Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, αργά το βράδυ της Πέμπτης (7/5), η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε «πολύ καλή τηλεφωνική επικοινωνία» με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με την οποία συζήτησαν την κρίση στη Μέση Ανατολή, το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και την πορεία της συμφωνίας για το εμπόριο και τους δασμούς ΕΕ–ΗΠΑ. Στο επίκεντρο βρέθηκε η δέσμευση των δύο πλευρών ότι το Ιράν «δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», αλλά και η πίεση της Ουάσιγκτον προς τις Βρυξέλλες για ταχύτερη εφαρμογή της αμφιλεγόμενης εμπορικής συμφωνίας.
Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες
Σε ανάρτησή της, η κ. φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η συζήτηση με τον Ντόναλντ Τραμπ επικεντρώθηκε στη Μέση Ανατολή και στον στενό συντονισμό με τους περιφερειακούς εταίρους της ΕΕ. Τόνισε ότι ΕΕ και ΗΠΑ «είναι ενωμένες» στην άποψη ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, επισημαίνοντας πως τα πρόσφατα γεγονότα καταδεικνύουν ότι οι κίνδυνοι για τη περιφερειακή σταθερότητα και την παγκόσμια ασφάλεια είναι υπερβολικά μεγάλοι.
Ανταπόκριση απο Βρυξέλλες
Η πρόεδρος της Κομισιόν πρόσθεσε ότι συζητήθηκε και η εφαρμογή της συμφωνίας για το εμπόριο ΕΕ-ΗΠΑ, υποστηρίζοντας πως και οι δύο πλευρές παραμένουν «πλήρως δεσμευμένες» στην υλοποίησή της. Σύμφωνα με την ίδια, σημειώνεται «καλή πρόοδος» με ορίζοντα τη μείωση των δασμών έως τις αρχές Ιουλίου, προθεσμία – κλειδί για να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση στο εμπορικό μέτωπο.
Η εκδοχή Τραμπ και το «τελεσίγραφο» για τους δασμούς
Σε δική του ανάρτηση, ο Τραμπ μίλησε για «σπουδαία τηλεφωνική συνομιλία» με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημειώνοντας ότι οι δύο πλευρές είναι «απολύτως ενωμένες» στην ανάγκη να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν και χαρακτηρίζοντας το καθεστώς της Τεχεράνης ανίκανο να ελέγξει μια βόμβα που «μπορεί να σκοτώσει εκατομμύρια». Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε παράλληλα το αφήγημα της «ιστορικής» εμπορικής συμφωνίας που επετεύχθη στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, την οποία περιγράφει ως «τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία όλων των εποχών».
Ο Ντ’οναλντ Τραμπ τόνισε ότι «περιμένει υπομονετικά» από την ΕΕ να τηρήσει τη δέσμευσή της για περιορισμό των δασμών, επαναλαμβάνοντας ότι, βάσει της συμφωνίας, οι ευρωπαϊκοί δασμοί σε μια σειρά αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων θα πρέπει να μειωθούν σταδιακά έως και το μηδέν. Προειδοποίησε μάλιστα ότι έχει δώσει στις Βρυξέλλες προθεσμία μέχρι τα 250ά γενέθλια των ΗΠΑ – την 4η Ιουλίου 2026 – διαφορετικά οι αμερικανικοί δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα θα αυξηθούν «σε πολύ υψηλότερα επίπεδα», στο πλαίσιο της σκληρής εμπορικής γραμμής που ακολουθεί από την έναρξη της δεύτερης θητείας του.
Ένα εύθραυστο «παράθυρο» αποκλιμάκωσης
Η τηλεφωνική επικοινωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον έχει ήδη ανακοινώσει στοχευμένες άρσεις δασμών – όπως στην περίπτωση των βρετανικών ουίσκι – αλλά ταυτόχρονα απειλεί με γενικευμένες αυξήσεις 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και σε άλλες εξαγωγές. Η ίδια η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας πρόσφατα, είχε διαμηνύσει ότι η ΕΕ είναι «έτοιμη για κάθε σενάριο» σε περίπτωση μονομερούς επιβολής νέων αμερικανικών δασμών, επιχειρώντας να διατηρήσει σκληρή αλλά διαλλακτική γραμμή.
Παρά την αισιόδοξη ρητορική και από τις δύο πλευρές, η εφαρμογή της συμφωνίας για το εμπόριο παραμένει πολιτικά αμφιλεγόμενη εντός της ΕΕ, καθώς πολλά κράτη‑μέλη θεωρούν ότι η Συμφωνία του 2025 ευνοεί δυσανάλογα τις ΗΠΑ, επιβάλλοντας μόνιμο δασμό 15% στα περισσότερα ευρωπαϊκά εξαγωγικά προϊόντα προς την αμερικανική αγορά.
