Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε αγρυπνία για την πρώτη επέτειο των καταστροφικών σεισμών που έπληξαν τη νοτιοανατολική Τουρκία. Ολη νύχτα αντηχούσαν διαμαρτυρίες για την “αμέλεια” της κυβέρνησης από τη νοτιοανατολική τουρκική επαρχία Χατάι, η οποία επλήγη περισσότερο. Πολίτες καλούσαν την κυβέρνηση και τις τοπικές αρχές να παραιτηθούν και ζήτησαν να μην εμφανισθούν επίσημοι στην τελετή μνήμης, ενώ αποδοκίμασαν ομιλίες.
Στην κεντρική πλατεία της πόλης κυρίαρχο σύνθημα ήταν «με ακούει κανείς;» καθώς μιλούσε ο υπουργός Υγείας Φαχρετίν Κοτζά. Συγγενείς των θυμάτων καταγγέλλουν πως πολλοί άνθρωποι πέθαναν όχι επειδή κατέρρευσαν τα κτίρια, αλλάν επειδή περίμεναν τόσο πολύ παγιδευμένοι στα συντρίμμια μέσα στο κρύο.
Ανήμερα της επετείου, το πρωί της Τρίτης, στις 04:17, την ώρα του σεισμού που βρήκε τους κατοίκους στον ύπνο τους, οι διασωθέντες της Χατάι, οι οποίοι συμμετέχουν σε μια «Πλατφόρμα της 6ης Φεβρουαρίου», κραύγασαν με μία φωνή, όπως τη νύχτα του σεισμού: «Με ακούει κανείς;»
Ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος διεξήγε τότε εκστρατεία για την επανεκλογή του, είχε υποσχεθεί 650.000 νέες κατοικίες μέσα στο χρόνο. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας, έχει ξεκινήσει η κατασκευή των μισών απ’ αυτές και 46.000 είναι έτοιμες να παραδοθούν, ενώ μόλις το περασμένο Σάββατο, ο Τούρκος πρόεδρος παρέδωσε στη Χατάι τα κλειδιά των 7.000 πρώτων κατοικιών σε οικογένειες με κλήρωση.
Η μεγέθους 7,8 βαθμών δόνηση, η πιο φονική καταστροφή στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας, ισοπέδωσε κωμοπόλεις και τμήματα πόλεων στις νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας και στη γειτονική Συρία. Στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους στην Τουρκία και σε περίπου 5.900 στη Συρία, ενώ άφησε εκατομμύρια άστεγους.
Μετά την αγρυπνία, άνθρωποι έριξαν λούλούδια στον ποταμό Ορόντη (Ασί), που διαρρέει την πόλη.
Η Μερβέ Γκιουρσέλ, η οποία έχασε τη θεία της, το σύζυγο της θείας της και τα εξαδέλφια της στο σεισμό, φώναζε τα ονόματά τους ρίχνοντας για καθέναν τους ένα γαρύφαλλο στο νερό.
«Κανένας δεν ήταν με αυτούς τους ανθρώπους την ημέρα εκείνη. Ο πόνος αυτών των ανθρώπων είναι ότι δεν μπόρεσε να ακουστεί η φωνή τους», είπε.
Eρντογάν: Η ενότητα του αιώνα επιδείχθηκε μπροστά στην καταστροφή του αιώνα»
Ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε σε δήλωση που δημοσιοποίησε μέσω του ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης X πως ο πόνος της απώλειας από τους σεισμούς είναι τώρα τόσο νωπός όσο ήταν πριν από ένα χρόνο και πως η κυβέρνησή του κινητοποιήθηκε αμέσως έπειτα απ’ αυτό που αποκάλεσε «καταστροφή του αιώνα».
Ωστόσο η Νουρούλ Σαμπάχ Ακσού, κάτοικος της Χατάι, λέει πως η κυβέρνηση άφησε το λαό της πόλης να πεθάνει. «Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν εδώ. Πού ήταν αυτοί; Γιατί εγκατέλειψαν κατ’ αυτό τον τρόπο τη Χατάι; Γιατί μας ξέχασαν;», ρωτάει η Ακσού.
Συγγενείς των θυμάτων κατήγγειλαν την αργοπορία των σωστικών συνεργείων, τα οποία έφθασαν με τα απαραίτητα μηχανήματα με καθυστέρηση μέχρι και τριών ημερών.
«Μήπως υπήρξε η παραμικρή πρόοδος μέσα σ’ ένα χρόνο; Όχι. Κατεδαφίζουν, παίρνουν τα μέταλλα, μεταφέρουν όπου βρουν τα μπάζα και εξαφανίζονται», καταγγέλλει 37χρονος εργάτης υφαντουργίας που έχασε τη δουλειά του.
Υψηλό τίμημα
Η Τουρκία κατέβαλε βαρύ τίμημα για την κακή ποιότητα των κατασκευών και την απληστία των εργολάβων που κατασκεύαζαν όπου έβρισκαν, με το μικρότερο κόστος, κατοικίες οι οποίες κατέρρευσαν μέσα σε μερικά δευτερόπλεπτα, όπως ο οικισμός Εμπράρ στο Καχραμανμαράς (1.400 νεκροί) ή το πολυτελές συγκρότημα κατοικιών Rönesans στην Αντάκια, που κατέρρευσε πάνω στους εκατοντάδες ενοίκους του.
Ωστόσο μέχρι σήμερα οι διώξεις που έχουν ασκηθεί είναι ελάχιστες -πολύ λίγες δίκες έχουν αρχίσει- και δεν διώκονται οι αξιωματούχοι και οι πολιτικοί που έδωσαν τις οικοδομικές άδειες χωρίς κανέναν έλεγχο.
Ακόμη χειρότερα, σύμφωνα με ειδικούς που ερωτήθηκαν από το Γαλλικό Πρακτορείο, η Τουρκία δεν είναι σήμερα καλύτερα προετοιμασμένη για να αντιμετωπίσει ένα νέο σεισμό, παρά τον αυξημένο κίνδυνο που αντιμετωπίζει η χώρα αυτή, η οποία κάθεται επάνω σε δύο μεγάλα ρήγματα.
«Θα έπρεπε να προχωρήσουμε πολύ περισσότερο από μερικά μέτρα ασπιρίνες, να προχωρήσουμε σε πλήρη επανίδρυση της διαχείρισης καταστροφών», εκτιμά ο Μικντάτ Καντίογλου, ειδικός στη διαχείριση κινδύνων στο τμήμα μηχανικών του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης (ITU). «Ακόμη κι αν οι αντισεισμικοί κανονισμοί γίνονταν στο εξής σεβαστοί, χωρίς μελέτη των εδαφών ή κατασκευασμένα πάνω σε ακατάλληλα οικόπεδα, όπως στην κοίτη ποταμών, τα κτίρια θα συνεχίσουν να καταρρέουν».
