Πρόσφατα το TikTok έστρεψε τους προβολείς του στην Αθήνα, διοργανώνοντας μια σημαντική εκδήλωση με κεντρικό θέμα την Ασφάλεια των Νέων. Πέρα όμως από τις δημόσιες δεσμεύσεις, τι συμβαίνει πραγματικά πίσω από την οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού; Ποιες είναι οι συγκεκριμένες πολιτικές και τα εργαλεία που προστατεύουν τα παιδιά μας στην πράξη;
Για να εμβαθύνουμε στα κρίσιμα αυτά ζητήματα, συναντήσαμε δύο κορυφαία στελέχη του TikTok για την Ευρώπη.
Η κα Jade Nester, Επικεφαλής Δημόσιας Πολιτικής Δεδομένων για την Ευρώπη και η κα Luana Lavecchia, Υπεύθυνη Κυβερνητικών Σχέσεων για την Ελλάδα και την Ιταλία, απαντούν στις ερωτήσεις μας όχι μόνο για την προστασία των ανηλίκων, αλλά και για τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πλατφόρμα κάτω από το αυστηρό ρυθμιστικό βλέμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τη συνέντευξη παραχώρησαν στον δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Πάνο Οπλοποιό.
Μέρος Α’: Ερωτήματα εστιασμένα στην ασφάλεια των νέων & τους ρόλους των στελεχών
Ερ. 1. (Προς την κα Jade Nester) : Κυρία Nester, η πρόσφατη εκδήλωσή σας στην Αθήνα εστιάζει στην ασφάλεια των νέων. Πέρα από τις υπάρχουσες ρυθμίσεις, όπως οι προεπιλεγμένοι ιδιωτικοί λογαριασμοί για χρήστες 13-15 ετών, ποια συγκεκριμένα νέα εργαλεία ή καινοτόμες πολιτικές απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying) και οι επικίνδυνες “προκλήσεις” (challenges);
Απ.1 : Το TikTok προσφέρει μια εμπειρία για εφήβους που είναι πολύ πιο περιοριστική από την εμπειρία για ενήλικες στην πλατφόρμα. Για παράδειγμα: τα άμεσα μηνύματα δεν είναι διαθέσιμα σε άτομα κάτω των 16 ετών, οι λογαριασμοί για άτομα κάτω των 16 ετών ορίζονται αυτόματα ως ιδιωτικοί, μαζί με το περιεχόμενό τους. Τα όρια χρόνου οθόνης καθορίζονται επίσης ανά ηλικία. Επιπλέον, έχουμε πολιτικές που απαγορεύουν επικίνδυνες προκλήσεις. Οι περισσότερες δραστηριότητες ή προκλήσεις είναι κατάλληλες για όλους και φέρνουν τους ανθρώπους κοντά, αλλά μερικές ενέχουν κίνδυνο σημαντικού τραυματισμού. Δεν επιτρέπουμε την προβολή ή την προώθηση επικίνδυνων δραστηριοτήτων και προκλήσεων. Το περιεχόμενο είναι περιορισμένο (18 ετών και άνω) εάν δείχνει δραστηριότητα που είναι πιθανό να μιμηθεί και μπορεί να οδηγήσει σε σωματική βλάβη. Το περιεχόμενο δεν είναι κατάλληλο για το FYF (For You feed) αν δείχνει δραστηριότητα που είναι πιθανό να οδηγήσει σε μέτρια σωματική βλάβη. Για να σας βοηθήσουμε να διαχειριστείτε την εμπειρία σας στο TikTok, εφαρμόζουμε επίσης πληροφορίες προειδοποίησης σε αυτόν τον τύπο περιεχομένου, καθώς και σε περιεχόμενο που δείχνει επαγγελματίες που εκτελούν ακραία αθλήματα και ακροβατικά
Ερ. 2. (Προς την κα Jade Nester) Ο ρόλος σας εστιάζει στην Πολιτική Δεδομένων. Πώς διασφαλίζει το TikTok ότι οι πολιτικές απορρήτου για τους ανήλικους χρήστες δεν είναι απλώς νομικά συμβατές, αλλά και πρακτικά κατανοητές από τους ίδιους τους εφήβους αλλά και τους γονείς τους; Ποια βήματα κάνετε για να απλοποιήσετε αυτή την πολυπλοκότητα;
Απ. 2. : Η προστασία των νεότερων χρηστών αποτελεί βασικό στόχο. Προσφέρουμε ειδικά χαρακτηριστικά απορρήτου και ασφάλειας, προεπιλογές και εργαλεία για τη δημιουργία εμπειριών κατάλληλων για την ηλικία και βελτιώνουμε συνεχώς την προσέγγισή μας καθώς εξελίσσονται οι κανονισμοί και οι βέλτιστες πρακτικές. Επιπλέον, το Κέντρο Ασφάλειας Εφήβων (Teen Safety Center) έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους νεότερους να κατανοήσουν τις διαφορετικές δυνατότητες και τα εργαλεία ασφαλείας που είναι διαθέσιμα στο TikTok. https://www.tiktok.com/safety/en/youth-portal
Ερ. 3. (Προς την κα Luana Lavecchia) Ως υπεύθυνη για τις κυβερνητικές σχέσεις στην Ελλάδα, ποιες είναι οι κυριότερες ανησυχίες που σας εκφράζουν οι ελληνικές ρυθμιστικές αρχές και οι οργανισμοί προστασίας του παιδιού; Και πώς μεταφράζεται η ευρωπαϊκή στρατηγική του TikTok σε συγκεκριμένες συνεργασίες και δράσεις στην ελληνική πραγματικότητα;
Απ. 3. : Το TikTok βρίσκεται σε επικοινωνία με την Ελληνική Κυβέρνηση και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι από την Τετάρτη 25 Ιουνίου, το TikTok Family Pairing και ο Οδηγός για γονείς και κηδεμόνες, είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του parco.gov.gr. Είμαστε ικανοποιημένοι που οι λεπτομέρειες και οι αναφορές στη λειτουργία Family Pairing του TikTok συμπεριλήφθηκαν πρόσφατα στον ιστότοπο γονικού ελέγχου της κυβέρνησης, βοηθώντας τους γονείς και τους κηδεμόνες να κατανοήσουν καλύτερα το TikTok και τις λειτουργίες του.
Ερ. 4. (Προς την κα Jade Nester) Ο αλγόριθμος “For You” είναι η καρδιά της εμπειρίας του TikTok. Σε επίπεδο πολιτικής δεδομένων, τι δικλείδες ασφαλείας έχετε ενσωματώσει για να αποτρέψετε τη δημιουργία “rabbit holes” (φαινόμενο της συνεχούς προβολής ομοειδούς περιεχομένου) που μπορεί να εκθέσουν ευάλωτους νέους σε περιεχόμενο που προωθεί, για παράδειγμα, διατροφικές διαταραχές ή αρνητικά πρότυπα σώματος;
Απ. 4. : Η ροή “For You” τροφοδοτείται από ένα σύστημα προτάσεων που παρέχει περιεχόμενο που είναι πιθανό να ενδιαφέρει το συγκεκριμένο άτομο. Αυτό επιτυγχάνεται με την κατάταξη των βίντεο με βάση έναν συνδυασμό παραγόντων – ξεκινώντας από τα ενδιαφέροντα που εκφράζει κάποιος όταν εγγράφεται στην πλατφόρμα και προσαρμόζεται αντίστοιχα και για πράγματα που δεν τον ενδιαφέρουν – για να σχηματίσει μια εξατομικευμένη ροή “For You”.
Το σύστημα προτάσεων της ροής “For You” συγκεντρώνει διάφορες αλληλεπιδράσεις και προτιμήσεις που εκφράζονται μέσω της εφαρμογής. Αυτά είναι πράγματα όπως επισημάνσεις “μου αρέσει”, ακόλουθοι, hashtags (likes, follows, hashtags) και άλλες αλληλεπιδράσεις με βίντεο στο TikTok. Μετά από όλα αυτά, τα βίντεο κατατάσσονται στη συνέχεια για να προσδιοριστεί η πιθανότητα ενδιαφέροντος ενός χρήστη για ένα κομμάτι περιεχομένου και παραδίδονται σε κάθε μοναδική ροή For You.
Μία από τις εγγενείς προκλήσεις με όλες τις μηχανές συστάσεων είναι ότι μερικές φορές περιορίζουν ακούσια την εμπειρία μας – αυτό που αναφέρεται ως “φούσκα φίλτρου” (filter bubble). Αντιμετωπίζουμε αυτήν την ανησυχία, την οποία λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη, μέσω μερικών διαφορετικών μέτρων:
– Διακόπτουμε τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα παρουσιάζοντας διαφορετικούς τύπους περιεχομένου μαζί με βίντεο που ήδη γνωρίζουμε ότι σας αρέσουν. Για παράδειγμα, μια ροή “For You” γενικά δεν θα εμφανίζει δύο βίντεο στη σειρά που έχουν δημιουργηθεί με τον ίδιο ήχο ή από τον ίδιο δημιουργό. Ωστόσο, μπορεί να προτείνουμε ένα βίντεο που έτυχε θετικής υποδοχής από άλλους χρήστες που μοιράζονται παρόμοια ενδιαφέροντα, με την ελπίδα ότι οι χρήστες θα ανακαλύψουν έναν νέο δημιουργό που τους αρέσει.
– Διαφοροποιούμε τις προτάσεις για να δώσουμε στους χρήστες ευκαιρίες να ανακαλύψουν νέες κατηγορίες περιεχομένου, νέους δημιουργούς και να βιώσουν νέες προοπτικές και ιδέες
– Προστατεύουμε την εμπειρία προβολής μη προτείνοντας ορισμένους τύπους περιεχομένου στη ροή “For You”.
– Προσφέρουμε επίσης στους χρήστες την επιλογή να ανανεώσουν τη ροή τους “For You” εάν οι προτάσεις τους δεν φαίνονται πλέον σχετικές. Όταν είναι ενεργοποιημένη, αυτή η δυνατότητα επιτρέπει σε κάποιον να βλέπει περιεχόμενο στη ροή του For You σαν να είχε μόλις εγγραφεί στο TikTok. Στη συνέχεια, το σύστημα προτάσεών μας θα αρχίσει να εμφανίζει περισσότερο περιεχόμενο με βάση νέες αλληλεπιδράσεις.
Ερ. 5. : (Προς την κα Luana Lavecchia) Πέρα από την αφαίρεση βλαβερού περιεχομένου, η πρόληψη είναι κρίσιμη. Υπάρχουν στην Ελλάδα ή την Ιταλία συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα ή συνεργασίες με σχολεία και ΜΚΟ, που χρηματοδοτεί ή υποστηρίζει το TikTok, με στόχο την καλλιέργεια του “ψηφιακού γραμματισμού” στους νέους;
Απ. 5. : Συνεργαζόμαστε με διάφορους οργανισμούς ασφαλείας σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόοδό μας στη διατήρηση της ασφάλειας των νεότερων μελών της κοινότητάς μας. Συμβουλευόμαστε ακαδημαϊκούς και εμπειρογνώμονες από όλο τον κόσμο για να παραμείνουμε ενημερωμένοι για τις εξελισσόμενες τάσεις και να μας βοηθήσουν να αξιολογούμε και να βελτιώνουμε τακτικά τις πολιτικές μας για την ασφάλεια των νέων και τις διαδικασίες επιβολής. Τέτοιες συνεργασίες μας επιτρέπουν να μοιραζόμαστε αποτελεσματικά βέλτιστες πρακτικές, να δημιουργούμε προγράμματα και να ανταλλάσσουμε ιδέες σε θέματα ασφάλειας των νέων.
Παραδείγματα των παγκόσμιων συνεργασιών μας με οργανώσεις νεολαίας περιλαμβάνουν το Family Online Safety Institute, το Internet Watch Foundation και την WePROTECT Global Alliance. Συνεργαζόμαστε επίσης στενά με το Ευρωπαϊκό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο για την Ασφάλεια (European Safety Advisory Council).
Ερ. 6. : (Προς την κα Jade Nester) Μια θεμελιώδης ανησυχία αφορά την πρόσβαση στα δεδομένα. Βάσει των συζητήσεων που πραγματοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, τι νομικές και τεχνικές εγγυήσεις παρέχει το TikTok Europe ώστε τα δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών, και ειδικά των ανηλίκων, να είναι πλήρως θωρακισμένα από την πρόσβαση ξένων κυβερνήσεων, τηρώντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί μεταφοράς δεδομένων;
Απ. 6. : Δεσμευόμαστε για την ασφάλεια και την προστασία της ευρωπαϊκής κοινότητας των 175 εκατομμυρίων, γι’ αυτό πρόκειται να επενδύσουμε περισσότερα από 12 δισεκατομμύρια ευρώ στο “Project Clover”, το κορυφαίο μας πρόγραμμα για την πρόσθετη προστασία των δεδομένων των χρηστών. Ακόμη και πριν από την εισαγωγή του “Project Clover”, η πρόσβαση στα δεδομένα των χρηστών ήταν ήδη αυστηρά ελεγχόμενη, με τους υπαλλήλους του TikTok να έχουν πρόσβαση μόνο σε πληροφορίες που χρειάζονταν για να κάνουν τη δουλειά τους και στη συνέχεια υπό αυστηρές προϋποθέσεις για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Αυτές οι πρόσθετες προστασίες παρακολουθούνται και εποπτεύονται ανεξάρτητα από την NCC Group, τη διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία κυβερνοασφάλειας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ερ. 7. : (Προς την κα Jade Nester) Πώς λειτουργεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων όταν μια τοπική πολιτισμική νόρμα στην Ελλάδα ή την Ιταλία έρχεται σε σύγκρουση με μια πανευρωπαϊκή πολιτική περιεχομένου; Ποιος έχει τον τελικό λόγο και πώς εξισορροπείτε την ανάγκη για ομοιομορφία στους κανόνες με τον σεβασμό στις τοπικές ευαισθησίες;
Απ. 7. : Έχουμε χιλιάδες επαγγελματίες ασφαλείας αφοσιωμένους στη διατήρηση της ασφάλειας του TikTok, παρέχοντας εποπτεία περιεχομένου 24×7 σε περισσότερες από 70 γλώσσες παγκοσμίως. Έχουμε χιλιάδες άτομα αφιερωμένα στον έλεγχο περιεχομένου στην Ευρώπη, τα οποία καλύπτουν τουλάχιστον μία επίσημη γλώσσα για κάθε χώρα της ΕΕ. Εργαζόμαστε για να διασφαλίσουμε ότι προσαρμόζουμε μια παγκόσμια προσέγγιση προσθέτοντας τοπικό πλαίσιο και αποχρώσεις.
Μέρος Β’: Ερωτήματα για τη λειτουργία στην Ευρώπη
Οι παρακάτω ερωτήσεις απαντήθηκαν από εκπρόσωπο του TikTok (TikTok Spokesperson).
Ερ. 8. : Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της προστασίας δεδομένων στην ΕΕ. Πέρα από τη συγκατάθεση, πώς εφαρμόζει το TikTok τις αρχές της ελαχιστοποίησης των δεδομένων (data minimisation) και του περιορισμού του σκοπού (purpose limitation); Δηλαδή, πώς διασφαλίζετε ότι συλλέγετε μόνο τα απολύτως απαραίτητα δεδομένα και τα χρησιμοποιείτε αυστηρά για τον σκοπό για τον οποίο συλλέχθηκαν;
Απ. 8. : Στο TikTok, οι παγκόσμιες ομάδες απορρήτου και ασφάλειας εργάζονται επιμελώς για την προστασία των πληροφοριών των χρηστών μας και παραμένουν μπροστά από τις συνεχώς εξελισσόμενες απειλές ασφαλείας. Το TikTok υλοποιεί το Project Clover από το 2023, μια 10ετή επένδυση ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, η οποία θέτει σε εφαρμογή κορυφαίες διασφαλίσεις για τα ευρωπαϊκά δεδομένα χρηστών μας, συμπεριλαμβανομένης της ανεξάρτητης εποπτείας από την ευρωπαϊκή εταιρεία κυβερνοασφάλειας, NCC Group.
Με την προστασία των δεδομένων στον πυρήνα της, η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο να θέσει ένα νέο πρότυπο για την ασφάλεια των δεδομένων μεταξύ των διαδικτυακών on-line πλατφορμών, επιτρέποντας ασφαλείς παγκόσμιες ροές δεδομένων και συνεχή καινοτομία, ενώ παράλληλα προσφέρει σημαντικές επενδύσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες και κοινότητες. Στο πλαίσιο του “Project Clover”, επενδύουμε επίσης 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε ένα νέο κέντρο δεδομένων στη Φινλανδία.
Ερ. 9. : Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act) της ΕΕ επιβάλλει νέες, αυστηρές υποχρεώσεις στις πολύ μεγάλες πλατφόρμες. Πώς προσαρμόζεται το TikTok στις απαιτήσεις για διαφάνεια των αλγορίθμων και στη διενέργεια εκτιμήσεων κινδύνου (risk assessments) για ζητήματα όπως η παραπληροφόρηση και ο αντίκτυπος στην ψυχική υγεία;
Απ. 9. : Το TikTok δεσμεύεται στον στόχο του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες να δημιουργήσει έναν ασφαλέστερο ψηφιακό χώρο. Η διαφάνεια βρίσκεται στο επίκεντρο της προσέγγισής μας από το 2019 και, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις μας όσον αφορά τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, δημοσιεύουμε έκθεση διαφάνειας κάθε έξι μήνες. Η τελευταία, η τέταρτη, καλύπτει την περίοδο από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2024 και εισάγει νέες μετρήσεις για την περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζουμε τις πολιτικές μας. Έχουμε επίσης υπογράψει και συμμετέχει ενεργά στον κώδικα δεοντολογίας της ΕΕ για την παραπληροφόρηση (Code of Conduct on Disinformation) και στον κώδικα δεοντολογίας για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο (Code of Conduct on Countering Illegal Hate Speech Online).
Με κάθε αναφορά, ενισχύουμε τη δέσμευσή μας για διαφάνεια και λογοδοσία, βελτιώνοντας συνεχώς τις προσπάθειές μας να κάνουμε το TikTok έναν όλο και πιο ασφαλή και πιο αξιόπιστο χώρο για την ευρωπαϊκή μας κοινότητα.
Ερ. 10. : Σε ένα τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, οι on-line πλατφόρμες αποτελούν πεδίο για εκστρατείες παραπληροφόρησης. Ποια είναι η στρατηγική του TikTok για την αντιμετώπιση συντονισμένων μη αυθεντικών συμπεριφορών (coordinated inauthentic behavior – CIB) που προωθούνται από κρατικούς παράγοντες, χωρίς ταυτόχρονα να κατηγορηθεί για πολιτική λογοκρισία;
Απ. 10. : Το TikTok καταπολεμά τη συντονισμένη μη αυθεντική συμπεριφορά (coordinated inauthentic behavior – CIB) μέσω ενός στρατηγικού συνδυασμού πολιτικής, τεχνολογίας και διαφάνειας, στοχεύοντας παραπλανητικά δίκτυα και όχι πολιτικές απόψεις σύμφωνα με τα παρακάτω:
– Έχουμε αυστηρές Οδηγίες κοινότητας: Απαγορεύουμε ρητά το CIB, το οποίο ορίζεται ως ομάδες λογαριασμών που συντονίζονται για να παραπλανήσουν τους χρήστες σχετικά με την ταυτότητα, την πρόθεση ή τη συνεργασία και να αποκλείσουν ύποπτους λογαριασμούς ή λογαριασμούς που πλαστοπροσωπούν τη στιγμή της δημιουργίας.
– Χρησιμοποιούμε εξελιγμένα συστήματα ανίχνευσης: Τα συστήματά μας επισημαίνουν μοτίβα, όπως συγχρονισμένες δημοσιεύσεις, πανομοιότυπες λεζάντες, επαναλαμβανόμενη χρήση μέσων και ομαδοποίηση hashtag. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να εξουδετερώσουμε τα δίκτυα CIB πριν οποιοδήποτε παραπλανητικό περιεχόμενο κερδίσει έδαφος.
– Έχουμε ισχυρή ομάδα επιβολής: Μια ειδική ομάδα εμπιστοσύνης και ασφάλειας, υποστηριζόμενη τόσο από αυτοματοποιημένα εργαλεία όσο και από ανθρώπινη εποπτεία, κατάργησε χιλιάδες συντονισμένους λογαριασμούς το 2024. Εφαρμόζουμε επίσης ετικέτες για μέσα που συνδέονται με κράτη και περιορίζουμε την εμβέλεια πιθανής συγκαλυμμένης ξένης επιρροής.
– Εστιάζουμε σε προληπτικές και διαφανείς ενέργειες: Οι περισσότερες καταργήσεις πραγματοποιούνται αυτόματα, προληπτικά και χωρίς να βασίζονται σε αναφορές χρηστών ή μετρήσεις προβολών. Δημοσιεύουμε μηνιαίες ενημερώσεις διαφάνειας που περιγράφουν λεπτομερώς τις προσπάθειες επιβολής στον ιστότοπό μας.
Εστιάζοντας σε παραπλανητικές πρακτικές και όχι σε απόψεις και βασίζοντας την προσέγγισή μας σε σαφείς κανόνες, εσωτερική εμπειρογνωμοσύνη, συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες και τακτικές δημόσιες αναφορές, εργαζόμαστε για να διαλύσουμε αποτελεσματικά τις μη αυθεντικές εκστρατείες επιρροής.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
