Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς οι αναταραχές στη Μέση Ανατολή έχουν μετατρέψει αυτό το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα σε ζώνη υψηλού κινδύνου.
Σύμφωνα με τον ναυτιλιακό αναλυτή Γιώργο Ξυραδάκη, που μίλησε στο ΕΡΤnews στην εκπομπή «Συνδέσεις», το στενό αυτό επηρεάζει δραματικά το παγκόσμιο εμπόριο και έχει άμεσες συνέπειες για την ελληνική οικονομία.
Η στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ
Το Στενό του Ορμούζ είναι το πιο κρίσιμο σημείο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας. Διακινεί περίπου 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σχεδόν 30% της συνολικής ενέργειας καθημερινά, διασχίζοντας μόλις 21 ναυτικά μίλια πλάτος στο στενότερο σημείο του. Μέσα από αυτό, περνούν οι εξαγωγές μεγάλων παραγωγών ενέργειας, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ιράν.
Ο Γιώργος Ξυραδάκης υπογραμμίζει ότι «το πραγματικό όπλο του Ιράν δεν είναι πυρηνικό – είναι τα Στενά του Ορμούζ». Η απειλή ή η πιθανότητα επίθεσης σε πλοία μπορεί να παραλύσει τη ναυσιπλοΐα χωρίς να χρειαστεί επίσημο κλείσιμο.
Εγκλωβισμένα πλοία και επιπτώσεις στη ναυτιλία
Οι εικόνες από τις ναυτιλιακές πλατφόρμες αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα εντός και εκτός του Περσικού Κόλπου. Ο ελληνικός στόλος, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 30% των παγκόσμιων τάνκερ, υποφέρει ιδιαίτερα, καθώς 100–150 από αυτά τα πλοία είναι ελληνόκτητα.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες διστάζουν να δώσουν εντολές διέλευσης όσο διαρκεί η απειλή. Όπως τονίζει ο Ξυραδάκης, «Δεν χρειάζεται να μπει μπάρα για να θεωρηθεί κλειστό. Αν σου λένε ότι μπορεί να σε χτυπήσουν, δεν περνάς».
Αντίκτυποι στις αγορές και τις τιμές
Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα στην κατάσταση αυτή. Η τιμή του Brent αυξήθηκε από 73 δολάρια στα 82 δολάρια σε λίγες μόνο ώρες ενώ το αμερικανικό αργό έφτασε στα 72 δολάρια πριν υποχωρήσει. Αναλυτές προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση παράτασης της κρίσης, οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 90 ή ακόμα και τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Η ενδεχόμενη διακοπή των ιρανικών εξαγωγών, που αγγίζουν τα 3,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, θα έχει σοβαρές συνέπειες κυρίως για αγορές όπως η Κίνα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ιρανικό πετρέλαιο.
Οι συνέπειες για την ελληνική οικονομία
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να αφήσει την ελληνική οικονομία ανεπηρέαστη. Εάν η κατάσταση κλιμακωθεί, τα ασφάλιστρα μεταφοράς θα αυξηθούν, το κόστος των εισαγόμενων προϊόντων θα εκτοξευθεί, και ο πληθωρισμός θα ενισχυθεί. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, υπάρχουν ήδη σενάρια που προϋποθέτουν τιμή πετρελαίου στα 100 δολάρια. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τον πληθωρισμό στο 4,7%, να μειώσει την ιδιωτική κατανάλωση και να αυξήσει το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Τι ανησυχεί τους ειδικούς
Το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι μόνο οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου, αλλά και η διάρκεια της κρίσης. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για 2–3 εβδομάδες, τότε οι συνέπειες στο παγκόσμιο εμπόριο θα είναι σοβαρές και μακροχρόνιες. Όπως επεσήμανε ο Ξυραδάκης: «Όλα είναι θέμα χρόνου. Αν το στενό μείνει κλειστό για μεγάλο διάστημα, τότε θα δούμε πραγματικά μεγάλα προβλήματα».
