμένων περιοχών.
