Οι υπουργοί Άμυνας και Οικονομικών του Ισραήλ ανακοίνωσαν μια νέα δέσμη πρωτοβουλιών που αφορά τόσο τη Γάζα όσο και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, με σχέδια για τρεις νέους παράνομους οικισμούς στη βόρεια Γάζα και με χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια δολάρια για επέκταση και ενίσχυση έργων εποικισμού στη Δυτική Όχθη. Οι ανακοινώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής κινητικότητας, καθώς οι εθνικές εκλογές έχουν οριστεί για τις 27 Οκτωβρίου και ο ακροδεξιός συνασπισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει να εδραιώσει τετελεσμένα στο πεδίο πριν ολοκληρωθεί η θητεία του.
Στο επίκεντρο των εξαγγελιών βρίσκεται μια στρατηγική που, σύμφωνα με επικριτές, συνδέει την εσωτερική πολιτική επιβίωση με την επέκταση του εδαφικού ελέγχου στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και την εμπέδωση νέων σημείων παρουσίας στη Γάζα. Παράλληλα, καταγράφονται καταγγελίες για εκτοπισμούς Παλαιστινίων από τις περιοχές τους, καθώς η πραγματικότητα επί του εδάφους αλλάζει με ρυθμούς που δύσκολα αντιστρέφονται.
Σχέδια για οικισμούς «Ναχάλ» στη βόρεια Γάζα
Ο υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, δήλωσε ότι προτίθεται να δημιουργήσει τρία φυλάκια «Ναχάλ» στη βόρεια Γάζα. Τα φυλάκια αυτά περιγράφονται ως ένα είδος στρατιωτικής κοινότητας, ένα μοντέλο που ιστορικά έχει λειτουργήσει ως «προπομπός» για την εγκαθίδρυση μόνιμων ισραηλινών οικισμών. Η λογική τους, όπως έχει καταγραφεί διαχρονικά, είναι ότι η αρχική στρατιωτική ή ημι-στρατιωτική παρουσία δημιουργεί υποδομές και δεδομένα ασφάλειας, τα οποία στη συνέχεια διευκολύνουν την πολιτική επέκταση και την κατοίκηση.
Οι οικισμοί Ναχάλ δεν είναι νέο φαινόμενο. Ιδρύθηκαν για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1950 σε παραμεθόριες περιοχές γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αντίληψης «ζωνών ασφαλείας» και σταδιακής ενίσχυσης παρουσίας. Από το 1967, το ίδιο σύστημα αξιοποιήθηκε και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη: αρχικά κατά μήκος της κοιλάδας του Ιορδάνη, και στη συνέχεια σε ολοένα περισσότερες περιοχές, καθώς η εποικιστική δραστηριότητα επεκτεινόταν.
Οι νέες εξαγγελίες, ωστόσο, αποκτούν ιδιαίτερο βάρος μέσα στο σημερινό πλαίσιο του πολέμου και της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα, όπου ο χώρος, η πρόσβαση και ο έλεγχος συνδέονται άμεσα με την επιβίωση του πληθυσμού.
Έλεγχος εδάφους στη Γάζα και η απόσταση από την εκεχειρία
Κατά την ίδια ενημέρωση, ο αναπληρωτής αρχηγός του επιτελείου του Ισραήλ, υποστράτηγος Ταμίρ Γιαντάι, δήλωσε ότι το Ισραήλ ελέγχει πλέον το 65% της Γάζας. Πρόκειται για ποσοστό που, όπως επισημαίνεται, υπερβαίνει κατά πολύ το 53% που είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο της εκεχειρίας που επιτεύχθηκε πέρυσι με τη μεσολάβηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτή η μεταβολή δεν αποτελεί απλώς τεχνικό στοιχείο στρατιωτικής γεωγραφίας. Μεταφράζεται σε περιορισμό ζωτικού χώρου για τους αμάχους και ενίσχυση μιας πραγματικότητας όπου η καθημερινότητα καθορίζεται από σημεία ελέγχου, κλειστές ζώνες και μετακινήσεις υπό πίεση.
Περίπου 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι που επέζησαν από τον πόλεμο εξόντωσης του Ισραήλ, σύμφωνα με τη διατύπωση του αρχικού κειμένου, βρίσκονται συνωστισμένοι στο υπόλοιπο ένα τρίτο του εδάφους της Γάζας. Η συγκέντρωση αυτή επιβαρύνει τις ήδη εύθραυστες συνθήκες διαβίωσης, επιτείνοντας τις ανάγκες σε στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, τρόφιμα και καθαρό νερό.
Χρηματοδότηση άνω των $400 εκατ. για οικισμούς στη Δυτική Όχθη
Παράλληλα με τις ανακοινώσεις για τη Γάζα, ο υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, ανακοίνωσε χρηματοδότηση άνω των 400 εκατομμυρίων δολαρίων για δεκάδες νέους ισραηλινούς οικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, το υπουργικό συμβούλιο διέθεσε τα χρήματα τον περασμένο μήνα, αλλά κράτησε την απόφαση μυστική, εκτιμώντας ότι θα προκαλούσε αντιδράσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η χρονική συγκυρία τροφοδοτεί ερμηνείες ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει «μη αναστρέψιμες» αλλαγές πριν από τις εκλογές. Έργα υποδομής, δρόμοι σύνδεσης, δίκτυα παροχών και νέες κατοικίες μπορούν να αλλάξουν τον χάρτη με τρόπο που καθιστά τη μελλοντική πολιτική διαπραγμάτευση δυσκολότερη, ανεξάρτητα από το ποια κυβέρνηση θα προκύψει.
Προεκλογική πίεση και «τετελεσμένα» στο πεδίο
Η Χαγκίτ Όφραν, από την ισραηλινή ακτιβιστική ομάδα Peace Now, ανέφερε ότι μπουλντόζες εργάζονταν σε τουλάχιστον επτά οικισμούς, με στόχο να καταστούν κατοικήσιμοι πριν από την ημερομηνία των εκλογών. Η ίδια περιέγραψε μια εικόνα επιτάχυνσης εργασιών και μετατροπής σχεδίων σε απτές κατασκευές, ενώ προειδοποίησε για το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται όταν δημόσιοι πόροι κατευθύνονται σε τέτοια έργα εν μέσω έντασης και διεθνούς κριτικής.
«Με φόντο τις εκλογές, η κυβέρνηση απερίσκεπτα λεηλατεί το δημόσιο ταμείο προκειμένου να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα», δήλωσε, αποδίδοντας τις κινήσεις αυτές σε μια λογική προεκλογικής επίδειξης ισχύος, αλλά και σε μια μακροχρόνια στρατηγική εδαφικής εδραίωσης.
