Το YouTube εντάσσεται στη μόνιμη συλλογή του Victoria and Albert Museum, σε μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό για την ιστορία του διαδικτύου και τον τρόπο με τον οποίο τα μουσεία προσεγγίζουν πλέον τον ψηφιακό πολιτισμό.
Το V&A ανακοίνωσε ότι απέκτησε μια αναπαράσταση πρώιμης σελίδας παρακολούθησης βίντεο του YouTube, στην οποία προβάλλεται το πρώτο βίντεο που ανέβηκε ποτέ στην πλατφόρμα, το “Me at the zoo” του συνιδρυτή της εταιρείας Τζαουέντ Καρίμ. Πρόκειται για ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα στιγμιότυπα της πρώιμης εποχής του web 2.0, το οποίο πλέον περνά από τον ψηφιακό χώρο στη μουσειακή αφήγηση.
Το νέο απόκτημα εκτίθεται από τις 18 Φεβρουαρίου στην αίθουσα Design 1900–Now του V&A South Kensington στο Λονδίνο, η οποία εξετάζει πώς το design αντανακλά και διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, εργαζόμαστε, ταξιδεύουμε και επικοινωνούμε. Οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν μια καταγραφή της αρχικής σελίδας του YouTube να προβάλλει το “Me at the zoo”, όπως ακριβώς θα το έβλεπαν πριν από 20 χρόνια. Η διαδικασία που οδήγησε στην αναπαράσταση θα παρουσιαστεί επίσης σε ειδική μικρή ενότητα στο V&A East Storehouse.
Το βίντεο δείχνει τον τότε 25χρονο Τζαουέντ Καρίμ στον ζωολογικό κήπο του Σαν Ντιέγκο να μιλά για ελέφαντες. Το απόσπασμα διαρκεί μόλις 19 δευτερόλεπτα, ωστόσο έχει συγκεντρώσει σχεδόν 380 εκατομμύρια προβολές και πάνω από 18 εκατομμύρια “likes” από τις 23 Απριλίου 2005, όταν και ανέβηκε στην πλατφόρμα. Γυρισμένο με ψηφιακή κάμερα χαμηλής ανάλυσης, θεωρείται σήμερα ιδρυτική στιγμή της κουλτούρας του περιεχομένου που δημιουργείται από τους ίδιους τους χρήστες, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες μορφές δημόσιας αυτοέκφρασης και για ριζικές αλλαγές στον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης των μέσων.
Από μια startup τριών ιδρυτών σε παγκόσμιο κολοσσό
Το YouTube ιδρύθηκε το 2005 από τους Τζαουέντ Καρίμ, Τσαντ Χάρλεϊ και Στιβ Τσεν, πρώην εργαζομένους της PayPal, σε μια περίοδο όπου η διαδικτυακή φιλοξενία βίντεο ήταν τεχνικά δύσκολη και περιορισμένη. Μέσα σε λίγους μήνες η πλατφόρμα γνώρισε εκρηκτική ανάπτυξη και τον Οκτώβριο του 2006 εξαγοράστηκε από την Google έναντι 1,65 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Από τότε εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη πλατφόρμα διαμοιρασμού βίντεο παγκοσμίως, διαμορφώνοντας την οικονομία των δημιουργών, την ψηφιακή διαφήμιση και τον τρόπο με τον οποίο παράγεται και καταναλώνεται οπτικοακουστικό περιεχόμενο.
Τους τελευταίους 18 μήνες, επιμελητές του V&A και η ομάδα ψηφιακής συντήρησης του μουσείου συνεργάστηκαν με την ομάδα User Experience του YouTube και το στούντιο διαδραστικού σχεδιασμού oio, προκειμένου να δημιουργήσουν την αναπαράσταση της εμπειρίας και του σχεδιασμού της πλατφόρμας όπως ήταν στις 8 Δεκεμβρίου 2006. Πρόκειται για την παλαιότερη χρονοσφραγίδα που έχει καταγραφεί διαδικτυακά μέσω του Internet Archive, του μη κερδοσκοπικού οργανισμού που διατηρεί την ιστορία του διαδικτύου ζωντανή.
Η αναπαριστώμενη σελίδα αποτελεί πρώιμο παράδειγμα συμβάσεων σχεδιασμού διεπαφής χρήστη, όπως τα σήματα αναγνώρισης, τα κουμπιά αξιολόγησης, οι λειτουργίες κοινοποίησης και οι μηχανισμοί προτάσεων περιεχομένου, στοιχεία που συνεχίζουν να καθορίζουν τη λειτουργία του διαδικτύου μέχρι σήμερα.
Η απόκτηση του YouTube ενισχύει τη διαχρονική δέσμευση του V&A στη συλλογή και διατήρηση του ψηφιακού σχεδιασμού. Στα προηγούμενα ψηφιακά αποκτήματα του μουσείου περιλαμβάνονται το WeChat, το Flappy Bird, το EUKI, καθώς και ο σχεδιασμός του emoji για το κουνούπι.
Η Κορίνα Γκάρντνερ, επιμελήτρια Σχεδιασμού και Ψηφιακών Μέσων του V&A, σημείωσε ότι το στιγμιότυπο του YouTube από τις πρώτες ημέρες του web 2.0 σηματοδοτεί μια κομβική στιγμή στην ιστορία του διαδικτύου και του ψηφιακού σχεδιασμού, δημιουργώντας νέες αφηγηματικές δυνατότητες για την κατανόηση της μετάβασης από τα πρώτα βίντεο χρηστών στο σημερινό υπερ-οπτικό οικοσύστημα των πλατφορμών.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του YouTube, Νιλ Μόχαν, χαρακτήρισε σημαντική τη στιγμή ένταξης του “Me at the Zoo” στη συλλογή του μουσείου, επισημαίνοντας ότι ένα απλό στιγμιότυπο 19 δευτερολέπτων αυτοέκφρασης εξελίχθηκε σε έναν νέο τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μοιράζονται τις ιστορίες τους με τον κόσμο.
Η είσοδος του πρώτου βίντεο του YouTube σε έναν από τους σημαντικότερους μουσειακούς θεσμούς παγκοσμίως επιβεβαιώνει ότι η ιστορία του ψηφιακού κόσμου δεν γράφεται μόνο σε γραμμές κώδικα αλλά και στους χώρους όπου διατηρείται η πολιτιστική μνήμη.
