Μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων ετών στον ελληνικό βυθό αποτελεί ο εντοπισμός της γερμανικής τορπιλακάτου LS 6, η οποία βυθίστηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και παρέμενε για 83 χρόνια στα νερά του Ιονίου, ανοιχτά της Πρέβεζας.
Το σκάφος εντοπίστηκε σε βάθος 96 μέτρων, σχεδόν όρθιο στον αμμώδη πυθμένα και σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για το μοναδικό γνωστό σωζόμενο Leichte Schnellboot, δηλαδή ελαφρύ ταχύπλοο αυτού του τύπου, παγκοσμίως.
Για την ανακάλυψη μίλησε στο ΕΡΤnews ο εκπαιδευτής τεχνικής κατάδυσης Μαρίνος Γιούργας, ένας από τους δύο δύτες που έφτασαν στο ναυάγιο και κατέγραψαν τις πρώτες εικόνες του.
Μια έρευνα που άρχισε πριν από 13 χρόνια
Η αναζήτηση της τορπιλακάτου ξεκίνησε πριν από 13 χρόνια, όταν προέκυψαν στοιχεία από γερμανικά πολεμικά αρχεία για ένα άγνωστο ναυάγιο στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Λευκάδας και Πρέβεζας.
Οι πληροφορίες έφτασαν στον ιστορικό ερευνητή Γιώργο Καρέλα, ο οποίος, με τη βοήθεια ανθρώπων από τη Λευκάδα, κατάφερε να περιορίσει την έρευνα σε δύο ή τρεις πιθανούς στόχους στον βυθό.
«Η εύρεση και ο εντοπισμός του ναυαγίου ήταν μια προσπάθεια που ξεκίνησε πριν από 13 χρόνια», ανέφερε ο κ. Γιούργας, εξηγώντας ότι μετά την ιστορική έρευνα ακολούθησε το απαιτητικό καταδυτικό σκέλος της αποστολής.
Την κατάδυση πραγματοποίησαν ο ίδιος και ο Βασίλης Σπυρόπουλος, ο οποίος κατέγραψε φωτογραφικά το σκάφος. Το υλικό εξετάστηκε από τον Γιώργο Καρέλα και, σε συνδυασμό με τα ιστορικά στοιχεία, οδήγησε στην ταυτοποίηση του ναυαγίου ως του LS 6.
Το αλουμινένιο κύτος που άντεξε οκτώ δεκαετίες
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του LS 6 είναι το αλουμινένιο κύτος του, το οποίο συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρησή του. Τα περισσότερα αντίστοιχα σκάφη της εποχής κατασκευάζονταν από ξύλο, με αποτέλεσμα να μην επιβιώσουν στον χρόνο.
«Το σκαρί βρέθηκε σχεδόν αυτούσιο επειδή ήταν αλουμινένιο. Αυτό το διαφοροποιεί από τα αντίστοιχα σκάφη και του έδωσε τη δυνατότητα να διατηρηθεί στην κατάσταση που βλέπουμε σήμερα», εξήγησε ο Μαρίνος Γιούργας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, είχαν κατασκευαστεί περίπου 20 σκάφη αυτού του τύπου, χωρίς να είναι γνωστό ότι διασώζεται άλλο σε ανάλογη κατάσταση.
Στην πλώρη παραμένει ακόμη ο κάβος με τον οποίο ρυμουλκούνταν, ένα από τα στοιχεία που βοήθησαν τους ερευνητές να ανασυνθέσουν το τελευταίο ταξίδι του.
Η τελευταία αποστολή και η βύθιση
Το LS 6 είχε μεταφερθεί στην Ελλάδα μαζί με το αδελφό σκάφος LS 5, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σε επιχειρήσεις του γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Κατά την τελευταία αποστολή του στο Ιόνιο υπέστη σοβαρές ζημιές και κατευθύνθηκε στην Κέρκυρα, όπου έγινε προσπάθεια επισκευής του. Στη συνέχεια αποφασίστηκε η μεταφορά του στον Πειραιά, προκειμένου να πραγματοποιηθούν εκτενέστερες εργασίες.
Το αλουμινένιο κύτος του, ωστόσο, δεν άντεξε την καταπόνηση της ρυμούλκησης. Το σκάφος άρχισε να βάζει νερά και τελικά βυθίστηκε ανοιχτά της Πρέβεζας τον Σεπτέμβριο του 1943.
Η απαιτητική κατάδυση στα 96 μέτρα
Η επιχείρηση εντοπισμού και καταγραφής του ναυαγίου απαιτούσε ιδιαίτερα προσεκτικό σχεδιασμό, καθώς στα 96 μέτρα ο διαθέσιμος χρόνος παραμονής των δυτών στον πυθμένα είναι περιορισμένος.
«Η προσπάθεια ξεκινά από την επιφάνεια. Έπρεπε να τοποθετήσουμε τη γραμμή κατάδυσης όσο το δυνατόν πιο κοντά στον στόχο, γιατί σε αυτό το βάθος δεν υπάρχει πολύς χρόνος για να αρχίσεις να ψάχνεις», σημείωσε ο κ. Γιούργας.
Οι καιρικές και θαλάσσιες συνθήκες ήταν ευνοϊκές, χωρίς ισχυρά ρεύματα, ενώ η ορατότητα επέτρεψε στους δύο δύτες να προσεγγίσουν και να καταγράψουν το σκάφος. Συνολικά, η κατάδυση διήρκεσε περίπου δύο ώρες.
Στην επιφάνεια βρισκόταν η υπόλοιπη ομάδα υποστήριξης, ενώ μετά την ανάδυση το φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό εξετάστηκε άμεσα.
«Όταν ανεβήκαμε, ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος, γιατί πλέον είχαμε καταλάβει ότι είχαμε εντοπίσει κάτι μοναδικό», ανέφερε ο εκπαιδευτής τεχνικής κατάδυσης.
Επόμενος σταθμός η Λέρος
Η ομάδα συνεχίζει την έρευνά της στη Λέρο, ένα νησί με πολλά ναυάγια και διάσπαρτα κατάλοιπα από τη σφοδρή μάχη του 1943, όταν οι γερμανικές δυνάμεις επιχείρησαν να ανακαταλάβουν το νησί μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας.
Όπως εξήγησε ο κ. Γιούργας, στον βυθό της περιοχής βρίσκονται μικρά αποβατικά σκάφη, αεροσκάφη και άλλα ευρήματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
«Υπάρχουν πολλά στοιχεία στον βυθό, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στον δύτη και στον ιστορικό ερευνητή να συλλέξει πληροφορίες και να συνθέσει το παζλ όσων συνέβησαν πριν από 83 χρόνια», τόνισε.
Η ομάδα αναμένεται να επιστρέψει στη Λέρο, μαζί με τον Κώστα Κουβά και τους υπόλοιπους συνεργάτες της, προκειμένου να συνεχίσει την καταγραφή και την ανάδειξη των ναυαγίων.
Οι δυνατότητες του καταδυτικού τουρισμού
Ο Μαρίνος Γιούργας επισήμανε ότι η συγκεκριμένη ερευνητική προσπάθεια χρηματοδοτείται ιδιωτικά και βασίζεται κυρίως στο προσωπικό ενδιαφέρον και το μεράκι των μελών της ομάδας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ναυάγια όπως το LS 6 μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού στην Ελλάδα, προσελκύοντας επισκέπτες και τεχνικούς δύτες από ολόκληρο τον κόσμο.
«Η χώρα μας βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα στον καταδυτικό τουρισμό. Αν τη συγκρίνουμε με τη Μάλτα, η οποία είναι πολύ μικρότερη αλλά αξιοποιεί επαγγελματικά τα ναυάγιά της, αντιλαμβανόμαστε ότι μπορούμε να αναβαθμίσουμε σημαντικά αυτό το τουριστικό προϊόν», σημείωσε.
Όπως πρόσθεσε, οι τεχνικοί δύτες ταξιδεύουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και αναζητούν προορισμούς με ιδιαίτερα ιστορικά ναυάγια. «Η χώρα μας διαθέτει τα ευρήματα, αλλά χρειάζεται να τα αναδείξει και να τα αξιοποιήσει με οργανωμένο τρόπο», κατέληξε.
