Αυξάνεται η πιθανότητα για δύο ακόμη αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), καθώς οι αγορές επαναξιολογούν τα δεδομένα για τον πληθωρισμό, την ενέργεια και τους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Στο πιο πρόσφατο Δελτίο για τον Πληθωρισμό, η ΤτΕ σημειώνει ότι η αναμενόμενη πορεία των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερή σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, με μία αύξηση να θεωρείται πιθανή έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, μετά την αναζωπύρωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, έχει ενισχυθεί η πιθανότητα να ακολουθήσει και δεύτερη αύξηση, η οποία μετατοπίζει τη συζήτηση προς το 2027.
Η εικόνα αυτή δεν διαμορφώνεται σε κενό. Οι αγορές «διαβάζουν» ταυτόχρονα τις κινήσεις των τιμών ενέργειας, την επιμονή του πληθωρισμού στις υπηρεσίες και τα μηνύματα των κεντρικών τραπεζών. Σε αυτό το περιβάλλον, οι εκτιμήσεις της ΤτΕ αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέουν τις διεθνείς εξελίξεις με τις προβολές για την Ελλάδα και τη ζώνη του ευρώ.
Τι βλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος έως το 2027
Μετά την αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ τον Ιούνιο, οι προσδοκίες της αγοράς συγκλίνουν στο ότι είναι πιθανή μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του 2026, σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα. Αυτό, από μόνο του, δεν αποτελεί ανατροπή σε σχέση με την προηγούμενη εικόνα. Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι ότι η πιθανότητα για μία επιπλέον αύξηση έως το πρώτο τρίμηνο του 2027 εμφανίζεται πλέον αυξημένη σε σύγκριση με ό,τι ίσχυε πριν από τις πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Με απλά λόγια, η αγορά «τιμολογεί» ξανά τον κίνδυνο ενός πιο επίμονου πληθωρισμού, κυρίως μέσω της ενέργειας και των υπηρεσιών. Όταν το ενεργειακό κόστος ανεβαίνει ή παραμένει ασταθές, αυξάνονται οι πιθανότητες να μεταφερθούν ανατιμήσεις σε μεταφορές, παραγωγή, εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στα τελικά αγαθά και υπηρεσίες. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η ΕΚΤ καλείται να κρατήσει τη νομισματική πολιτική «σφιχτή» για περισσότερο χρόνο ή να προχωρήσει σε πρόσθετη σύσφιξη, εφόσον κρίνει ότι απειλείται ο στόχος για τη σταθερότητα των τιμών.
ΗΠΑ και Fed: Προς πιο «σκληρή» γραμμή στις προσδοκίες
Παράλληλα, η ΤτΕ καταγράφει ότι στις ΗΠΑ οι προσδοκίες για περαιτέρω σύσφιξη ενισχύθηκαν σε σχέση με έναν μήνα πριν. Καταλυτικό ρόλο έπαιξε η τοποθέτηση του νέου προέδρου της Fed, ο οποίος υπογράμμισε την ισχυρή δέσμευση της Κεντρικής Τράπεζας στον στόχο της σταθερότητας των τιμών.
Σύμφωνα με την αποτύπωση των αγορών, το επικρατέστερο σενάριο πλέον περιλαμβάνει αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του 2026, ενώ μια δεύτερη αύξηση έως τα μέσα του 2027 θεωρείται επίσης πιθανή.
Αυτό έχει σημασία και για την Ευρώπη, καθώς οι διεθνείς χρηματοοικονομικές συνθήκες (αποδόσεις ομολόγων, ισοτιμίες, ροές κεφαλαίων) επηρεάζονται από τις σχετικές κινήσεις και τη διαφοροποίηση πολιτικής μεταξύ Fed και ΕΚΤ.
Πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ, στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα: Οι τελευταίες ενδείξεις
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤ) τον Ιούνιο υποχώρησε στο 2,8% στη ζώνη του ευρώ (προκαταρκτική εκτίμηση), ενώ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,9%. Στις ΗΠΑ, ο πληθωρισμός αυξήθηκε τον Μάιο στο 4,2%, ένδειξη ότι η αποκλιμάκωση δεν είναι γραμμική και ότι ορισμένες κατηγορίες τιμών εξακολουθούν να εμφανίζουν ανθεκτικότητα.
Για την Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 3,8% το 2026 από 2,9% το 2025. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως σε υψηλότερες τιμές ενέργειας και στην επιμονή του πληθωρισμού στις υπηρεσίες. Ειδικότερα, η ΤτΕ επισημαίνει ως παράγοντες τις αναμενόμενες αυξήσεις σε μισθούς και ενοίκια, καθώς και τις πιέσεις που συνδέονται με την υψηλή τουριστική ζήτηση. Το 2027, ο πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,6%, ενώ το 2028 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,3%.
Ενέργεια, ETS2 και δομικός πληθωρισμός: Οι «κινητήριοι μοχλοί» των τιμών
Ο πληθωρισμός στον τομέα της ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί στο 11,1%, αντανακλώντας ισχυρές ανατιμήσεις στα ενεργειακά εμπορεύματα. Στη συνέχεια, προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,0% το 2027, λόγω ισχυρών καθοδικών επιδράσεων της βάσης σύγκρισης (base effects) και της εκτιμώμενης χαλάρωσης των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων. Όμως, η ενσωμάτωση του συστήματος ETS2 αναμένεται να τροφοδοτήσει εκ νέου τον ενεργειακό πληθωρισμό, οδηγώντας τον στο 2,4% το 2028.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο δομικός πληθωρισμός, καθώς αποτυπώνει πιο «μόνιμες» τάσεις πέρα από τις έντονες διακυμάνσεις της ενέργειας. Η ΤτΕ εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 3% το 2026, με τον κλάδο των υπηρεσιών να εμφανίζει ισχυρή επιμονή. Στη συνέχεια αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,5% έως το 2027 και να συνεχίσει πτωτικά στο 2,3% το 2028.
Παρότι οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο επιμέρους συστατικό του ΕνΔΤ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 τόσο στην Ελλάδα όσο και στη ζώνη του ευρώ, ο πληθωρισμός των υπηρεσιών παραμένει ο βασικός παράγοντας διαμόρφωσης του συνολικού πληθωρισμού. Σύμφωνα με την ΤτΕ, συνεισφέρει 2,1 ποσοστιαίες μονάδες στην Ελλάδα και 1,5 ποσοστιαίες μονάδες στη ζώνη του ευρώ, με την ενέργεια και τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να ακολουθούν.
Τι συμβαίνει με πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Στις αγορές ενέργειας, οι τιμές του αργού πετρελαίου κινήθηκαν χαμηλότερα τον τελευταίο μήνα, καθώς ανακάμπτουν οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά, καταγράφηκε πρόσφατα μια συγκρατημένη ανάκαμψη λόγω των νέων εντάσεων στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζοντας πόσο ευαίσθητες παραμένουν οι τιμές σε γεωπολιτικά επεισόδια.
Αντίθετα, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν, εν μέρει λόγω του έντονου ανταγωνισμού για φορτία LNG, αλλά και λόγω της επιτάχυνσης της αναπλήρωσης των αποθεμάτων της Ευρώπης. Αυτές οι εξελίξεις έχουν άμεση σχέση με τις πληθωριστικές πιέσεις που παρακολουθούν οι κεντρικές τράπεζες και, κατ’ επέκταση, με το αν θα επιβεβαιωθεί το σενάριο για δύο αυξήσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ έως τα μέσα του 2027.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τράπεζα της Ελλάδος σκιαγραφεί μια πορεία όπου οι αποφάσεις της ΕΚΤ θα εξαρτηθούν λιγότερο από μια στιγμιαία αποκλιμάκωση και περισσότερο από το αν ο πληθωρισμός—ιδίως στις υπηρεσίες και στην ενέργεια—θα αποδειχθεί επίμονος. Αν οι πιέσεις επιμείνουν ή ενταθούν, τότε οι δύο αυξήσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ έως το 2027 παύουν να είναι ένα απομακρυσμένο ενδεχόμενο και μετατρέπονται σε ένα ολοένα και πιο ρεαλιστικό σενάριο για αγορές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
