Την εκτίμηση ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη δεν πρόκειται να εξελιχθούν εύκολα επανέλαβε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, σε συνέντευξή του στο Fox News, δίνοντας το στίγμα της αμερικανικής προσέγγισης απέναντι στο Ιράν. Από την πρώτη στιγμή, ο Βανς έθεσε ως βασική παράμετρο το ανθρώπινο και πολιτικό σκέλος των διαπραγματεύσεων, εξηγώντας πως το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό ή διαδικαστικό.
Είναι βαθιά πολιτικό και, όπως το περιέγραψε, αφορά μια χώρα με σύνθετη εσωτερική δομή και πολλαπλές φωνές εξουσίας που δεν κινούνται πάντα προς την ίδια κατεύθυνση.
Σε χαρακτηριστική αποστροφή του λόγου του, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος τόνισε: «Οι Ιρανοί είναι εξαιρετικά δύσκολοι άνθρωποι».
Η φράση αυτή, πέρα από το προφανές βάρος της, λειτουργεί ως συμπύκνωση της θέσης ότι η Ουάσιγκτον προετοιμάζεται για μια μακρά, απαιτητική και συχνά αντιφατική διαδικασία, όπου οι κινήσεις κάθε πλευράς θα επηρεάζονται από εσωτερικούς συσχετισμούς και από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
«Οι Ιρανοί είναι εξαιρετικά δύσκολοι άνθρωποι»: τι εννοεί ο Βανς
Ο Βανς, απαντώντας για τα εμπόδια στις συνομιλίες, απέδωσε τις δυσκολίες τόσο στη στάση της ιρανικής ηγεσίας όσο και στην πολυπλοκότητα του πολιτικού συστήματος του Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν πρόκειται για έναν ενιαίο συνομιλητή που μπορεί να δεσμευτεί εύκολα και να εφαρμόσει άμεσα όσα συμφωνούνται. Αντιθέτως, στο εσωτερικό της χώρας συνυπάρχουν διαφορετικά κέντρα εξουσίας, θεσμικοί και παραθεσμικοί μηχανισμοί, αλλά και αντικρουόμενες στρατηγικές επιδιώξεις.
Αυτή η εσωτερική πολυφωνία, όπως τη σκιαγράφησε, καθιστά κάθε διαπραγμάτευση «ιδιαίτερα περίπλοκη». Οι αποφάσεις δεν είναι πάντα αποτέλεσμα μιας γραμμικής διαδικασίας, ούτε προκύπτουν με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούν οι δυτικές κυβερνήσεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι η αμερικανική πλευρά δεν περιμένει σταθερό ρυθμό, προβλέψιμα βήματα ή γρήγορη κατάληξη σε ένα καθαρό πλαίσιο συμφωνίας.
Ακατάστατες διαπραγματεύσεις και χρόνος: η προειδοποίηση για μακρύ δρόμο
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι οι συνομιλίες «θα είναι ακατάστατες» και θα απαιτήσουν χρόνο, αφήνοντας να εννοηθεί πως δεν αναμένει μια άμεση διπλωματική λύση. Με τη διατύπωση αυτή, ουσιαστικά έδωσε μια πιο ρεαλιστική—και ταυτόχρονα προσεκτική—πρόβλεψη για το τι μπορεί να ακολουθήσει: διακυμάνσεις, παλινωδίες, φάσεις έντασης και περιόδους σχετικής αποκλιμάκωσης.
Παράλληλα, ο Βανς σημείωσε ότι εντός του ιρανικού καθεστώτος υπάρχουν δυνάμεις που επιδιώκουν την αποκλιμάκωση, αλλά και πιο σκληροπυρηνικά στοιχεία που ευνοούν τη συνέχιση της έντασης. Η ύπαρξη αυτών των δύο τάσεων, όπως άφησε να εννοηθεί, δεν επηρεάζει μόνο την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας, αλλά και την ανθεκτικότητά της στον χρόνο: ακόμη και αν υπάρξει πρόοδος, κάθε συμφωνία θα πρέπει να δοκιμαστεί στην πράξη, απέναντι σε εσωτερικές αντιστάσεις ή αλλαγές ισορροπιών.
«Όλα τα εργαλεία»: διπλωματία, οικονομία και το ενδεχόμενο στρατιωτικής πίεσης
Στο πλαίσιο αυτό, ο Βανς διαβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αξιοποιήσουν «όλα τα εργαλεία που διαθέτουν» για να επιτύχουν τους στόχους τους απέναντι στην Τεχεράνη. Η αναφορά του περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα επιλογών: διπλωματικά κανάλια, οικονομικά μέσα—με ό,τι αυτό συνεπάγεται για κυρώσεις ή κίνητρα—και, εφόσον απαιτηθεί, στρατιωτικές δυνατότητες.
Κεντρικός στόχος, όπως ξεκαθάρισε, είναι η αποτροπή της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και η επίτευξη μιας λύσης που θα εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον δεν παρουσιάζει την πολιτική της ως μία και μοναδική διαδρομή, αλλά ως μια κλιμακωτή στρατηγική πίεσης και διαπραγμάτευσης, όπου η ισχύς και η διπλωματία λειτουργούν συμπληρωματικά.
Ενότητα στο εσωτερικό της κυβέρνησης: μήνυμα προς τα έξω
Κλείνοντας, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απέρριψε τα σενάρια περί εσωτερικών διαφωνιών στην αμερικανική κυβέρνηση. Τόνισε ότι όταν ο Πρόεδρος λαμβάνει μια απόφαση, «η κυβέρνησή μας είναι ενωμένη» στην εφαρμογή της.
Η επισήμανση αυτή δεν είναι τυπική: σε περιόδους διεθνών κρίσεων, η εικόνα συνοχής αποτελεί μήνυμα προς πολλαπλούς αποδέκτες—προς συμμάχους που αναζητούν σταθερότητα, προς αντιπάλους που «τεστάρουν» ρωγμές και, φυσικά, προς τους συνομιλητές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
