Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, κατά την επίσκεψή του στη Συρία, κατηγόρησε ανοιχτά το Ισραήλ ότι επιδιώκει να «αποσταθεροποιήσει» τη χώρα. Στο πλευρό του, ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι επανέλαβε ότι η Δαμασκός παραμένει προσηλωμένη στη διπλωματική οδό και στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης των εντάσεων.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν σε μια περίοδο κατά την οποία η Συρία βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων περιφερειακών ανταγωνισμών. Η Τουρκία ενισχύει τη συνεργασία της με τις νέες συριακές αρχές, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τα πλήγματα εναντίον υποδομών που θεωρεί ότι συνδέονται με στρατιωτικές απειλές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Άγκυρα δείχνει το Ισραήλ ως βασικό παράγοντα αποσταθεροποίησης της Συρίας.
Το Ισραήλ και η «αποσταθεροποίηση» της Συρίας
«Τη στιγμή που η Συρία φέρνει τόση ελπίδα για την περιοχή και τον κόσμο, ιδού που ένας παράγοντας εργάζεται για να αποσταθεροποιήσει τη χώρα. Γνωρίζετε το όνομα αυτού του παράγοντα: Ισραήλ», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Σύρο ομόλογό του.
Ο Τούρκος υπουργός πρόσθεσε ότι οι πολιτικές του Ισραήλ αποτελούν «το σοβαρότερο εμπόδιο» στη θετική πορεία που, σύμφωνα με την Άγκυρα, επιχειρεί να ακολουθήσει η Συρία. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ισραηλινή επίθεση εναντίον της αεροπορικής βάσης Άμπου Ντουλούρ, στη βορειοδυτική Συρία, η οποία τέθηκε εκτός λειτουργίας.
Το πλήγμα πραγματοποιήθηκε περίπου έναν μήνα πριν από την επίσκεψη του Φιντάν. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι στόχος του ήταν να αποτρέψει την προσπάθεια της Τουρκίας να εγκαταστήσει στρατιωτική παρουσία στη βάση. Η Άγκυρα, ωστόσο, διαψεύδει ότι διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή και απορρίπτει τις σχετικές αιτιάσεις.
Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι αποτελεί δικαίωμα του κυρίαρχου λαού της Συρίας να διασφαλίσει την ασφάλεια στην επικράτειά του. Με τη θέση αυτή, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως υποστηρικτής της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Συρίας, ενώ ταυτόχρονα καταδικάζει τις ισραηλινές στρατιωτικές κινήσεις.
Οι ισραηλινές επιχειρήσεις μετά την ανατροπή Άσαντ
Το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες πλήγματα στη Συρία μετά την ανατροπή, τον Δεκέμβριο του 2024, του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ από συνασπισμό ισλαμιστικών οργανώσεων. Οι επιχειρήσεις έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αποθήκες όπλων και υποδομές που το Τελ Αβίβ θεωρεί πιθανές πηγές απειλής.
Παράλληλα, ισραηλινές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στη ζώνη ασφαλείας που επιτηρείται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, κοντά στο τμήμα των Υψωμάτων του Γκολάν που κατέχεται από το Ισραήλ. Το συγκεκριμένο τμήμα βρίσκεται υπό ισραηλινό έλεγχο από το 1967 και προσαρτήθηκε μονομερώς το 1981, σε μια κίνηση που δεν έχει αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα.
Η παρουσία ισραηλινών στρατευμάτων στη συριακή πλευρά έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Δαμασκό. Η συριακή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι ενέργειες αυτές παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία και υπονομεύουν κάθε προσπάθεια πολιτικής σταθεροποίησης.
Η αντίδραση της Δαμασκού
Ο Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι χαρακτήρισε την επίθεση στην αεροπορική βάση Άμπου Ντουλούρ αδικαιολόγητη, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει «καμία θεμιτή ή νόμιμη δικαιολογία» για το ισραηλινό πλήγμα. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι το περιστατικό δεν θα επηρεάσει τις σχέσεις της Συρίας με την Τουρκία, οι οποίες, όπως είπε, βρίσκονται σήμερα «στο βέλτιστο επίπεδο».
Η Δαμασκός διαμαρτυρήθηκε επίσης για την παρουσία του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου σε συριακό έδαφος. Ο Νετανιάχου επισκέφθηκε στρατιώτες που έχουν αναπτυχθεί στη συριακή πλευρά του όρους Ερμών. Η Συρία χαρακτήρισε την επίσκεψη «πρόκληση» και «κατάφωρη παραβίαση» της εθνικής της κυριαρχίας.
Παρά τη σκληρή ρητορική, η συριακή κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικών επαφών. Στις 23 Αυγούστου, ο Σαϊμπάνι συναντήθηκε στην Ιορδανία με τον επικεφαλής της Μοσάντ, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι εντάσεις και να εξεταστούν τρόποι αποκλιμάκωσης.
Η Τουρκία ενισχύει τους δεσμούς της με τη Συρία
Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε το αίτημα της χώρας του για την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και την επιστροφή στη διπλωματία. Όπως τόνισε, η Συρία γνωρίζει καλά το κόστος των πολέμων και δεν επιθυμεί μια νέα περίοδο παρατεταμένης σύγκρουσης.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, έχει αναδειχθεί σε στενό σύμμαχο των νέων συριακών αρχών. Οι σχέσεις Άγκυρας και Τελ Αβίβ παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023. Παράλληλα, η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει να διευρύνει τη συνεργασία της με τη Δαμασκό στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και των υποδομών.
Ο Χακάν Φιντάν ανακοίνωσε, τέλος, ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρόκειται να επισκεφθεί σύντομα τη Δαμασκό, χωρίς να δώσει συγκεκριμένη ημερομηνία. Η επίσκεψη αναμένεται να επιβεβαιώσει την εμβάθυνση των τουρκοσυριακών σχέσεων και να ενισχύσει τον ρόλο της Άγκυρας στις εξελίξεις.
