Η τιμή του πετρελαίου παίρνει ξανά την ανιούσα, καθώς η περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή προκαλεί έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Brent ξεπέρασε τα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ η ευρωπαϊκή τιμή του φυσικού αερίου κινήθηκε πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι εξελίξεις αναμένεται να μεταφερθούν σύντομα και στην ελληνική αγορά, με νέες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων από το Σάββατο.
Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου επιβαρύνει ήδη τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ενώ η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης. Το νέο κύμα ανατιμήσεων δημιουργεί ανησυχία για το κόστος μετακίνησης, θέρμανσης και παραγωγής, αλλά και για την πορεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Η τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 107 δολάρια
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η διεθνής τιμή του αργού. Το Brent ξεπέρασε το πρωί τα 107 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει ελαφρά και κινηθεί λίγο κάτω από τα 104 δολάρια. Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, η συνολική εικόνα παραμένει ανοδική.
Σε εβδομαδιαία βάση, η τιμή του Brent καταγράφει άνοδο περίπου 9%, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση των πιέσεων στις διεθνείς αγορές. Η κλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή ενισχύει την αβεβαιότητα σχετικά με την παραγωγή, τη μεταφορά και την απρόσκοπτη τροφοδοσία των αγορών με πετρέλαιο.
Οι διεθνείς αυξήσεις δεν περνούν άμεσα στις τιμές που βλέπουν οι καταναλωτές. Συνήθως μεταφέρονται με χρονική υστέρηση στις διυλιστηριακές τιμές και στη συνέχεια στις λιανικές τιμές των πρατηρίων. Ωστόσο, η έντονα ανοδική τάση προμηνύει νέες επιβαρύνσεις για τους οδηγούς.
Νέες αυξήσεις στις αντλίες από το Σάββατο
Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου αναμένεται να γίνει πιο αισθητή στην ελληνική αγορά από το Σάββατο. Οι αυξημένες διεθνείς τιμές εκτιμάται ότι θα περάσουν σταδιακά στις αντλίες, με το πετρέλαιο κίνησης να δέχεται ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις. Ανοδικά αναμένεται να κινηθεί και η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης.
Οι νέες ανατιμήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος μετακίνησης έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά. Για πολλά νοικοκυριά, η καθημερινή χρήση του αυτοκινήτου αποτελεί ανελαστική δαπάνη, ειδικά σε περιοχές όπου οι εναλλακτικές επιλογές μετακίνησης είναι περιορισμένες. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις μεταφορών και διανομών καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερα λειτουργικά έξοδα, τα οποία ενδέχεται να μετακυλιστούν στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον προβληματισμό για μια νέα αλυσίδα ανατιμήσεων στην οικονομία, καθώς τα καύσιμα επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και εμπορίας.
«Σκαρφαλώνει» και η τιμή του φυσικού αερίου
Παράλληλα με την τιμή του πετρελαίου, έντονη είναι η άνοδος και στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Η τιμή του διαμορφώθηκε στα 80,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας εβδομαδιαία αύξηση περίπου 11,3%.
Η εξέλιξη προκαλεί πρόσθετη ανησυχία στην Ευρώπη, καθώς η αγορά βρίσκεται σε κρίσιμη περίοδο για την αναπλήρωση των αποθεμάτων ενόψει του χειμώνα. Οι αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67,6%, επίπεδο που καθιστά καθοριστική την πορεία των εισαγωγών, της ζήτησης και των διεθνών τιμών κατά τους επόμενους μήνες.
Μια παρατεταμένη άνοδος στο φυσικό αέριο μπορεί να επηρεάσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τη λειτουργία της βιομηχανίας και τα έξοδα θέρμανσης. Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν στενά τόσο τα επίπεδα των αποθεμάτων όσο και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Οι επιπτώσεις στην οικονομία
Η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου δεν περιορίζεται στα πρατήρια ή στους λογαριασμούς ενέργειας. Η ενέργεια αποτελεί βασικό συντελεστή για τη μεταφορά, τη βιομηχανία, τη γεωργία, την παραγωγή και τη λειτουργία σχεδόν κάθε επιχείρησης.
Εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι πιθανό να ενισχυθούν εκ νέου οι πληθωριστικές πιέσεις. Οι επιχειρήσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος, ενώ τα νοικοκυριά θα περιορίσουν ακόμη περισσότερο την κατανάλωσή τους. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι χαμηλότερη οικονομική δραστηριότητα και μεγαλύτερη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.
Στις ΗΠΑ, πάντως, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται καθησυχαστικός, εκτιμώντας ότι η σύγκρουση θα ολοκληρωθεί σύντομα και ότι οι τιμές θα αποκλιμακωθούν. «Οι τιμές θα πέσουν πολύ γρήγορα μόλις κερδίσουμε τη στρατιωτική σύγκρουση», ανέφερε, προβλέποντας σημαντική πτώση στις τιμές του πετρελαίου.
Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης
Μπροστά στο νέο κύμα ανατιμήσεων, η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο πρόσθετων μέτρων για την προστασία των καταναλωτών. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας νέος κύκλος επιδοτήσεων, ενώ δεν αποκλείεται να συμπεριληφθεί και το πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων. Όπως σημείωσε, η Πολιτεία έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι στηρίζει την κοινωνία όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Παράλληλα, αυξάνεται η ανησυχία για την επάρκεια των ενεργειακών προϊόντων. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναθεωρεί προς το δυσμενέστερο τις προβλέψεις του, καθώς η μειωμένη παραγωγή, τα προβλήματα στη διακίνηση και οι γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον.
