Η φετινή διοργάνωση σηματοδότησε την πρώτη χρονιά που το τμήμα «Initiations: Σπουδαστικές ταινίες στην Ελλάδα» απέκτησε διαγωνιστικό χαρακτήρα. Η Κριτική Επιτροπή, αποτελούμενη από τον Πάνο Γκένα, το Μελ Καλφαντή και τη Φίλη Ολσέφσκι, απένειμε Ειδική Μνεία στην ταινία «Το καφενείο θα παραμείνη κλειστό», των Μάγδα Αλεξανδρή και Άννα Χρυσανθακοπούλου ενώ το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας κέρδισε η «Ταράτσα» της Δήμητρας Χρυσούλα. Οι δημιουργοί παρέλαβαν τα βραβεία τους σε κλίμα συγκίνησης, αλληλοϋποστήριξης και υπερηφάνειας. Σε μια απόπειρα έμπρακτης στήριξης των νέων κινηματογραφικών φωνών, το Βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 500€. Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, οι διεθνείς και ελληνικές σπουδαστικές ταινίες γέμισαν την αίθουσα του Άστορ, δημιουργώντας μια σπουδαία κοινότητα διαλόγου, ανταλλαγής και συνομιλίας των σπουδαστικών ταινιών, έξω από τα στενά όρια της ακαδημαϊκής αίθουσας.
Ένα από τα κεντρικά σημεία συνάντησης και ταυτότητας του φετινού Ethnofest ήταν το αφιέρωμα «Γεωγραφία του Βλέμματος: Η εκτός Σχεδίου Ελλάδα (1950 – 2000)» που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το αφιέρωμα άνοιξε ένα παράθυρο σε έργα σπάνια, δυσεύρετα και βαθιά συνδεδεμένα με την ελληνική ύπαιθρο και ένα αίσθημα ελληνικότητας «εκτός σχεδίου». Ξεκινώντας από το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το αφιέρωμα βρήκε τον ιδανικό του τόπο, για να συστηθεί στο κοινό της Αθήνας, στο 16ο Ethnofest. Η επιμελητική ομάδα του αφιερώματος, Ελένη Ανδρουτσοπούλου, Μανώλης Κρανάκης και Γιάννης Παλαβός, καλωσόρισε το κοινό στις προβολές, μιλώντας για τη διαδικασία δημιουργίας του αφιερώματος με αφετηρία την «Καστοριά» και τη «μακεδονική τριλογία» του Τάκη Κανελλόπουλου, τις προκλήσεις αλλά και τη σπουδαιότητα των δημιουργών και των έργων τους. Στο πλαίσιο του αφιερώματος, είχαμε τη χαρά και τιμή να φιλοξενήσουμε στις προβολές τους δημιουργούς: Δημήτρη και Κώστα Κουτσιαμπασιάκο, Μάνο Ευστρατιάδη και Χρήστο Βούπουρα.
Το αφιέρωμα έκλεισε το Φεστιβάλ, τη Δευτέρα 1η Δεκεμβρίου με μια δωρεάν και καθολικά προσβάσιμη προβολή στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας.
Σπουδαία επίσης ήταν η προβολή του ντοκιμαντέρ “Unmaking Of” για την τέχνη εν μέσω γενοκτονίας, συνοδευόμενη από παρέμβαση του δικτύου Filmmakers for Palestine. Ανάμεσα στους/στις καλεσμένους/ες δημιουργούς ήταν και ο Philip Cartelli που παρουσίασε για πρώτη φορά το ντοκιμαντέρ “Ashes of Time” ως work in progress, μέρος του τμήματος Αφήγησεις Πεδίου / Narrating the Fieldwork (εκεί όπου οπτικοακουστικά σε εξέλιξη έργα βρίσκουν πλαισίωση, ανάπτυξη ή/και ανατροφοδότηση από επαγγελματίες) αλλά και οι σκηνοθέτριες Isabelle Ingold & Vivianne Perelmuter που επέστρεψαν για τρίτη φορά στο Ethnofest με το νέο τους ντοκιμαντέρ “New Beginnings”.
Το φεστιβάλ με τη μορφή που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, ολοκληρώνει την πορεία του.
Ήταν μια διοργάνωση ζωντανή, ουσιαστική και, όπως φάνηκε από τη συμμετοχή των δημιουργών και του κοινού, βαθιά συνδεδεμένη με τον πυρήνα αυτού που καθιστά το Ethnofest όλα αυτά τα χρόνια: ένα χώρο συνάντησης για ντοκιμαντέρ που αναζητούν χρόνο, προσοχή και διάλογο.
Μετά από 16 χρόνια δημιουργικής φεστιβαλικής παρέμβασης, με τη φετινή διοργάνωση ολοκληρώνεται ένας σημαντικός κύκλος. Tο βράδυ της πρεμιέρας μοιραστήκαμε μια απόφαση που ωρίμαζε εδώ και καιρό: το φεστιβάλ με τη μορφή που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, ολοκληρώνει την πορεία του.
Η απόφαση αυτή δεν προκύπτει ως αίσθηση παραίτησης. Αντίθετα, πηγάζει από τη βαθιά επίγνωση του τι έχουμε καταφέρει και από την ανάγκη να προστατεύσουμε και να εξελίξουμε τον λόγο ύπαρξής μας. Το φεστιβάλ, σε συνδυασμό με το διεθνές θερινό σχολείο αλλά και άλλες εκπαιδευτικές και αναπτυξιακές μας δράσεις, αποτελεί μια πρωτοπόρα και μοναδική πρόταση στον ελληνικό και διεθνή χώρο του ντοκιμαντέρ, μια πρόταση που δεν θέλουμε να τη δούμε να εγκλωβίζεται σε μια επαναληπτική συνθήκη.
Παρατηρώντας τις αλλαγές τόσο στο τοπίο των χρηματοδοτήσεων όσο και στο ευρύτερο πολιτιστικό περιβάλλον της Αθήνας, αναγνωρίζουμε έναν αυξανόμενο κορεσμό πολιτιστικών και κινηματογραφικών διοργανώσεων που βασίζονται στις ίδιες χρηματοδοτικές πηγές και απευθύνονται σε παρόμοιο κοινό: ειδικά το τελευταίο τρίμηνο του έτους, η Αθήνα φαίνεται να γεμίζει ασφυκτικά με φεστιβαλ. Δεν πρόκειται για κριτική ή σύγκριση, αντιθέτως, αποτελεί μια ειλικρινή αποτίμηση της δύσκολης πραγματικότητας μέσα στην οποία καλούμαστε να λειτουργήσουμε, συνυπολογίζοντας και τα άλλα μέρη αυτής της εξίσωσης (χρηματοδοτικούς φορείς, ενημερωτικά μέσα, κινηματογραφική διανομή κλπ.). Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, θεωρούμε απαραίτητο να πάρουμε λίγο χρόνο και απόσταση ώστε να αναζητήσουμε νέους, ίσως πιο φρέσκους και σίγουρα πιο ήπιους τρόπους πολιτιστικής παρέμβασης για να αναδείξουμε το ήδη ιδιαίτερο περιεχόμενο και τους στόχους μας.
Ο αρχικός μας σκοπός, να δημιουργούμε χώρους και χρόνους προβολής για ντοκιμαντέρ, για νέες, τολμηρές και πρωτοπόρες φωνές, να συνδέσουμε τον ακαδημαϊκό χώρο με τον κινηματογραφικό παραμένει αδιαπραγμάτευτος. Το ίδιο και η επιθυμία μας να είμαστε κάτι περισσότερο από ένα φεστιβάλ, κατι που ήδη έχουμε καταφέρει. Το Ethnofest παραμένει μια πλατφόρμα διαλόγου, εκπαίδευσης, ανταλλαγής και ουσιαστικής σύνδεσης με τις κοινότητες και τις ιστορίες που αξίζει να ακουστούν.
Από το νέο έτος, σχεδιάζουμε νέες μορφές παρουσίας και παρέμβασης στην πόλη της Αθήνας. Μορφές που θα μας επιτρέψουν να συνδεθούμε ακόμη πιο ουσιαστικά με τους κατοίκους της πόλης, τους δημιουργούς και τους ενεργούς πολίτες· να εμπλακούμε δυναμικά και δημιουργικά στη διαμόρφωση του σύγχρονου πολιτιστικού τοπίου.
Σύντομα θα ανακοινώσουμε την πρώτη μας δραστηριότητα, εκτός του θερινού σχολείου, που δεν θα είναι άλλη από τη στήριξη και προβολή σπουδαστικών ταινιών που παράγονται σε διάφορα τμήματα κινηματογράφου και κοινωνικών επιστημών από όλο τον κόσμο, πάντα με κατεύθυνση στις εθνογραφικές προσεγγίσεις και το κοινωνικά προσανατολισμένο ντοκιμαντέρ.
Για περισσότερες πληροφορίες και ανακοινώσεις: www.ethnofest.gr
