Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η ανάγκη για εξοικονόμηση κόστους και η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) ενθαρρύνουν ευρύτερες συζητήσεις. Στο συνέδριο που διεξήχθη στην Αθήνα χθες, 6 Απριλίου 2026, εξετάστηκαν προτάσεις για την καλύτερη αρχιτεκτονική της αγοράς ηλεκτρισμού, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από το χαμηλό κόστος παραγωγής ενέργειας.
Οι ΑΠΕ προσφέρουν τη δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χαμηλό κόστος, ωστόσο η τρέχουσα αγορά δεν εκμεταλλεύεται πλήρως αυτή την ευκαιρία. Παρά την ύπαρξη εργαλείων όπως τα συμβόλαια διαφορικής προσαύξησης (CfD) και οι διμερείς συμβάσεις (ΡΡΑ), η αναποτελεσματική τους εφαρμογή περιορίζει τις δυνατότητες για χαμηλότερες τιμές στα τιμολόγια ρεύματος.
Ο Παντελής Κάπρος, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, προτείνει ένα σύστημα βασισμένο στις ΑΠΕ, όπου τα CfD παίζουν κεντρικό ρόλο. Σε αυτή τη λογική, οι παραγωγοί θα πρέπει να επιστρέφουν τυχόν υπερβάσεις της πραγματικής τιμής χονδρικής από το καθορισμένο ποσό αποζημίωσης, ενώ θα λαμβάνουν τη διαφορά σε περιπτώσεις πτώσης των τιμών. Αυτή η στρατηγική προδιαγράφει μια πιο ευέλικτη και δίκαιη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Σημαντικό στοιχείο της προτάσεως είναι η αξιοποίηση των διμερών συμβολαίων που θα συνάπτονται άμεσα ανάμεσα σε παραγωγούς και καταναλωτές, χρησιμοποιώντας κρατικές εγγυήσεις για την υποστήριξή τους. Αυτή η προσέγγιση έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία το προωθεί ως εργαλείο για τη βελτίωση της αγοράς ενέργειας στην ΕΕ.
Ωστόσο, η υλοποίηση αυτών των ιδεών απαιτεί την ανάπτυξη μιας οργανωμένης αγοράς για τη μεταπώληση των συμβολαίων. Όπως επισημαίνει ο Μίλτος Ασλάνογλου, γενικός διευθυντής του συνδέσμου ΕΣΠΕΝ, η έλλειψη μιας τέτοιας αγοράς καθιστά σχεδόν αδύνατη την προστασία των προμηθευτών από τις διακυμάνσεις της αγοράς, εμποδίζοντας την ικανότητά τους να προσφέρουν ανταγωνιστικές τιμές στους καταναλωτές.
Η πρόταση του Παντελή Κάπρου περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία ενός τμήματος της αγοράς ειδικά σχεδιασμένου για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Αυτό το τμήμα θα δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις αυτές να λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητά τους στο διεθνές επίπεδο.
Η πρόταση αυτή έχει γίνει δεκτή θετικά από τον κλάδο των ΑΠΕ και της βιομηχανίας. Ο πρόεδρος της αιολικής ένωσης ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Λαδακάκος, τόνισε την ανάγκη για έναν καλύτερο σχεδιασμό στην υποδομή της ενέργειας, υπενθυμίζοντας ότι απαιτείται ισορροπία μεταξύ φωτοβολταϊκών και αιολικών πηγών για τη βελτίωση της παραγωγής.
Η δέσμευση για αξιολόγηση των υπάρχοντων εργαλείων και στρατηγικών είναι κρίσιμη. Ο Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, επισημαίνει ότι οι παρεμβάσεις στην προημερήσια αγορά από μόνες τους δεν είναι αρκετές. Χρειάζεται εξορθολογισμός και στην αγορά της εξισορρόπησης, η οποία ανεβάζει το συνολικό κόστος του ρεύματος, δημιουργώντας έτσι υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.
